Parket leggen in Hongaarse punt (chevron)

Op het eerste gezicht lijken beide patronen op elkaar. Het verschil zit in de uiteinden van de stroken. Bij visgraat hebben de stroken rechte kopse kanten. Ze liggen haaks op elkaar en schuiven telkens een stukje op, waardoor je een getande, zigzaggende lijn krijgt. Bij Hongaarse punt zijn de uiteinden schuin afgezaagd, meestal onder een hoek van 45° of 60°. De stroken komen precies in één punt samen en vormen een strakke pijllijn zonder trapjes.

Hongaarse punt koop je bijna altijd kant-en-klaar op maat gezaagd, in twee uitvoeringen: linker- en rechterstroken. De parketlegger wisselt die volgens een vast plan af. Op de bouwplaats zaagt hij vooral de randen langs de muren, de overgangen en de aansluitingen rond kozijnen.

Bij een pijlpatroon is de ondergrond nog belangrijker dan bij recht gelegd parket. Elke oneffenheid zie je terug als een punt die net niet goed aansluit. De dekvloer moet vlak, stevig, scheurvrij en droog zijn.

• Vlakheid: als richtlijn wordt meestal een afwijking van ongeveer 2 mm onder een rei van twee meter aangehouden. Is de vloer slechter, dan brengt de parketlegger een primer aan en egaliseert hij de vloer met een zelfnivellerende egalisatie.
• Vocht: dat wordt gemeten met een meetapparaat, vaak met de CM-methode. Voor een cementdekvloer geldt meestal ongeveer 2 CM-% als bovengrens. Voor een anhydrietvloer, die je in Nederlandse nieuwbouw veel ziet, ligt de grens een stuk lager. Bij vloerverwarming gelden nog strengere waarden. De gegevens van de fabrikant van lijm en parket zijn leidend.
• Sterkte en reinheid: heeft de dekvloer een zwakke toplaag, dan wordt die weggeschuurd. Daarna wordt alles grondig gezogen. Stof onder de lijm is een veelvoorkomende oorzaak van loslatende stroken.

Laat het parket voor het leggen een paar dagen, meestal minstens twee, in de ruimte liggen waar het komt. Zo past het hout zich aan de temperatuur en luchtvochtigheid aan. Het natte werk, zoals stucwerk en de dekvloer, moet dan al klaar en droog zijn, en de ruimte heeft een gewone kamertemperatuur.

1. De ruimte opmeten, controleren of de muren haaks staan en de hoofdas van het patroon bepalen, meestal in de richting van het invallende licht of langs de langste as van de ruimte.
2. De as met een laser of slaglijn op de ondergrond uitzetten en de aansluiting op aangrenzende ruimtes plannen.
3. De eerste rij droog uitleggen, zodat de randen langs de muren symmetrisch uitkomen en er geen smalle reepjes ontstaan.
4. Lijm met een getande lijmkam aanbrengen op een klein vlak dat binnen de open tijd van de lijm belegd kan worden.
5. Linker- en rechterstroken zo leggen dat de punten precies op de as vallen, en elke strook goed aandrukken.
6. Na elke rij de richting van de pijl, de aansluiting van de naden en de vlakheid controleren, want een kleine afwijking wordt met elke rij groter.
7. De randen op maat zagen met een afkortzaag en langs de muren een dilatatievoeg vrijlaten volgens het advies van de fabrikant.
8. De lijm laten uitharden, de vloer zo nodig schuren en afwerken met lak of olie, tenzij het parket al fabrieksmatig is afgewerkt.
9. Plinten en overgangsprofielen monteren.

Hongaarse punt wordt bijna altijd volledig verlijmd. Daarvoor gebruik je elastische lijm zonder water, meestal op basis van MS-polymeer (silaan) of polyurethaan. Lijm met water kan het hout laten opzwellen en kromtrekken. Elastische MS-lijmen vangen de natuurlijke beweging van hout goed op en zijn ook een gangbare keuze bij vloerverwarming. Tweecomponenten polyurethaanlijm geeft een heel sterke verbinding, maar moet nauwkeurig worden gemengd. Hoeveel lijm nodig is, hangt af van de vertanding van de lijmkam en de vlakheid van de ondergrond. De fabrikant geeft dat aan.

Er bestaan ook chevronvloeren met een klikverbinding om zwevend te leggen. Bij dit patroon zijn die minder stabiel en bij grotere oppervlakken werken ze meer. Daarom kiezen parketleggers meestal voor verlijmen.

• Houtsoort: in Nederland wordt vooral eiken gelegd. Dat is hard en blijft redelijk maatvast. Essen, noten of tropische houtsoorten kunnen ook, maar vragen een zorgvuldigere afweging.
• Massief of meerlaags parket: massief parket kun je vaak schuren, maar het reageert gevoeliger op schommelingen in vocht. Meerlaags parket is stabieler en geschikter voor vloerverwarming. Hoe vaak je het kunt opknappen, hangt af van de dikte van de toplaag.
• Lak of olie: lak is slijtvaster en makkelijker schoon te houden. Olie oogt natuurlijker en is plaatselijk te herstellen, maar vraagt regelmatig onderhoud.

Bij vloerverwarming moet de dekvloer voor het leggen worden opgestookt volgens een opstookprotocol van de installateur. Na het leggen zet je de verwarming geleidelijk weer aan.

De staat van de ondergrond weegt het zwaarst. Een vlakke, droge dekvloer in één rechthoekige kamer is voor een parketlegger het eenvoudigste geval. Meer werk en tijd kosten:

• Een oneffen, gescheurde of vochtige dekvloer die eerst geëgaliseerd moet worden of moet drogen
• Een grillige plattegrond met nissen, kolommen en veel deurkozijnen
• Een doorlopend patroon door meerdere ruimtes zonder dorpel
• Muren die niet haaks staan, zodat de randen onregelmatig moeten worden bijgezaagd
• Schuren en afwerken ter plaatse in plaats van fabrieksmatig afgewerkt parket

Door de schuine zaagsneden heb je meer snijverlies dan bij recht gelegd parket. Houd daar rekening mee als je materiaal bestelt.

Zelf leggen is voor een doe-het-zelver lastig. Zonder afkortzaag, laser en ervaring met schuin leggen is de kans groot dat het patroon scheef loopt. Herstellen betekent dan meestal dat een deel van de vloer eruit moet.

• Verkeerd uitgezette as: de pijlen lopen geleidelijk weg van de muur of liggen niet in het midden van de ruimte.
• Verlijmen op een vochtige of oneffen ondergrond: er ontstaan holle plekken, stroken klinken hol en laten na verloop van tijd los.
• Verkeerde lijm: lijm op waterbasis of te harde lijm kan de beweging van het hout niet opvangen.
• Geen dilatatievoeg: langs muren en vaste obstakels kan de vloer omhoogkomen.
• Niet laten acclimatiseren: het hout verandert na het leggen van maat en er ontstaan kieren in de naden.
• Open tijd van de lijm overschreden: de strook komt op al ingedroogde lijm en hecht niet over het hele vlak.

Loop de vloer bij daglicht na en bekijk hem ook van een afstandje, bijvoorbeeld vanuit de deuropening. Let op het volgende:

• De pijlen lopen recht in de afgesproken richting en de punten liggen op één lijn
• De naden in de punten sluiten goed, zonder zichtbare kieren of hoogteverschillen
• Bij aankloppen klinkt geen strook hol, want dat wijst op een holte eronder
• De randen langs de muren zijn symmetrisch en zonder smalle reepjes
• De dilatatievoeg is afgedekt met een plint en de plinten zitten vast aan de muur, niet aan de vloer
• Overgangen naar andere vloeren zijn vlak en de profielen zitten stevig
• De afwerking heeft geen vlekken, geen stof in de lak en geen onbehandelde plekken
• Je hebt de vochtmeting van de ondergrond, het type gebruikte lijm en onderhoudsadvies ontvangen