Parket schuren, plamuren en 3× lakken (compleet)

Voordat het werk begint, moet de ruimte leeg zijn: meubels, kleden en ook de plinten gaan eruit. De vloerenlegger kijkt dan eerst naar de staat van de vloer. Liggen er losse stroken, kraakt de vloer ergens of zijn er sporen van vocht? Die plekken worden vóór het schuren hersteld. Anders verstop je het probleem alleen onder een nieuwe laklaag.

1. Grof schuren met een grote band- of trommelschuurmachine haalt de oude lak weg en vlakt hoogteverschillen tussen de stroken af.
2. Randen en hoeken worden nageschuurd met een kleinere randschuurmachine, op de plekken waar de grote machine niet bij kan.
3. Plamuren: het schuurstof van je eigen vloer wordt gemengd met een bindmiddel, de zogenaamde voegenkit. Dat mengsel wordt met een spaan over de hele vloer uitgestreken. Zo krijgt de vulling bijna dezelfde kleur als het hout.
4. Als de kit droog is, volgt het fijne schuren, vaak met een schijfschuurmachine. Die haalt de overtollige kit weg en maakt het oppervlak egaal.
5. De vloer wordt grondig gezogen, zodat er geen stofkorrels in de lak terechtkomen.
6. De grondlak sluit de poriën van het hout af en bereidt het voor op de volgende lagen.
7. Na het drogen wordt het oppervlak licht tussengeschuurd met een fijn schuurgaas, zodat opstaande houtvezels verdwijnen.
8. Daarna komen de twee toplagen. Tussen de lagen houdt de vakman de droogtijd van de fabrikant aan.

Schuren gaat in meerdere rondes, van grove korrel naar fijne korrel. Slaat de vakman een korrel over, dan blijven de krassen van het grove papier in het hout zitten. De lak maakt ze daarna juist beter zichtbaar.

Op deze site staan twee verwante posten. De complete renovatie bestaat uit schuren, plamuren van de hele vloer en drie lagen lak. De post voor alleen schuren en lakken is bedoeld voor parket dat er redelijk bij ligt, zonder opvallende naden, waarbij schuren en lakken genoeg is. Hoeveel er geplamuurd wordt en hoeveel laklagen erop komen, verschilt per offerte. Vraag daarom vooraf precies na wat er bij de prijs inbegrepen is.

Welke variant je nodig hebt, hangt af van de staat van je vloer:

• Oud massief parket met naden en diepere krassen vraagt bijna altijd om de complete behandeling met plamuren
• Een minder versleten vloer zonder kieren kan toe met schuren en lakken
• In een hal, keuken of kantoor loont het om ook bij de eenvoudige variant op meerdere laklagen te staan

Ook de dikte van het hout boven de messing telt mee: dat is de laag die je kunt wegschuren. Massief parket, zoals de klassieke visgraat in oudere woningen, kan meestal meerdere keren gerenoveerd worden. Mozaïekparket en meerlaags parket met een dunne toplaag kun je alleen voorzichtig schuren, en soms helemaal niet meer. Laminaat en pvc kun je niet schuren.

In woningen wordt tegenwoordig meestal watergedragen lak gebruikt. Die ruikt weinig, droogt snel en is ook geschikt voor een kinderkamer. Tweecomponentenlak met een harder is beter bestand tegen slijtage. Daarom kiezen mensen die vaak voor een hal, een drukke woonkamer of een kantoor. Lak op basis van oplosmiddelen is hard, maar ruikt sterker en vraagt goed ventileren. In huis wordt die steeds minder gebruikt.

De glansgraad bepaalt hoe de vloer eruitziet en hoeveel onderhoud je ziet:

• Mat oogt natuurlijk en laat krassen en stof het minst zien
• Zijdeglans is een veelzijdige middenweg voor de meeste ruimtes
• Hoogglans laat de houtnerf mooi uitkomen, maar elke afdruk valt direct op

In plaats van lak kun je ook voor olie kiezen. Olie houdt het natuurlijke gevoel van hout vast en is plaatselijk te herstellen, maar je moet het regelmatig bijwerken. Heb je vloerverwarming, wat in nieuwere Nederlandse woningen veel voorkomt? Vraag de vloerenlegger dan naar een flexibele voegenkit en een lak die de fabrikant daarvoor aanraadt.

Hoeveel werk het is, en dus of het goedkoper of duurder uitvalt, hangt vooral af van de staat van de vloer. Meer werk geven:

• Meerdere lagen oude, harde of vergeelde lak
• Brede naden en losse of ontbrekende stroken
• Plekken met waterschade en een oneffen ondergrond die eerst hersteld moet worden
• Harde houtsoorten zoals eiken of essen, die meer schuurpapier kosten
• Ruimtes met veel hoeken, nissen en overgangen
• Een klein oppervlak, waarbij de voorbereiding en het vervoer van de machines over minder vierkante meters verdeeld worden

Een lege woning, verwijderde plinten en een groot aaneengesloten oppervlak maken het werk juist sneller. Woon je in een appartement, kijk dan in het huishoudelijk reglement van je VvE en laat de VvE en de buren vooraf weten wanneer het werk plaatsvindt. Schuurmachines maken flink wat lawaai.

In de praktijk blijkt vaak pas na een paar maanden dat er goedkoop of gehaast gewerkt is. Let op deze punten:

• Een huurmachine in onervaren handen maakt golven en doorgeschuurde kuilen die je niet meer ongedaan maakt
• Als het fijne schuren wordt overgeslagen, blijven er krassen zichtbaar onder de lak
• Schuren zonder afzuiging verspreidt stof door het hele huis, en die deeltjes komen daarna in de lak terecht
• Te korte droogtijd tussen de lagen leidt tot afbladderen, bellen of vlekken
• Losse stroken die niet hersteld zijn, gaan na verloop van tijd weer bewegen en de lak scheurt bij de naden
• Te vroeg teruggelegde kleden en meubels zonder viltjes beschadigen de verse lak

Waarom maakt het uit wanneer je de vloer laat renoveren? Hout reageert op de luchtvochtigheid. In heel droge of heel vochtige lucht gedraagt het zich anders, en de kit in de naden kan later scheuren. Daarom plannen veel mensen het werk in het voorjaar of het najaar. Tijdens het drogen stook je de ruimte niet vol op en laat je het niet hard tochten.

Bekijk het resultaat bij daglicht en ook met strijklicht, bijvoorbeeld met een zaklamp vlak boven de vloer. Controleer of:

• Het oppervlak glad en egaal is, zonder golven en kringen van de schuurmachine
• Er langs de randen en in de hoeken geen donkere of ruwere stroken zitten
• De naden gevuld zijn en de kit qua kleur bij het hout past
• Er geen haren, stof of bellen in de lak zitten
• De glans over de hele vloer gelijk is, zonder doffe plekken
• De stroken niet kraken of bewegen als je erover loopt
• Je weet welke lak er gebruikt is en wanneer je de vloer weer volledig kunt belasten
• Je weet met welke middelen je de vloer schoonmaakt en hoe vaak de beschermlaag vernieuwd moet worden