Oud houten parket verwijderen (genageld, gelijmd)

Hoe het parket vastzit, bepaalt het gereedschap en de hoeveelheid werk. Het bepaalt ook hoe de ondergrond er daarna uitziet. Dat zie je het makkelijkst door een dorpelstrip of een losse strook langs de muur weg te halen en eronder te kijken.

• Genageld parket ligt meestal op een houten ondervloer, bijvoorbeeld op planken over houten balken, zoals je vaak ziet in oudere woningen. Aan de zijkant van de stroken zitten dunne spijkers die schuin door de messing zijn geslagen. Dit gaat sneller, maar pas op voor de houten ondervloer eronder.
• Parket op bitumen of zwarte lijm kom je veel tegen in oudere flats en portiekwoningen. Onder de strook zie je een zwarte, harde, vaak glimmende laag op de cementdekvloer. Die laag zit heel vast en moet na het verwijderen nog van de vloer af.
• Parket met modernere lijm heeft een lichtere lijmlaag eronder, soms elastisch, soms hard. De werkwijze lijkt op die bij bitumen, alleen gedragen de resten zich anders bij het schuren.

In de praktijk komt het vaak voor dat je in één woning meerdere manieren tegenkomt, bijvoorbeeld bij gerepareerde stukken rond de radiatoren of in de gang.

Het werk begint met het leegmaken van de kamer. Meubels en kleden gaan eruit, plinten en overgangsprofielen worden losgehaald. Deuren en kozijnen worden afgeplakt met folie of karton, zodat ze geen schade oplopen. Moeten de deuren later korter worden voor de nieuwe vloerhoogte, dan kun je ze beter meteen uit de scharnieren halen.

Bij genageld parket begin je langs de muur of in een hoek, waar de stroken het makkelijkst omhoog komen. Met een breekijzer wordt de eerste rij losgewrikt, daarna gaan de volgende rijen één voor één los. Spijkers die in de ondervloer achterblijven, worden eruit getrokken of verzonken, zodat er niets uitsteekt. Bij waardevol oud parket kun je voorzichtig werken in de omgekeerde volgorde van het leggen en de stroken opnieuw gebruiken.

Gelijmd parket wordt losgestoken met een beitel of brede plamuurmes, vaak met hulp van een breekhamer met spadebeitel. De stroken breken daarbij, dus hergebruik zit er meestal niet in. Daarna moet het bitumen eraf. Dat gebeurt mechanisch, met een schraper en een vloerschuurmachine, eventueel met een lijmverwijderaar volgens de aanwijzingen van de fabrikant. Tot slot wordt de vloer grondig gezogen.

Daarna wordt de ondergrond beoordeeld: is hij stevig, droog en vlak genoeg? Op basis daarvan kies je voor plaatselijk bijwerken met egaliseermiddel, een volledige laag zelfnivellerende egaline of bij een houten ondervloer bijvoorbeeld OSB-platen.

Hoeveel werk het is, en dus ook wat het kost, hangt af van een paar dingen die je vooraf al kunt nagaan:

• manier van bevestigen: spijkers zijn eenvoudiger, bitumen en harde lijm gaan een stuk langzamer,
• dikte en hoeveelheid bitumen: hoe meer er op de dekvloer achterblijft, hoe langer het schuren duurt,
• vorm van de ruimte: een grote rechthoekige kamer gaat snel, een gang met veel hoeken, kozijnen en radiatoren gaat traag,
• staat van de ondergrond: een zachte of brokkelige dekvloer raakt snel beschadigd, roestige spijkers breken af,
• bereikbaarheid en afval: een hoge verdieping zonder lift, zakken naar beneden sjouwen en afvoeren naar de milieustraat of een container.

Parket verwijderen is stoffig en lawaaiig werk. Draag een stofmasker, een veiligheidsbril, stevige handschoenen en werkschoenen. Scheid de kamer met folie af van de rest van de woning en gebruik bij het wegschuren van bitumen een machine met stofafzuiging.

Wees voorzichtig met oude zwarte lijmen. In oudere gebouwen werden ook teerhoudende lijmen gebruikt, die schadelijke stoffen zoals PAK kunnen bevatten, en soms zelfs materialen met asbest. Twijfel je, laat dan een monster onderzoeken door een geaccrediteerd laboratorium. Asbest mag alleen worden verwijderd door een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf. Hout met bitumen, lak of lijm stook je niet in een houtkachel of open haard: het hoort bij de milieustraat of in een afvalcontainer.

Woon je in een appartement, laat het dan vooraf weten aan de VvE of de beheerder. Vaak staan in het huishoudelijk reglement afspraken over lawaaiig werk, tijden waarop je mag breken en waar een container mag staan. Een seintje aan de buren voorkomt ook veel ergernis.

Genageld parket in een kleine kamer kun je prima zelf verwijderen. Bij bitumen en grote oppervlakken is het lichamelijk erg zwaar en is de kans groot dat je de dekvloer beschadigt. Dan kun je beter een vloerenlegger inschakelen.

1. Meubels uit de kamer halen, plinten en dorpels losmaken.
2. Kozijnen en deuren afplakken met beschermfolie of karton.
3. Stofmasker, veiligheidsbril, handschoenen en stevige schoenen aantrekken.
4. Langs de muur beginnen en de eerste strook met een breekijzer over een houten blokje omhoog wrikken, zodat de ondervloer heel blijft.
5. Rij voor rij doorwerken en de stroken meteen in zakken of op een stapel buiten de kamer leggen.
6. Uitstekende spijkers uit de ondervloer trekken of verzinken.
7. De hele vloer vegen en grondig stofzuigen.
8. De ondervloer controleren op stevigheid, scheuren, vocht en losse planken.
9. Het afval naar de milieustraat brengen of een container bestellen.

• Te grof wrikken en hakken. Diepe gaten in de dekvloer of gebroken planken in de ondervloer moeten daarna worden hersteld, en dat vertraagt de voorbereiding voor de nieuwe vloer.
• Bitumenresten laten zitten. Nieuwe lijm hecht er niet goed op en bitumen kan na verloop van tijd doorslaan of reageren met pvc. Of je over resten heen mag leggen, staat in het technisch blad van de nieuwe vloer en van de voorstrijk.
• Geen vlakheidscontrole. Een zwevende vloer of pvc op een oneffen ondergrond kraakt, veert en de naden kunnen opengaan.
• Vocht over het hoofd zien. Onder oud parket komt soms een vochtige dekvloer of rot hout tevoorschijn. Los eerst de oorzaak op en leg pas daarna.
• Werken zonder bescherming. Stof van bitumen en hout irriteert de luchtwegen en splinters met spijkers geven snel wondjes.

Loop de ondergrond na met deze lijst voordat de nieuwe vloer erin gaat:

• er liggen geen stroken, spijkers of uitstekende nietjes meer op de vloer,
• bitumen en lijm zijn verwijderd zoals de nieuwe vloer vereist,
• de ondergrond is stevig, brokkelt niet en klinkt niet hol als je erop klopt,
• een houten ondervloer veert niet en de planken zitten goed vast,
• onder een rei van twee meter zijn er geen grotere oneffenheden dan de fabrikant van de nieuwe vloer toestaat,
• de dekvloer is droog, bij voorkeur gecontroleerd met een vochtmeting,
• de vloer is gezogen en stofvrij,
• kozijnen, deuren en muren zijn onbeschadigd,
• het afval is afgevoerd en de kamer is opgeruimd.