Επένδυση με ψηφίδα

Η διαδικασία μοιάζει με ένα κανονικό πλακάκι, όμως το υπόστρωμα και το αρμολόγημα θέλουν περισσότερη προσοχή. Ο πλακάς ελέγχει πρώτα αν ο τοίχος είναι ίσιος. Τα μικρά κομμάτια ακολουθούν κάθε ανωμαλία, και με πλάγιο φως φαίνεται κάθε κύμα. Γι' αυτό το υπόστρωμα συχνά εξομαλύνεται με λεπτόκοκκο κονίαμα.

Στις υγρές ζώνες, δηλαδή στη ντουζιέρα και γύρω από την μπανιέρα, ακολουθεί η στεγάνωση. Συνήθως είναι ένα επαλειφόμενο στεγανωτικό σε δύο στρώσεις. Στις γωνίες, γύρω από το σιφώνι και στα σημεία που περνούν σωλήνες μπαίνουν στεγανωτικές ταινίες και ειδικά περιλαίμια. Μόνο μετά κολλιέται η ψηφίδα.

Η κόλλα απλώνεται με οδοντωτή σπάτουλα με μικρά δόντια, ώστε να μη βγαίνει μέσα στους αρμούς. Τα φύλλα πιέζονται και ευθυγραμμίζονται έτσι, ώστε το κενό ανάμεσα στα φύλλα να είναι ίδιο με τους αρμούς μέσα στο φύλλο. Αλλιώς σχηματίζεται ένα ορατό «πλέγμα». Όταν η κόλλα σκληρύνει, ακολουθούν αρμολόγημα, πλύσιμο και στο τέλος σιλικόνη στις γωνίες και στις ενώσεις με άλλα υλικά.

• κεραμική ψηφίδα: η συνηθισμένη επιλογή για εσωτερικούς χώρους, κόβεται και τοποθετείται εύκολα, κατάλληλη για τοίχους μπάνιου και κουζίνας,
• ψηφίδα πορσελάνης (γρανιτοπλακάκι): πιο σκληρή και απορροφά λιγότερο νερό, ταιριάζει και σε δάπεδο ντουζιέρας και σε εξωτερικούς χώρους, εφόσον ο κατασκευαστής δηλώνει αντοχή στον παγετό, κάτι που μετράει ιδίως στη βόρεια και ορεινή Ελλάδα,
• γυάλινη ψηφίδα: αντέχει στο νερό και χρησιμοποιείται σε ντουζιέρες και πισίνες, είναι όμως διάφανη, οπότε από μέσα φαίνεται το χρώμα της κόλλας και κάθε ατέλεια,
• πέτρινη ψηφίδα: φυσική όψη, αλλά απορροφά υγρά και ευαισθητεί στα οξέα, θέλει εμποτισμό πριν και μετά το αρμολόγημα.

Στη γυάλινη ψηφίδα χρησιμοποιείται σχεδόν πάντα λευκή ελαστική κόλλα που προτείνει ο κατασκευαστής για γυαλί. Η γκρι κόλλα θα «θόλωνε» το γυαλί και θα έβγαζε κηλίδες. Η ψηφίδα σε χαρτί κολλιέται με το χαρτί προς τα έξω. Όταν η κόλλα πιάσει λίγο, το χαρτί βρέχεται και ξεκολλιέται. Η ψηφίδα σε πλέγμα κολλιέται με το πλέγμα μέσα στην κόλλα.

Για τον αρμόστοκο διαλέγετε ανάμεσα σε τσιμεντοειδή και εποξειδικό. Ο τσιμεντοειδής δουλεύεται πιο εύκολα και αρκεί για συνηθισμένους τοίχους. Ο εποξειδικός αντέχει καλύτερα στο νερό, στα λίπη και στη μούχλα, γι' αυτό αξίζει στη ντουζιέρα και πίσω από τον πάγκο της κουζίνας. Θέλει όμως περισσότερη εμπειρία και πήζει γρήγορα.

Η ψηφίδα μπαίνει πιο αργά από τα μεγάλα πλακάκια, γιατί στην ίδια επιφάνεια έχει πολύ περισσότερους αρμούς και κοψίματα. Τον κόπο, και άρα το κόστος, επηρεάζουν κυρίως:

• η κατάσταση του υποστρώματος: ένας ίσιος, γερός και στεγνός τοίχος γλιτώνει χρόνο, ενώ ο παλιός σοβάς που ξεφλουδίζει ή τα παλιά πλακάκια θέλουν ξεχωριστή δουλειά,
• το μέγεθος και το σχήμα της επιφάνειας: μια μικρή ντουζιέρα με πολλές γωνίες, ράφι και εσοχή θέλει αναλογικά περισσότερη δουλειά από έναν ίσιο τοίχο,
• το σχέδιο: τα μονόχρωμα φύλλα μπαίνουν γρήγορα, ενώ οι εναλλαγές χρωμάτων, τα μοτίβα και οι παραστάσεις θέλουν σχέδιο και υπομονή,
• το υλικό: το γυαλί και η πέτρα κόβονται πιο αργά, το γυαλί θέλει ειδική τανάλια ή κόφτη με νερό,
• οι λεπτομέρειες: κλίση δαπέδου προς το σιφώνι, τελειώματα με προφίλ, γωνίες και έξοδοι για τις μπαταρίες.

Αν στην ποδιά της κουζίνας πρέπει να μετακινηθούν πρίζες, αυτή είναι δουλειά για αδειούχο ηλεκτρολόγο.

• κόλλημα σε ανώμαλο υπόστρωμα, οπότε η επιφάνεια με τον καιρό δείχνει κυματιστή,
• στεγάνωση που λείπει ή διακόπτεται στη ντουζιέρα, με αποτέλεσμα το νερό να περνά από τους αρμούς στον τοίχο,
• υπερβολική κόλλα που βγαίνει στους αρμούς, φαίνεται αργότερα ή εμποδίζει το αρμολόγημα,
• γκρι κόλλα κάτω από γυάλινη ψηφίδα,
• άνισα κενά ανάμεσα στα φύλλα, που δημιουργούν ορατό πλέγμα,
• πέτρα χωρίς εμποτισμό, που ρουφάει τον χρωματιστό αρμόστοκο και μένουν λεκέδες,
• αργό πλύσιμο του αρμόστοκου, οπότε το θόλωμα πάνω στο γυαλί βγαίνει πολύ δύσκολα,
• σκληρός αρμόστοκος στις γωνίες αντί για σιλικόνη, όπου μετά εμφανίζονται ρωγμές.

Μια μικρή, στεγνή επιφάνεια, όπως η ποδιά ανάμεσα στον πάγκο και στα ντουλάπια, μπορείτε να τη φτιάξετε και μόνοι σας αν έχετε λίγη επιδεξιότητα. Τη ντουζιέρα με στεγάνωση και κλίση δαπέδου καλύτερα να την αφήσετε σε πλακά. Πριν ξεκινήσετε, κατεβάστε την ασφάλεια του κυκλώματος με τις πρίζες του τοίχου. Την αφαίρεση και την επανατοποθέτηση των πριζών αφήστε τις σε ηλεκτρολόγο.

1. Καθαρίστε λίπη και σκόνη και ελέγξτε με πήχη αν ο τοίχος είναι ίσιος.
2. Εξομαλύνετε τις ανωμαλίες με κονίαμα και αφήστε το να στεγνώσει όσο ορίζει ο κατασκευαστής.
3. Περάστε αστάρι κατάλληλο για την κόλλα που θα χρησιμοποιήσετε.
4. Απλώστε την ψηφίδα «στεγνά» σε ένα τραπέζι και σχεδιάστε τη διάταξη, ώστε τα κοψίματα να πέφτουν σε λιγότερο εμφανή σημεία.
5. Χαράξτε μια οριζόντια γραμμή από την οποία θα ξεκινήσετε.
6. Απλώστε κόλλα με οδοντωτή σπάτουλα με μικρά δόντια, σε επιφάνεια για περίπου δύο με τρία φύλλα.
7. Πιέστε το φύλλο, χτυπήστε το ελαφρά με λαστιχένια σπάτουλα και ελέγξτε τα κενά προς τα διπλανά φύλλα.
8. Καθαρίστε την κόλλα που βγήκε στους αρμούς όσο είναι ακόμη νωπή.
9. Αφήστε την κόλλα να σκληρύνει όπως γράφει η συσκευασία, συνήθως τουλάχιστον μία μέρα.
10. Αρμολογήστε με λαστιχένια σπάτουλα λοξά ως προς τους αρμούς και, μόλις ο αρμόστοκος τραβήξει λίγο, πλύνετε με υγρό σφουγγάρι.
11. Όταν στεγνώσει, αφαιρέστε το θόλωμα με στεγνό πανί και γεμίστε την ένωση με τον πάγκο με σιλικόνη.

• η επιφάνεια είναι ίσια με πλάγιο φως, χωρίς κομμάτια που εξέχουν,
• οι αρμοί έχουν ίδιο πλάτος μέσα στα φύλλα και ανάμεσά τους, χωρίς ορατό πλέγμα,
• οι αρμοί είναι γεμάτοι, χωρίς τρύπες και βουλιαγμένα σημεία,
• δεν έχει μείνει θόλωμα ή λεκέδες από αρμόστοκο στο γυαλί ή στην πέτρα,
• κάτω από τη γυάλινη ψηφίδα δεν φαίνεται κόλλα ούτε κενά,
• με ελαφρύ χτύπημα δεν ακούγεται «κούφιος» ήχος,
• οι γωνίες και οι ενώσεις με μπανιέρα, ντουζιέρα ή πάγκο έχουν σιλικόνη,
• στη ντουζιέρα το νερό φεύγει προς το σιφώνι και δεν λιμνάζει πουθενά,
• η πέτρινη ψηφίδα έχει εμποτιστεί και σας έχουν πει ποια καθαριστικά να χρησιμοποιείτε.