Επένδυση με φυσική ή τεχνητή πέτρα και κλίνκερ

Η φυσική πέτρα κόβεται ή σχίζεται από πετρώματα, όπως γρανίτης, σχιστόλιθος (η γνωστή πλάκα Πηλίου ή Καρύστου), ψαμμίτης ή ασβεστόλιθος. Είναι βαριά, κάθε κομμάτι είναι διαφορετικό και, αν επιλεγεί σωστά, αντέχει έξω για δεκαετίες. Δεν αντέχει όμως κάθε πέτρα στον παγετό, κάτι που μετράει στις ορεινές και βόρειες περιοχές. Ο ψαμμίτης ρουφάει νερό και χωρίς εμποτισμό λερώνεται γρήγορα. Το γυαλισμένο μάρμαρο ταιριάζει περισσότερο σε εσωτερικούς χώρους, γιατί έξω με τον καιρό θαμπώνει. Πριν αγοράσετε, ρωτήστε τον προμηθευτή αν η πέτρα είναι ανθεκτική στον παγετό και αν ενδείκνυται για εξωτερική χρήση.

Η τεχνητή πέτρα παράγεται με χύτευση σε καλούπια που αντιγράφουν πιστά την πραγματική πέτρα. Τα τσιμεντένια τεμάχια μπαίνουν και έξω και μέσα. Τα γύψινα είναι πιο ελαφριά και δουλεύονται πιο εύκολα, αλλά ανήκουν μόνο σε στεγνούς εσωτερικούς χώρους, όχι σε μπάνιο ούτε σε εξωτερική όψη. Το πλεονέκτημα της τεχνητής πέτρας είναι το μικρότερο βάρος, οι σταθερές διαστάσεις και το ευκολότερο κόψιμο.

Τα πλακίδια κλίνκερ είναι λεπτές φέτες ψημένου πηλού που μοιάζουν με τούβλο. Απορροφούν ελάχιστο νερό, αντέχουν στον παγετό και καθαρίζονται εύκολα. Μπαίνουν συχνά σε όψεις, στη βάση τοίχων, σε καμινάδες και σε εσωτερικούς χώρους με βιομηχανικό ύφος. Κυκλοφορούν και γωνιακά τεμάχια, ώστε η γωνία να δείχνει σαν πραγματικό χτισμένο τούβλο.

Ένα πράγμα συχνά υπερεκτιμάται: η λεπτή επένδυση πρακτικά δεν μονώνει τον τοίχο. Τον προστατεύει και ομορφαίνει την εμφάνισή του, αλλά δεν αντικαθιστά τη θερμομόνωση.

1. Έλεγχος και προετοιμασία του υποστρώματος. Ο πλακάς αφαιρεί τον σοβά που φεύγει, τη σκόνη και τις παλιές βαφές. Ελέγχει αν ο τοίχος είναι ίσιος και διορθώνει τις μεγάλες ανωμαλίες, για παράδειγμα με επισκευαστικό κονίαμα. Το υπόστρωμα πρέπει να είναι γερό, καθαρό και στεγνό.
2. Αστάρωμα και στεγάνωση. Αν το υπόστρωμα απορροφά πολύ, περνιέται αστάρι. Στη βάση του τοίχου, που δέχεται υγρασία από το έδαφος και πιτσιλιές από τη βροχή, δεν πρέπει να λείπει μια στεγανωτική στρώση.
3. Σχεδιασμός της τοποθέτησης. Τα κομμάτια απλώνονται πρώτα στο δάπεδο και ανακατεύονται από πολλά κιβώτια, για να μη φανούν χρωματικές λωρίδες στον τοίχο. Σημαδεύεται μια οριζόντια γραμμή και οι θέσεις των γωνιών.
4. Κόλληση. Η κόλλα απλώνεται με οδοντωτή σπάτουλα στον τοίχο και, στις εξωτερικές εργασίες, και στην πίσω πλευρά του κομματιού. Αυτή η διπλή επάλειψη αποτρέπει τα κενά πίσω από την επένδυση, όπου θα μαζευόταν νερό και θα πάγωνε. Για όψεις χρησιμοποιείται εύκαμπτη κόλλα, ανθεκτική στον παγετό, και για βαριά πέτρα κόλλα κατάλληλη για μεγάλα και βαριά τεμάχια.
5. Κοπή και γωνίες. Τα κομμάτια κόβονται γύρω από παράθυρα, πόρτες, πρίζες και διακόπτες. Οι γωνίες γίνονται με γωνιακά τεμάχια ή με εναλλασσόμενη προεξοχή, ώστε να μη φαίνεται η τομή.
6. Αρμολόγημα. Αφού σκληρύνει η κόλλα, συνήθως περίπου μετά από μία ημέρα και κατά τον κατασκευαστή μερικές φορές αργότερα, γεμίζουν οι αρμοί. Ο αρμόστοκος πρέπει να είναι κατάλληλος για εξωτερικό χώρο και για το συγκεκριμένο υλικό.
7. Καθαρισμός και προστασία. Τα υπολείμματα κονιάματος καθαρίζονται πριν στεγνώσουν. Η φυσική πέτρα και ορισμένα είδη τεχνητής πέτρας εμποτίζονται με προστατευτικό, σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.

Ένας ίσιος, ενιαίος τοίχος χωρίς ανοίγματα είναι απλή υπόθεση για τον πλακά. Τη δουλειά την καθυστερούν και τη δυσκολεύουν:

• πολύπλοκη επιφάνεια με πολλές γωνίες, λαμπάδες παραθύρων και κοψίματα,
• ακανόνιστη φυσική πέτρα που στήνεται σαν ψηφιδωτό, όπου κάθε κομμάτι πρέπει να διαλεχτεί και να προσαρμοστεί,
• κακό υπόστρωμα που πρέπει πρώτα να επισκευαστεί, να ισιώσει ή να στεγνώσει,
• εργασία σε ύψος, όπου χρειάζεται σκαλωσιά,
• επένδυση πάνω σε θερμοπρόσοψη, όπου πρέπει να τηρηθούν οι οδηγίες του κατασκευαστή του συστήματος,
• ο καιρός, που έξω περιορίζει τη δουλειά σε μέρες χωρίς βροχή, παγωνιά ή καύσωνα.

Αν ο τοίχος έχει θερμοπρόσοψη, καλό είναι να ξέρετε ότι δεν σηκώνει κάθε σύστημα βαριά πέτρα. Ο κατασκευαστής του συστήματος ορίζει τι επένδυση και τι βάρος επιτρέπεται και αν χρειάζεται πρόσθετη στερέωση με βύσματα. Σε τέτοια περίπτωση η ελαφριά τεχνητή πέτρα ή το κλίνκερ είναι συνήθως πιο λογική επιλογή.

• κόλληση μόνο με λίγες «τελείες» κόλλας, που αφήνει κενά πίσω από την επένδυση, και η υγρασία με τον παγετό την ξεκολλούν σιγά σιγά,
• απλή κόλλα εσωτερικού χώρου σε όψη ή στη βάση του τοίχου,
• βάση τοίχου χωρίς στεγάνωση και επένδυση που φτάνει μέσα στο χώμα, οπότε το νερό ανεβαίνει μέσα της,
• γύψινη τεχνητή πέτρα σε υγρό χώρο,
• εργασία στον καυτό καλοκαιρινό ήλιο, στην παγωνιά ή λίγο πριν βρέξει, αφού οι κατασκευαστές κόλλας συνήθως συνιστούν θερμοκρασίες περίπου από 5 έως 25 °C,
• κομμάτια από το ίδιο κιβώτιο κολλημένα όλα μαζί, που κάνουν τον τοίχο να δείχνει μπαλωμένος,
• στεγνωμένα υπολείμματα κονιάματος στην ορατή πλευρά, που από πορώδη πέτρα σχεδόν δεν βγαίνουν πια.

Στην πράξη συμβαίνει συχνά το πρόβλημα να μην το προκαλεί η ίδια η επένδυση, αλλά η έλλειψη αρμού διαστολής. Σε μεγάλες επιφάνειες και στη συνάντηση διαφορετικών υλικών πρέπει να μένει ένας ελαστικός αρμός.

Αν θέλετε να ντύσετε έναν τοίχο στο σαλόνι ή τον χώρο γύρω από το τζάκι με ελαφριά τεχνητή πέτρα, μέχρι το ύψος που φτάνετε από μια σταθερή σκάλα, μπορείτε να το κάνετε και μόνοι σας. Την όψη του σπιτιού, τη βάση του τοίχου με τη στεγάνωση και τη δουλειά σε σκαλωσιά καλύτερα να τα αφήσετε στον πλακά. Στο τζάκι τηρήστε τις αποστάσεις από την εστία που ορίζει ο κατασκευαστής του τζακιού και χρησιμοποιήστε κόλλα κατάλληλη για θερμότητα.

1. Ελέγξτε ότι ο τοίχος είναι γερός, στεγνός και ίσιος και αφαιρέστε τον σοβά που φεύγει.
2. Σε γυψοσανίδα ρωτήστε τον κατασκευαστή πόσο βάρος επένδυσης σηκώνει η κατασκευή.
3. Περάστε αστάρι και αφήστε το να στεγνώσει σύμφωνα με τις οδηγίες.
4. Απλώστε τα κομμάτια στο δάπεδο και ανακατέψτε τα από πολλά κιβώτια.
5. Χαράξτε με αλφάδι μια οριζόντια γραμμή για την πρώτη σειρά.
6. Ανακατέψτε την κόλλα σύμφωνα με τις οδηγίες και απλώστε τη με οδοντωτή σπάτουλα μόνο σε όση επιφάνεια προλαβαίνετε να ντύσετε.
7. Πιέστε κάθε κομμάτι με μια ελαφριά περιστροφή και ελέγχετε συνεχώς την ευθεία.
8. Κόψτε τα κομμάτια με τροχό και διαμαντόδισκο, φορώντας γυαλιά, μάσκα και ωτοασπίδες.
9. Σκουπίστε αμέσως τα υπολείμματα κόλλας από την ορατή πλευρά με υγρό σφουγγάρι.
10. Αφού σκληρύνει η κόλλα, γεμίστε τους αρμούς και φινιρίστε τους με εργαλείο αρμολογήματος.
11. Ασταρώστε ή εμποτίστε την επιφάνεια, αν το συνιστά ο κατασκευαστής.

• οι σειρές είναι οριζόντιες και ο τοίχος, κοιτώντας τον από το πλάι, είναι ίσιος, χωρίς κομμάτια που εξέχουν,
• με ελαφρύ χτύπημα δεν ακούγεται κούφιος ήχος, που προδίδει κενά πίσω από την επένδυση,
• τα χρώματα και τα σχήματα είναι μοιρασμένα ομοιόμορφα, χωρίς λ