Σοβατεπί από πλακάκι

Τα κάτω δέκα περίπου εκατοστά του τοίχου λερώνονται και γδέρνονται πιο γρήγορα από οποιοδήποτε άλλο σημείο του σπιτιού. Η μπογιά εκεί γκριζάρει γρήγορα και ένα ξύλινο σοβατεπί φουσκώνει με τον καιρό από το συχνό σφουγγάρισμα. Το κεραμικό πλακάκι και το πορσελανάτο δεν ρουφάνε νερό, καθαρίζουν με ένα υγρό πανί και αντέχουν τα χτυπήματα χωρίς γρατζουνιές. Γι' αυτό το σοβατεπί από πλακάκι αξίζει κυρίως εκεί όπου σφουγγαρίζετε συχνά ή περπατάτε με παπούτσια:

• διάδρομος και είσοδος, όπου μπαίνουν χώμα, άμμος και λάσπη από τον δρόμο ή την αυλή,
• κουζίνα, όπου το δάπεδο πλένεται συχνά και καμιά φορά με λιπαρότητες,
• μπάνιο, WC και πλυσταριό, όταν ο τοίχος δεν είναι πλακάκι σε όλο το ύψος,
• αποθήκη, λεβητοστάσιο, γκαράζ ή εργαστήριο, όπου ο τοίχος δέχεται χτυπήματα από καρότσια και εργαλεία.

Σοβατεπί από το ίδιο πλακάκι με το δάπεδο δείχνει καθαρό και διακριτικό. Αν θέλετε αντίθεση, μπορείτε να διαλέξετε άλλο πλακάκι, αλλά να ξέρετε ότι κάθε απόκλιση στους αρμούς θα φαίνεται περισσότερο.

Στην πράξη συναντάτε δύο λύσεις και η καθεμία έχει τη θέση της.

Σοβατεπί κομμένο από το πλακάκι δαπέδου

Ο πλακάς κόβει ολόκληρα πλακάκια σε λωρίδες του ύψους που θέλετε, συνήθως περίπου έξι έως δέκα εκατοστά. Το πλεονέκτημα είναι ότι το χρώμα και η παρτίδα ταιριάζουν ακριβώς με το δάπεδο και οι αρμοί μπορούν να συνεχίζουν από το δάπεδο στον τοίχο. Το μειονέκτημα είναι η κομμένη ακμή: πάνω πρέπει να μπαίνει πάντα η καθαρή εργοστασιακή ακμή και η κομμένη να πηγαίνει κάτω, προς το δάπεδο. Στο σκληρό πορσελανάτο καλό είναι να λειανθούν ελαφρά οι πάνω ακμές, ώστε να μην κόβουν.

Έτοιμα τεμάχια σοβατεπί

Ορισμένες σειρές πλακακιών έχουν έτοιμα σοβατεπί με φινιρισμένη πάνω ακμή, κάποιες φορές στρογγυλεμένη ή λοξή. Δείχνουν πιο προσεγμένα και γλιτώνουν το κόψιμο, αλλά πρέπει να τα παραγγείλετε μαζί με το πλακάκι, γιατί αργότερα μπορεί να μη βρίσκονται στην ίδια απόχρωση.

Τι γίνεται με την πάνω ακμή και τις γωνίες

Οι εξωτερικές γωνίες είτε κόβονται φάλτσο (κάθε κομμάτι υπό γωνία περίπου 45 μοιρών, ώστε να ενώνονται μεταξύ τους) είτε κλείνουν με προφίλ τελειώματος. Το φάλτσο δείχνει πιο κομψό, το προφίλ αντέχει καλύτερα στο σκάσιμο της ακμής. Στις εσωτερικές γωνίες τα κομμάτια απλώς ακουμπούν το ένα στο άλλο.

Στο σοβατεπί δεν μετράει τόσο η επιφάνεια όσο τα τρέχοντα μέτρα και ο αριθμός των λεπτομερειών. Η δυσκολία της δουλειάς εξαρτάται κυρίως από:

• τον αριθμό των γωνιών, των εσοχών και των κασωμάτων: ένας ίσιος τοίχος προχωράει γρήγορα, κάθε φάλτσο και κάθε κοπή θέλουν χρόνο,
• την επιπεδότητα τοίχου και δαπέδου: αν το δάπεδο κυματίζει ή ο τοίχος φεύγει, κάθε κομμάτι προσαρμόζεται χωριστά,
• τη σκληρότητα και το πάχος του πλακακιού: το πορσελανάτο κόβεται πιο αργά και θέλει διαμαντόδισκο,
• την κατάσταση του τοίχου: το ξήλωμα παλιών σοβατεπί, το μερεμέτισμα του σοβά ή το ξεκόλλημα ταπετσαρίας μακραίνουν την προετοιμασία,
• τα εμπόδια: σωλήνες καλοριφέρ, ντουλάπια κουζίνας, κασώματα πορτών και κατωκάσια,
• την τοποθέτηση σε έτοιμο δάπεδο: όταν το σοβατεπί μπαίνει αργότερα, χρειάζεται προσοχή να μη χαλάσει το υπάρχον πλακάκι.

Το πιο απλό είναι να γίνει το σοβατεπί αμέσως μετά το δάπεδο, από την ίδια παρτίδα πλακακιού και πάνω σε ίσιο, στεγνό σοβά.

Το σοβατεπί είναι δουλειά στο ύψος του δαπέδου, χωρίς ρεύμα και χωρίς επέμβαση στον φέροντα οργανισμό, οπότε ένας επιδέξιος ερασιτέχνης μπορεί να τα καταφέρει. Θα χρειαστείτε κόφτη πλακιδίων ή τροχό με διαμαντόδισκο, εύκαμπτη κόλλα πλακιδίων, αρμόστοκο, σιλικόνη και υπομονή στις γωνίες. Σε πολυκατοικία τηρείτε τον κανονισμό και τις ώρες κοινής ησυχίας, και αν χρειαστεί ενημερώστε τον διαχειριστή για τις θορυβώδεις εργασίες.

1. Αφαιρέστε τα παλιά σοβατεπί, τον σαθρό σοβά και τη σκόνη από τη βάση του τοίχου.
2. Ελέγξτε αν η μπογιά κρατάει· ξύστε τη μπογιά που φεύγει και την ταπετσαρία μέχρι το γερό υπόστρωμα.
3. Περάστε αστάρι σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή της κόλλας και αφήστε το να στεγνώσει.
4. Διαλέξτε το ύψος του σοβατεπί και κόψτε λωρίδες με την εργοστασιακή ακμή προς τα πάνω.
5. Μοιράστε τα κομμάτια έτσι ώστε οι αρμοί του σοβατεπί να συνεχίζουν τους αρμούς του δαπέδου.
6. Ετοιμάστε τα φάλτσα στις εξωτερικές γωνίες και τις κοπές γύρω από κασώματα και σωλήνες.
7. Απλώστε εύκαμπτη κόλλα και στον τοίχο και στην πίσω πλευρά του κομματιού, για να μη μείνουν κενά.
8. Πιέστε το κομμάτι στον τοίχο και στηρίξτε το με σφήνες, ώστε να μείνει ένα μικρό κενό από το δάπεδο, περίπου δύο με τρία χιλιοστά.
9. Καθαρίστε αμέσως την κόλλα που ξεχείλισε από τους αρμούς και την επιφάνεια.
10. Όταν η κόλλα στεγνώσει σύμφωνα με τον κατασκευαστή, γεμίστε τους κάθετους αρμούς ανάμεσα στα κομμάτια με αρμόστοκο.
11. Γεμίστε τον αρμό ανάμεσα σε σοβατεπί και δάπεδο με σιλικόνη, όχι με αρμόστοκο.
12. Αν χρειάζεται, κλείστε την πάνω ακμή προς τον τοίχο με ακρυλική μαστίχη που βάφεται.

Γιατί σιλικόνη στο δάπεδο; Το δάπεδο και ο τοίχος κινούνται λίγο διαφορετικά με τις αλλαγές θερμοκρασίας και τα φορτία. Ο σκληρός αρμόστοκος σε αυτό το σημείο αργά ή γρήγορα ραγίζει, ενώ η ελαστική σιλικόνη αντέχει την κίνηση.

• κομμένη ακμή προς τα πάνω: ακόμη και ένα ωραίο πλακάκι δείχνει φτηνό και η ακμή σκάει εύκολα,
• σοβατεπί με το αλφάδι αντί για το δάπεδο: αν το δάπεδο δεν είναι τελείως οριζόντιο, κάτω από το σοβατεπί ανοίγουν φαρδιοί αρμοί· το σοβατεπί ακολουθεί το δάπεδο,
• κόλλα μόνο σε βούλες: το κομμάτι ακούγεται κούφιο και με το πρώτο χτύπημα ραγίζει ή πέφτει,
• κόλλημα σε σκονισμένη μπογιά ή ταπετσαρία: η κόλλα πιάνει στη μπογιά, αλλά η μπογιά δεν κρατάει στον τοίχο,
• αρμόστοκος στον αρμό του δαπέδου: με τον καιρό ραγίζει και ξεκολλάει,
• αρμοί που δεν ταιριάζουν: μετατοπισμένοι αρμοί σοβατεπί και δαπέδου χτυπάνε στο μάτι, ειδικά σε μακρείς διαδρόμους,
• ξεχασμένες λεπτομέρειες: σοβατεπί που μπήκε πριν από τον πάγκο κουζίνας ή τα κασώματα συχνά ξαναγίνεται.

Στο μπάνιο και στο ντους το σοβατεπί δεν αντικαθιστά τη στεγάνωση. Αν ο τοίχος κοντά στο δάπεδο πρέπει να προστατεύεται από το νερό, το στεγανωτικό επάλειμμα περνιέται κάτω από τα πλακάκια και ανεβαίνει στον τοίχο πριν από το κόλλημα.

Κατά την παραλαβή αξίζει να κάνετε αργά τον γύρο του δωματίου και να κοιτάξετε το σοβατεπί από το πλάι και από πάνω. Ελέγξτε ότι:

• η πάνω ακμή είναι ίσια, συνεχής και χωρίς κοφτερά ή σπασμένα σημεία,
• οι αρμοί του σοβατεπί συνεχίζουν τους αρμούς του δαπέδου, τουλάχιστον στα σημεία που φαίνονται,
• τα κομμάτια δεν ακούγονται κούφια όταν τα χτυπάτε ελαφρά,
• οι εξωτερικές γωνίες ενώνονται σωστά ή κλείνουν με προφίλ χωρίς κενά,
• ο αρμός στο δάπεδο είναι γεμάτος με σιλικόνη ομοιόμορφα και χωρίς διακοπές,
• οι κοπές γύρω από κασώματα, σωλήνες και κατωκάσια είναι καθαρές και σφραγισμένες,
• δεν έχουν μείνει υπολείμματα κόλλας, αρμόστοκου ή σιλικόνης στο πλακάκι ή στον τοίχο,
• το χρώμα του αρμόστοκου και της σιλικόνης ταιριάζει με το υπόλοιπο δάπεδο.