Επένδυση με λιστέλο / μπομπέ

Λιστέλο λέγεται η στενή λωρίδα που μπαίνει ανάμεσα στα πλακάκια. Μπορεί να είναι λεία, ανάγλυφη, με σχέδιο, γυάλινη, μεταλλική ή από φυσική πέτρα. Συχνά έχει το ίδιο μήκος με ένα πλακάκι, ώστε να ταιριάζει με τη διάσταση της επένδυσης.

Μπομπέ λένε συνήθως στα καταστήματα το στενό κομμάτι με κυρτό, στρογγυλεμένο προφίλ. Δίνει όγκο, ρίχνει σκιά και μπαίνει συχνά ως πάνω τελείωμα της επένδυσης ή ως έντονη διαχωριστική γραμμή. Οι ονομασίες διαφέρουν λίγο από κατασκευαστή σε κατασκευαστή, γι' αυτό καλό είναι να δείτε την τομή του κομματιού στο κατάστημα.

Για τον πλακά μετράει κυρίως η διαφορά στο πάχος και στο σχήμα. Το επίπεδο λιστέλο μπαίνει σχεδόν όπως ένα πλακάκι. Το κυρτό μπομπέ εξέχει από τον τοίχο, κόβεται πιο δύσκολα και η γωνία του θέλει περισσότερη προσοχή.

Η πιο σημαντική απόφαση παίρνεται πριν από την κόλλα: σε ποιο ύψος θα περάσει η γραμμή. Στο μπάνιο επιλέγεται συχνά ένα ύψος που συνδέεται με τη μπαταρία, ένα ραφάκι ή την ποδιά του παραθύρου. Στην κουζίνα η γραμμή περνάει συνήθως λίγο πάνω από τον πάγκο ή κάτω από τα πάνω ντουλάπια. Το ύψος πρέπει να υπολογιστεί έτσι, ώστε ούτε από κάτω ούτε από πάνω να μείνουν στενά κομμάτια πλακιδίων. Αυτά δείχνουν άσχημα και κολλάνε δύσκολα.

1. Χάραξη της γραμμής: η γραμμή σημαδεύεται με αλφάδι λέιζερ ή με μακρύ αλφάδι σε όλη την περίμετρο του χώρου. Ένα μικρό λάθος σε μια γωνία μεγαλώνει πολύ μέχρι το τέλος του τοίχου.
2. Στήσιμο στο στεγνό: τα κομμάτια μπαίνουν το ένα δίπλα στο άλλο χωρίς κόλλα, ώστε να φανεί πού πέφτουν οι αρμοί και πού χρειάζεται κόψιμο. Στα διακοσμητικά ελέγχεται αν το σχέδιο συνεχίζεται σωστά.
3. Εξίσωση του πάχους: το λιστέλο είναι συχνά πιο λεπτό ή πιο χοντρό από το πλακάκι. Η στρώση της κόλλας ρυθμίζεται ώστε η επιφάνεια να είναι στο ίδιο επίπεδο με τα πλακάκια ή να εξέχει ομοιόμορφα σε όλο το μήκος.
4. Κόλλημα: η κόλλα πλακιδίων απλώνεται και στον τοίχο και στην πίσω πλευρά του κομματιού, για να μη μείνουν κενά. Στα ανάγλυφα και κυρτά κομμάτια αυτό μετράει διπλά, γιατί ένα κούφιο κομμάτι σπάει εύκολα με ένα χτύπημα.
5. Γωνίες: στις εξωτερικές και εσωτερικές γωνίες οι λωρίδες κόβονται φάλτσο στις 45 μοίρες ή μπαίνουν έτοιμα γωνιακά κομμάτια, αν τα διαθέτει ο κατασκευαστής.
6. Αρμολόγημα: οι αρμοί γεμίζουν με τον ίδιο ή ταιριαστό αρμόστοκο με τα γύρω πλακάκια. Τα ανάγλυφα σημεία καθαρίζονται προσεκτικά, για να μη μείνει μέσα στεγνό υλικό.

• Κεραμικό και πορσελανάτο: η πιο συνηθισμένη επιλογή, αντέχει καλά την υγρασία και το καθάρισμα. Κόβεται με διαμαντόδισκο, ιδανικά με νερό για ψύξη.
• Γυαλί: θέλει λευκή κόλλα κατάλληλη για γυαλί και ψηφίδα, γιατί η γκρι κόλλα φαίνεται μέσα από το γυαλί. Στη γυαλιστερή επιφάνεια δεν ταιριάζει χοντρός αρμόστοκος ούτε τραχύ σφουγγάρι, γιατί χαράζεται εύκολα.
• Μέταλλο: οι λωρίδες από ανοξείδωτο ή αλουμίνιο κόβονται με δίσκο για μέταλλο και κολλάνε με την κόλλα που προτείνει ο κατασκευαστής. Οι άκρες μετά το κόψιμο πρέπει να καθαριστούν από γρέζια.
• Φυσική πέτρα: απορροφά υγρά, γι' αυτό συνήθως εμποτίζεται πριν από το αρμολόγημα, ώστε να μη ρουφήξει το χρώμα του αρμόστοκου. Η ανοιχτόχρωμη πέτρα θέλει λευκή κόλλα.

Σε υγρά σημεία, όπως η ντουζιέρα, προτιμήστε κομμάτια που ο κατασκευαστής προτείνει και για μπάνιο. Ορισμένα διακοσμητικά λιστέλα προορίζονται μόνο για ξηρούς εσωτερικούς χώρους.

Απλή δουλειά είναι μια ίσια οριζόντια γραμμή σε έναν τοίχο χωρίς γωνίες, με επίπεδα κεραμικά κομμάτια που έχουν το ίδιο πάχος με τα πλακάκια. Μια τέτοια δουλειά ο πλακάς την τελειώνει γρήγορα και με λίγη φύρα.

Η δυσκολία μεγαλώνει όταν:

• η γραμμή κάνει τον γύρο του χώρου και έχει πολλές εξωτερικές γωνίες, παράθυρα και εσοχές,
• πρόκειται για κυρτό μπομπέ ή βαθύ ανάγλυφο, που κόβονται δύσκολα φάλτσο,
• το υλικό είναι εύθραυστο, όπως γυαλί ή λεπτή πέτρα,
• το μήκος του λιστέλου δεν ταιριάζει με τη διάσταση των πλακιδίων και οι αρμοί θέλουν κόπο για να ευθυγραμμιστούν,
• η γραμμή μπαίνει σε υπάρχουσα επένδυση και πρέπει πρώτα να βγει μια ολόκληρη σειρά πλακιδίων χωρίς να πάθουν ζημιά τα διπλανά,
• ο τοίχος είναι στραβός και η λωρίδα πρέπει να ισιωθεί με την κόλλα.

Το κόστος ανεβαίνει και όταν σπάσουν κομμάτια στο κόψιμο. Στα ακριβά διακοσμητικά αξίζει να πάρετε μερικά κομμάτια παραπάνω και να ελέγξετε ότι είναι από την ίδια παρτίδα παραγωγής.

• Η γραμμή δεν είναι ίσια: το κόλλημα έγινε με βάση το πάτωμα ή την προηγούμενη σειρά και όχι με το λέιζερ. Τα πατώματα σπάνια είναι τελείως ίσια και το λάθος φαίνεται αμέσως στη γραμμή.
• Το κομμάτι εξέχει ή έχει βουλιάξει: κανείς δεν υπολόγισε τη διαφορά πάχους ανάμεσα στο λιστέλο και στα πλακάκια.
• Κούφια σημεία: η κόλλα μπήκε μόνο σε τελείες. Όταν χτυπήσετε ελαφρά, το κομμάτι ακούγεται κούφιο και με τον καιρό μπορεί να ραγίσει.
• Κακές γωνίες: ανακριβές φάλτσο με ανοιχτό αρμό ή σπασμένο σμάλτο στην άκρη.
• Αρμόστοκος στο ανάγλυφο: δεν καθαρίστηκε έγκαιρα, στέγνωσε στα αυλάκια και πλέον βγαίνει δύσκολα.
• Λάθος καθαριστικό: όξινα καθαριστικά σε μέταλλο ή πέτρα, που θαμπώνουν ή λεκιάζουν την επιφάνεια.

Αν βάζετε μόνοι σας πλακάκια και έχετε έστω λίγη εμπειρία σε απλή επένδυση, μια ίσια γραμμή με επίπεδα κεραμικά λιστέλα θα τη βγάλετε πέρα. Για γυαλί, πέτρα ή κυρτό μπομπέ με πολλές γωνίες είναι πιο λογικό να καλέσετε πλακά.

1. Κολλήστε τα πλακάκια κάτω από τη γραμμή και αφήστε την κόλλα να πήξει σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.
2. Χαράξτε τη γραμμή με λέιζερ ή αλφάδι σε όλη την περίμετρο.
3. Στήστε τα λιστέλα στο στεγνό και σημαδέψτε πού θα γίνουν κοψίματα και πού θα πέσουν οι αρμοί.
4. Συγκρίνετε το πάχος του λιστέλου με το πάχος του πλακιδίου και ρυθμίστε ανάλογα τη στρώση της κόλλας.
5. Κόψτε τα κομμάτια με διαμαντόδισκο, κόψτε τις γωνίες φάλτσο στις 45 μοίρες και λειάνετε απαλά τις άκρες.
6. Απλώστε κόλλα στον τοίχο και στην πίσω πλευρά του λιστέλου και πιέστε το κομμάτι στη θέση του.
7. Ελέγξτε επίπεδο και ύψος με το αλφάδι και βάλτε σταυρουδάκια ή σφήνες ανάλογα με το πλάτος του αρμού.
8. Αφαιρέστε την περίσσεια κόλλα από τους αρμούς όσο είναι ακόμα μαλακή.
9. Συνεχίστε με τα πλακάκια πάνω από τη γραμμή.
10. Αρμολογήστε, καθαρίστε το ανάγλυφο με νωπό σφουγγάρι και αφήστε στις εσωτερικές γωνίες χώρο για σιλικόνη.

• η γραμμή είναι οριζόντια σε όλο το μήκος και συνεχίζεται σωστά στις γωνίες,
• η επιφάνεια του λιστέλου είναι στο ίδιο επίπεδο με τα πλακάκια ή εξέχει ομοιόμορφα σε όλο το μήκος,
• με ελαφρύ χτύπημα κανένα κομμάτι δεν ακούγεται κούφιο,
• οι γωνίες είναι κομμένες με ακρίβεια, χωρίς σπασμένο σμάλτο και ανοιχτούς αρμούς,
• οι αρμοί έχουν το ίδιο πλάτος και χρώμα με την υπόλοιπη επένδυση,
• στο ανάγλυφο και στις γυαλιστερές επιφάνειες δεν έχουν μείνει υπολείμματα κόλλας ή αρμόστοκου,
• το σχέδιο συνεχίζεται σωστά και τα κομμάτια έχουν την ίδια απόχρωση,
• στις εσωτερικές γωνίες και γύρω από τα είδη υγιεινής υπάρχει ελαστική σιλικόνη.