Oud parket voorzichtig demonteren volgens legplan

Bekijk eerst goed in welke staat de vloer is. Stroken die gebroken of verrot zijn, of die door herhaald schuren erg dun zijn geworden, vallen meestal af. Gezonde, rechte stukken hardhout, bijvoorbeeld eiken of beuken, hebben een goede kans op een tweede leven.

Daarna maak je een legplan. Dat is een eenvoudige tekening van de kamer met het patroon (visgraat, blokjes, stroken), de richting van de stroken en de volgorde van de rijen. Een schets op papier met foto's vanuit verschillende hoeken is in de praktijk genoeg. Elke rij krijgt een nummer en elke strook een volgnummer binnen die rij.

Het eigenlijke werk begint met het weghalen van de plinten. Zijn die nog goed, bewaar ze dan ook. Daarna begin je bij de muur, waar de buitenste stroken het makkelijkst loskomen, en werk je rij voor rij naar het midden van de kamer. Je wipt een strook langzaam omhoog met een breekijzer of een platte beitel. Leg daar een houten of kunststof plankje onder. Dat beschermt de randen tegen deuken en verdeelt de kracht.

Hoe het parket aan de ondervloer vastzit, maakt het grootste verschil.

• Genageld parket komt vrij makkelijk los. De spijkers trek je eruit of knip je af, en het hout blijft meestal heel
• Parket op bitumen of zwarte lijm zit stevig vast. Het moet vaak langzaam en soms met wat warmte losgemaakt worden, en hoeken en messing en groef breken daarbij snel af
• Parket op moderne parketlijm is soms moeilijk zonder schade los te krijgen, en een deel van de stroken is dan niet meer te redden

Het werk duurt ook langer in een kamer met nissen, deurkozijnen en radiatoren, bij een ingewikkeld patroon zoals visgraat, en als elk stuk zorgvuldig gemerkt moet worden. Een lege kamer, droog hout en een ondervloer die niet afbrokkelt maken het juist makkelijker.

Let op in oudere woningen: bitumen en oude lijmen kunnen schadelijke stoffen bevatten. In huizen die gebouwd of verbouwd zijn voor de jaren negentig kan ook asbest voorkomen, bijvoorbeeld in oude vloerlijm of vloertegels onder het parket. Twijfel je, laat dan een monster onderzoeken. Asbest laat je verwijderen door een gecertificeerd asbestsaneringsbedrijf. Schuur je resten bitumen weg, draag dan altijd een goed stofmasker (FFP2 of beter) en zorg voor ventilatie.

Gaat het om een kleinere kamer met genageld parket, dan kan een handige klusser dit zelf. Ligt het parket op bitumen of is het een historische vloer, schakel dan liever een parketteur in. Zo pak je het zelf aan:

1. De kamer leeghalen en muren, deuren en kozijnen afdekken.
2. Een legplan tekenen, de vloer fotograferen en de rijen nummeren.
3. Breekijzer, platte beitel, hamer, houten wiggen, beschermplankjes, potlood en gemerkte kratten klaarzetten.
4. De plinten voorzichtig losmaken en apart leggen.
5. Een buitenste strook bij de muur zoeken waar je goed bij kunt.
6. Een plankje onder het breekijzer leggen en de strook langzaam omhoog wippen, zonder te rukken.
7. Bij gelijmd parket in kleine stukjes werken en houten wiggen gebruiken.
8. Elke strook direct aan de onderkant merken met rijnummer en volgnummer.
9. De stroken per rij in kratten leggen, altijd plat.
10. Rij voor rij verdergaan in de richting waarin het parket gelegd is.
11. Tot slot de ondervloer controleren en uitstekende spijkers verwijderen.

Waarom merken aan de onderkant? Aan de bovenkant verdwijnt het potlood bij het schuren, aan de onderkant blijft het staan tot je opnieuw gaat leggen.

Resten bitumen, lijm en vuil moeten van de onderkant af. Anders wordt de nieuwe vloer oneffen en hecht de lijm niet goed. Dikke lagen schraap je weg met een plamuurmes of beitel, de rest schuur je licht met schuurpapier van gemiddelde korrel. Bij heel harde resten kun je een lijmverwijderaar gebruiken, altijd volgens de aanwijzingen van de fabrikant. Schuur met gevoel: elke millimeter die eraf gaat, maakt de strook zwakker en korter houdbaar.

Hout reageert op vocht. Bewaar het daarom in een droge, geventileerde ruimte met een gelijkmatige temperatuur. Een relatieve luchtvochtigheid van ongeveer 40 tot 60 procent is meestal goed. Een vochtige kelder, kruipruimte of onverwarmde schuur is geen goed idee. Leg de stroken plat op een vlakke ondergrond en leg er wat gewicht op, bijvoorbeeld een paar planken. Zo trekken ze niet krom. Houd de groepen per rij bij elkaar, dan hoef je bij het leggen niet te zoeken.

• Hard wrikken zonder plankje eronder, waardoor hoeken en messing en groef scheuren
• Geen of onduidelijke merktekens, zodat het patroon een puzzel wordt
• Merken op de bovenkant, wat bij het schuren verdwijnt
• Resten bitumen aan de onderkant die oneffenheden geven
• Te grof schuren, waardoor de strook te dun wordt
• Opslaan staand, scheef of op een vochtige plek

Woon je in een appartement, denk dan ook aan de buren. Het werk maakt lawaai, dus houd je aan het huishoudelijk reglement van de VvE en laat de buren vooraf weten wanneer je bezig bent. De vloer onder het parket is een gemeenschappelijk deel van het gebouw en mag bij het werk niet beschadigd raken.

Als de parketteur het werk oplevert, loop dan deze punten na:

• Het legplan is compleet, leesbaar en klopt met de merktekens op de stroken
• Elke bewaarde strook heeft aan de onderkant een rijnummer en volgnummer
• Het parket is per rij gesorteerd en plat opgeslagen
• Afgekeurde stukken liggen apart en je weet hoeveel er ontbreken
• De plinten zijn bewaard en onbeschadigd
• De ondervloer is vrij van uitstekende spijkers en grote resten bitumen
• De kamer is opgeruimd en het afval is afgevoerd