Laminaat leggen

Zwevend is een manier van leggen, geen materiaal. Meestal gaat het om laminaat, maar ook een lamelparketvloer, een PVC-vloer met kliksysteem of kurk kan zo worden gelegd. De werkwijze lijkt op elkaar, de verschillen zitten in de details:

• Laminaat heeft een kern van geperste houtvezels met een bedrukte toplaag. Het is meestal ongeveer 7 tot 12 mm dik. Hoe slijtvast het is, zie je aan de slijtklasse (AC). Voor een gang of woonkamer kies je meestal een hogere klasse dan voor een slaapkamer. Laminaat kan slecht tegen water, vooral in de naden.
• Lamelparket heeft een toplaag van echt hout. Het is dikker, zwaarder en gevoeliger voor vocht en zonlicht. Als de toplaag dik genoeg is, kun je het later wel opnieuw laten schuren.
• Een PVC-vloer met kliksysteem is dunner en waterbestendig, dus geschikt voor een keuken of een wat vochtigere hal. Door de geringe dikte zie je wel elke oneffenheid in de ondergrond terug.
• Kurk voelt warm en zacht aan, maar zware meubels laten er sneller deuken in achter.

Denk bij je keuze ook aan de hoogte. De vloer met ondervloer maakt het vloerniveau enkele millimeters tot ruim een centimeter hoger. Hebben je deuren geen speling, dan moeten ze worden ingekort. Grenst de vloer aan tegels, dan bepaalt het hoogteverschil welk overgangsprofiel je nodig hebt.

De meeste problemen met een zwevende vloer ontstaan eronder, niet erop. De ondergrond moet zijn:

• Droog: een nieuwe dekvloer, of die nu van zand-cement of anhydriet is, heeft tijd nodig om uit te drogen. Het vochtgehalte wordt voor het leggen gemeten. De grenswaarden staan in de voorschriften van de vloerfabrikant.
• Stevig: de ondergrond mag niet zanden, brokkelen of verend aanvoelen.
• Vlak: meestal wordt een afwijking van ongeveer 2 mm over 2 meter geaccepteerd, bij PVC vaak minder.

Oud tapijt, zeil en lijmresten gaan eruit. Grotere oneffenheden worden geschuurd of met egaline vlak gemaakt. Een stoffige, zuigende ondergrond wordt eerst voorgestreken. Op beton of een dekvloer komt een dampscherm, dus PE-folie met overlappende naden die je afplakt, en daarop de ondervloer. Er zijn ook ondervloeren met een ingebouwd dampscherm. Op een houten vloer, zoals de planken op de verdieping van veel oudere huizen, komt meestal geen dampscherm. Volg hierin de aanwijzingen van de fabrikant.

De ondervloer dempt loopgeluid en vangt kleine oneffenheden op. Dikker en zachter is niet vanzelf beter: een te zachte ondervloer laat de planken veren, waardoor de kliksluitingen sneller beschadigen. Heb je vloerverwarming, kies dan een ondervloer met een lage warmteweerstand die de fabrikant uitdrukkelijk geschikt noemt voor vloerverwarming. In een appartement is een goede ondervloer ook prettig voor je onderburen.

De pakken blijven meestal minstens 48 uur in de ruimte liggen waar de vloer komt, zodat de planken aan de temperatuur en luchtvochtigheid kunnen wennen. Daarna wordt de indeling bepaald. De planken lopen meestal in de lengte van de langste muur of in de richting van het licht uit het raam. De kopse naden in naast elkaar liggende rijen verspringen minstens 30 cm, en de laatste rij mag niet te smal uitvallen. Daarom wordt de eerste rij vaak wat smaller gezaagd.

De eerste rij gaat met de groefkant naar de muur, met afstandsklosjes ertussen. Die houden een uitzetvoeg van ongeveer 10 mm vrij langs muren, kozijnen, leidingen en andere vaste punten. De planken worden eerst aan de korte kant ingeklikt, daarna klapt de hele rij in de lengte op zijn plek. Rond verwarmingsbuizen worden gaten geboord die groter zijn dan de buis. Het uitgezaagde stukje gaat terug en wordt vastgelijmd. Deurkozijnen worden meestal onderaan ingezaagd, zodat de plank eronder kan schuiven.

Bij grote oppervlakken, lange gangen en in deuropeningen tussen kamers wordt de vloer vaak onderbroken met een dilatatieprofiel. Waar dat nodig is, bepaalt de fabrikant. Tot slot gaan de klosjes eruit en worden plinten en overgangsprofielen gemonteerd.

Snel en eenvoudig gaat het in een lege, rechthoekige kamer met een vlakke, droge dekvloer en een rechte legrichting. Meer tijd en vakmanschap vragen:

• Een oneffen of vochtige ondergrond die eerst hersteld moet worden
• Het verwijderen van de oude vloer en het afvoeren van het afval
• Veel hoeken, nissen, leidingen en kozijnen
• Leggen in een patroon, bijvoorbeeld visgraat
• Een trap, die met aparte traptreden of profielen wordt bekleed
• Vloerverwarming die eerst volgens een opstookprotocol moet worden opgestookt
• Een ingerichte kamer waar meubels verplaatst moeten worden

• Geen uitzetvoeg. Een vloer die tegen de muur aan zit, gaat bol staan als de luchtvochtigheid verandert. Hetzelfde gebeurt als een keukenblok door de planken heen wordt vastgeschroefd, of als plinten in de vloer worden vastgezet in plaats van aan de muur.
• Een dichtgekitte voeg. De uitzetvoeg blijft open en wordt alleen afgedekt met een plint.
• Een oneffen ondergrond. Boven kuilen gaan planken veren en kraken, en kliksluitingen breken.
• Geen dampscherm op beton, of leggen op een dekvloer die nog niet droog is.
• Laminaat in de badkamer. Gewoon laminaat hoort niet in natte ruimtes. Wil je in de badkamer de uitstraling van hout, dan is een waterbestendige PVC-vloer of een tegel met houtlook verstandiger.
• Naden die niet goed dicht zitten. Een kleine kier wordt na verloop van tijd groter en loopt vol met vuil.

Heb je een vlakke, droge ondergrond en een gewone kamer, dan kun je de vloer ook zelf leggen. Je hebt een laminaatzaag, een rolmaat, een winkelhaak, afstandsklosjes, een slagblok en een trekijzer voor de laatste rij nodig. Lees eerst de handleiding van de fabrikant, want kliksystemen verschillen per merk.

1. De pakken minstens 48 uur in de kamer laten liggen.
2. De oude vloerbedekking verwijderen, stofzuigen en de vlakheid met een lange rei controleren.
3. Het dampscherm met overlap uitrollen en de naden afplakken.
4. De ondervloer stuitend leggen, zonder overlap.
5. De kamer opmeten en de breedte van de eerste en laatste rij bepalen.
6. De eerste rij met klosjes langs de muur leggen.
7. De volgende rijen inklikken met minstens 30 cm verspringing, en het reststuk van het eind van een rij als begin van de volgende gebruiken.
8. Gaten voor leidingen boren en de kozijnen onderaan inzagen.
9. De laatste rij op maat zagen met behoud van de uitzetvoeg en met het trekijzer aantrekken.
10. De klosjes verwijderen, de plinten aan de muur bevestigen en de overgangsprofielen monteren.

Moet er onder de vloer een radiator worden verplaatst of een leiding worden omgelegd, dan is dat werk voor een installateur en niet voor een doe-het-zelver.

• De vloer veert en kraakt niet als je eroverheen loopt
• De naden zitten strak, zonder zichtbare kieren of hoogteverschillen
• De kopse naden in naast elkaar liggende rijen verspringen en het geheel oogt gelijkmatig
• Langs muren, leidingen en kozijnen zit een uitzetvoeg en de vloer raakt nergens een vast punt
• De plinten zitten vast aan de muur, niet aan de vloer
• Overgangs- en dilatatieprofielen zitten stevig en je struikelt er niet over
• De deuren gaan open zonder te slepen
• Je hebt een paar reserveplanken en de onderhoudsinstructies gekregen