Τοποθέτηση και δέσιμο πλέγματος 150×150

Το σκυρόδεμα αντέχει πολύ καλά τη θλίψη, αλλά στον εφελκυσμό είναι αδύναμο. Η πλάκα συρρικνώνεται καθώς στεγνώνει. Όταν τη φορτώνει ένα αυτοκίνητο ή ένα ράφι, ή όταν το έδαφος κάτω της κάνει μικρές κινήσεις, αναπτύσσονται εφελκυστικές τάσεις. Χωρίς οπλισμό αυτό φαίνεται σε ρωγμές που σιγά σιγά ανοίγουν. Το πλέγμα μοιράζει τις τάσεις σε μεγαλύτερη επιφάνεια. Έτσι οι ρωγμές μένουν μικρές και η πλάκα κρατιέται ενιαία.

Πλέγμα 150×150 συνήθως μπαίνει σε:

• μπετά καθαριότητας και δάπεδα επί εδάφους σε μονοκατοικίες και ισόγεια,
• δάπεδα γκαράζ, πιλοτών, αποθηκών και εργαστηρίων,
• πλάκες σε βεράντες, αυλές, πεζοδρόμια, ράμπες και πλακοστρωμένες επιφάνειες,
• πλάκες θεμελίωσης και πλάκες ορόφων, όταν έτσι τις έχει σχεδιάσει ο στατικός,
• τσιμεντοκονίες με ενδοδαπέδια θέρμανση, όπου το πλέγμα κρατάει και τους σωλήνες.

Χρειάζεται να ξεχωρίσετε δύο περιπτώσεις. Σε δάπεδο επί εδάφους ή σε βεράντα, το πλέγμα κυρίως περιορίζει τις ρωγμές. Σε πλάκα ορόφου, πλάκα θεμελίωσης ή φέροντα τοίχο, ο οπλισμός είναι μέρος του φέροντα οργανισμού. Τη διάμετρο, τη θέση, τις υπερκαλύψεις και την επικάλυψη τα ορίζει η μελέτη. Εκεί κανείς στο εργοτάξιο δεν αλλάζει τον οπλισμό κατά βούληση. Ούτε προσθέτει «για σιγουριά» άλλο πλέγμα.

Πλέγμα 150×150

Τα σύρματα απέχουν 150 mm μεταξύ τους και προς τις δύο κατευθύνσεις. Οι συνήθεις διάμετροι είναι περίπου από 4 έως 8 mm. Για δάπεδα κατοικιών και γκαράζ χρησιμοποιείται πιο συχνά το 6 mm. Το πλέγμα πουλιέται σε φύλλα τυποποιημένων διαστάσεων, συνήθως μερικών μέτρων σε μήκος. Είναι η γενική λύση για δάπεδα, πλάκες και επιφάνειες με κανονικό φορτίο. Στρώνεται γρήγορα, γιατί ανά τετραγωνικό μέτρο θέλει λιγότερα φύλλα και οι υπερκαλύψεις γίνονται άνετα.

Πλέγμα 100×100

Το πυκνότερο μάτι επιλέγεται σε λεπτότερες στρώσεις και εκεί όπου πρέπει να περιοριστούν καλύτερα οι μικρορωγμές. Παραδείγματα είναι οι λεπτές τσιμεντοκονίες, η ενδοδαπέδια θέρμανση με πυκνό βήμα σωλήνων και οι εμφανείς ή διακοσμητικές επιφάνειες. Το σύρμα συνήθως είναι λεπτότερο. Η τοποθέτηση κρατάει λίγο περισσότερο και το κόψιμο είναι πιο κουραστικό. Επιπλέον, σκυρόδεμα με χοντρά αδρανή περνάει πιο δύσκολα από το πυκνό μάτι. Γι' αυτό χρειάζεται προσοχή στη διαβάθμιση του μπετού και καλή δόνηση.

Δέσιμο οπλισμού από σίδερα

Σε πεδιλοδοκούς, σενάζ, πρέκια, υποστυλώματα και πλάκες ορόφων, συχνά δεν μπαίνει πλέγμα. Οι σιδεράδες δένουν μεμονωμένες ράβδους σύμφωνα με το σχέδιο οπλισμού. Οι ράβδοι μπαίνουν στις προβλεπόμενες αποστάσεις και οι διασταυρώσεις, όλες ή ένα μέρος τους, δένονται με σύρμα. Θέλει περισσότερη δουλειά από το πλέγμα, γιατί το συνεργείο αλλάζει διαμέτρους και φτιάχνει συνδετήρες, καμπύλες και αγκυρώσεις. Έτσι όμως οπλίζονται με ακρίβεια τα σημεία που καταπονούνται περισσότερο. Στο ίδιο εργοτάξιο οι δύο τεχνικές συνδυάζονται συχνά: η επιφάνεια της πλάκας με πλέγμα, τα άκρα και τα ανοίγματα με πρόσθετα σίδερα.

Στην πράξη συμβαίνει κάποιος να αντικαταστήσει πλέγμα 150×150 με 100×100 λεπτότερου σύρματος, επειδή θεωρεί ότι το πυκνό είναι πιο γερό. Αυτό δεν ισχύει απαραίτητα. Μετράει η διατομή χάλυβα ανά μέτρο πλάτους, δηλαδή ο συνδυασμός διαμέτρου και απόστασης. Αν ο οπλισμός είναι από μελέτη, κάθε αλλαγή πρέπει να τη συμφωνήσει ο στατικός.

Το πλέγμα στρώνεται μόνο σε έτοιμο υπόστρωμα. Αν το συνεργείο έρθει και η βάση δεν έχει τελειώσει, χάνεται χρόνος και το αποτέλεσμα συνήθως βγαίνει χειρότερο. Πριν από την τοποθέτηση πρέπει να έχουν γίνει:

• συμπυκνωμένο στρώμα σκύρων ή μπετό καθαριότητας στη σωστή στάθμη,
• θερμομόνωση, στεγάνωση ή διαχωριστική μεμβράνη, αν προβλέπονται, με κολλημένες ενώσεις,
• καλούπι περιμετρικά και στα σημεία των αρμών εργασίας και διαστολής,
• οι διελεύσεις για αποχέτευση, ύδρευση και ηλεκτρολογικά που περνούν μέσα από την πλάκα,
• σημαδεμένη η τελική στάθμη του μπετού, για παράδειγμα πάνω στο καλούπι ή με λέιζερ.

Σημασία έχει και η πρόσβαση. Ένα φύλλο με σύρμα 6 mm ζυγίζει συνήθως αρκετές δεκάδες κιλά, και τα βαρύτερα πλέγματα ακόμη περισσότερο. Αν τα φύλλα πρέπει να κουβαληθούν μέσα από κήπο, στενό στενό δρομάκι ή σκάλες, η δουλειά καθυστερεί αισθητά. Αποθηκεύστε τα πλέγματα πάνω σε καδρόνια, όχι στις λάσπες, και μακριά από λάδια και γράσα.

Σε κατασκευή σπιτιού πρέπει να υπάρχει στο εργοτάξιο η μελέτη με το σχέδιο οπλισμού. Πρέπει επίσης να είναι γνωστό ποιος μηχανικός θα ελέγξει τον οπλισμό πριν από τη σκυροδέτηση. Σε πολυκατοικία, αν η δουλειά αφορά κοινόχρηστο χώρο όπως πιλοτή ή αυλή, ενημερώστε από πριν τον διαχειριστή. Το συνεργείο και η μπετονιέρα χρειάζονται χώρο και πρόσβαση.

Άπλωμα και κόψιμο

Πρώτα το συνεργείο σχεδιάζει τη διάταξη των φύλλων, ώστε να βγει όσο το δυνατόν λιγότερη φύρα και οι υπερκαλύψεις να πέφτουν λογικά. Τα φύλλα στρώνονται σε σειρές, συνήθως με μετατοπισμένες ενώσεις, για να μη συναντηθούν τέσσερις γωνίες στο ίδιο σημείο. Όπου χρειάζεται, κόβονται με ψαλίδι οπλισμού ή με τροχό. Με τον τροχό προσέξτε τις σπίθες: καίνε τη μόνωση και τη μεμβράνη κάτω από το πλέγμα.

Υπερκαλύψεις

Τα γειτονικά φύλλα πρέπει να επικαλύπτονται. Σε δάπεδα επί εδάφους, η υπερκάλυψη είναι συνήθως τουλάχιστον ένα μάτι και συχνά δύο. Σε πλέγμα 150×150 αυτό σημαίνει περίπου 150 έως 300 mm. Σε φέροντα στοιχεία την υπερκάλυψη την ορίζει η μελέτη και είναι συνήθως μεγαλύτερη. Η υπερκάλυψη γίνεται έτσι ώστε να πατάνε το ένα πάνω στο άλλο τα εγκάρσια σύρματα, όχι μόνο οι άκρες. Η κοντή υπερκάλυψη είναι από τις πιο συχνές αιτίες για ρωγμή ακριβώς πάνω στη γραμμή της ένωσης.

Αποστατήρες και επικάλυψη

Το πλέγμα δεν πρέπει να ακουμπά στο χώμα, στη μεμβράνη ή στη μόνωση. Αν μείνει στον πάτο, ουσιαστικά δεν προσφέρει τίποτα και επιπλέον σκουριάζει. Από κάτω μπαίνουν πλαστικοί αποστατήρες, καρεκλάκια ή ροδέλες, ή τσιμεντένια κυβάκια. Το ύψος του αποστατήρα δίνει την επικάλυψη, δηλαδή το πάχος του μπετού κάτω από τον οπλισμό. Σε δάπεδα είναι συνήθως περίπου 20 έως 40 mm. Σε εξωτερικούς χώρους και πιο επιθετικό περιβάλλον είναι μεγαλύτερη, κάτι που μετράει ιδιαίτερα σε παραθαλάσσιες περιοχές με αλάτι και υγρασία. Οι αποστατήρες μπαίνουν σε κανονικό κάναβο, περίπου κάθε 60 έως 100 cm, για να μην κρεμάει το πλέγμα ανάμεσά τους. Πέτρες, τούβλα και κομμάτια από πλακάκια δεν κάνουν: γλιστράνε και αφήνουν αδύναμα σημεία μέσα στο μπετό.

Δέσιμο

Οι υπερκαλύψεις δένονται με ανοπτημένο σύρμα δεσίματος. Το δέσιμο γίνεται με το χέρι, με τανάλια ή στριφτήρι, και σε μεγάλες επιφάνειες και με πιστόλι δεσίματος. Οι κόμποι μπαίνουν σε αποστάσεις που κρατούν τα φύλλα στη θέση τους όταν περπατούν οι εργάτες και όταν πέφτει το μπετό. Στις υπερκαλύψεις μπαίνουν συνήθως κάθε μερικές δεκάδες εκατοστά, και πάντα στις άκρες. Οι άκρες του σύρματος γυρίζουν προς τα μέσα, όχι προς την επιφάνεια, για να μην εξέχουν από το μπετό και σκουριάζουν. Τα πλέγματα κανονικά δεν συγκολλούνται στο εργοτάξιο, γιατί η συγκόλληση μπορεί να εξασθενήσει τον χάλυβα.

Διπλό πλέγμα και πρόσθετος οπλισμός

Σε παχύτερες πλάκες μπαίνει πλέγμα κάτω και πάνω. Το πάνω στηρίζεται σε καβαλέτα ή μεταλλικά στηρίγματα. Αυτά πρέπει να αντέχουν το περπάτημα των εργατών την ώρα της σκυροδέτησης. Γύρω από διελεύσεις, στις γωνίες των ανοιγμάτων και στις εσωτερικές γωνίες της πλάκας προστίθενται κοντά λοξά σίδερα, γιατί εκεί ξεκινούν πιο συχνά οι ρωγμές. Στους αρμούς διαστολής το πλέγμα διακόπτεται, αλλιώς ο αρμός δεν λειτουργεί.

Το κόστος ανά τετραγωνικό μέτρο εξαρτάται από το πόσο δύσκολη είναι η επιφάνεια. Πιο απλή και γρήγορη είναι η δουλειά όταν υπάρχουν:

• ορθογώνια επιφάνεια χωρίς διελεύσεις, όπου τα φύλλα σχεδόν δεν κόβονται,
• μία στρώση πλέγματος σε επίπεδη, σταθερή βάση,
• πρόσβαση με φορτηγό ή γερανό μέχρι την επιφάνεια,
• έτοιμη βάση και καλούπι όταν φτάνει το συνεργείο.

Αντίθετα, τον χρόνο εργασίας τον αυξάνουν:

• ακανόνιστη κάτοψη, καμπύλες, λοξοί τοίχοι και πολλές γωνίες,
• πολλές διελεύσεις, σιφώνια και κανάλια, γύρω από τα οποία το πλέγμα κόβεται και συμπληρώνεται,
• διπλό πλέγμα με καβαλέτα ή συνδυασμός πλέγματος με σίδερα,
• πυκνότερο πλέγμα 100×100 ή χοντρότερο σύρμα, που κόβεται και λυγίζει πιο δύσκολα,
• δουλειά σε πλάκα ορόφου ή σε δύσβατο σημείο, όπου τα φύλλα ανεβαίνουν με τα χέρια,
• στερέωση των σωλήνων ενδοδαπέδιας θέρμανσης πάνω στο πλέγμα, αν την κάνει το ίδιο συνεργείο.

Ελέγξτε αν η τιμή περιλαμβάνει υλικό, αποστατήρες και σύρμα ή μόνο εργασία. Στο NUMIQ η τιμή εργασίας και η τιμή υλικού φαίνονται χωριστά, πάνω από αυτό το κείμενο.

Ο οπλισμός βρίσκεται ανάμεσα σε δύο φάσεις που εξαρτώνται η μία από την άλλη. Πριν από αυτόν, ο υδραυλικός και ο ηλεκτρολόγος πρέπει να έχουν τελειώσει ό,τι θα περάσει μέσα ή κάτω από την πλάκα. Αν ανοίξετε τρύπες αργότερα σε έτοιμη πλάκα, θα κόψετε οπλισμό. Σε φέροντα στοιχεία αυτό δεν γίνεται χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του στατικού.

Αν θα μπει ενδοδαπέδια θέρμανση, συμφωνήστε από πριν πώς θα στερεωθούν οι σωλήνες: δεμένοι απευθείας στο πλέγμα ή πάνω σε πλάκα συστήματος με εξογκώματα. Αν δεθούν στο πλέγμα, το πλέγμα πρέπει να είναι επίπεδο και καλά στηριγμένο. Αλλιώς οι σωλήνες θα βρεθούν σε διαφορετικά ύψη και η μπετοκονία από πάνω θα είναι σε σημεία πολύ λεπτή.

Μετά τον οπλισμό ακολουθεί ο έλεγχος και η σκυροδέτηση. Το συνεργείο του μπετού πρέπει να ξέρει πού οι αποστατήρες είναι πιο αραιοί. Πρέπει να περπατά πάνω σε σανίδες ή στα σημεία πάνω από τους αποστατήρες. Μην παραγγέλνετε μπετό πριν ελεγχθεί ο οπλισμός. Όταν η μπετονιέρα περιμένει απ' έξω, κανείς δεν διορθώνει πια λάθη.

• πλέγμα στον πάτο ή πατημένο κατά τη σκυροδέτηση: η πλάκα ραγίζει σαν να μην έχει οπλισμό, και με υγρή βάση ο οπλισμός διαβρώνεται,
• πλέγμα πολύ ψηλά, κοντά στην επιφάνεια: μικρή επικάλυψη, σκουριές και αποφλοιώσεις του μπετού, ιδίως έξω και κοντά στη θάλασσα,
• κοντές ή καθόλου υπερκαλύψεις: ευθείες ρωγμές σε κανονικές αποστάσεις, ακριβώς στις ενώσεις των φύλλων,
• χωρίς πρόσθετο οπλισμό σε διελεύσεις και γωνίες: λοξές ρωγμές που ξεκινούν από τις γωνίες των ανοιγμάτων,
• πλέγμα που περνάει μέσα από αρμό διαστολής: η πλάκα σκάει δίπλα στον αρμό, εκεί που δεν το θέλει κανείς,
• λαδωμένο, λασπωμένο ή βαριά σκουριασμένο πλέγμα: το μπετό δεν πιάνει καλά, ενώ η ελαφριά επιφανειακή σκουριά δεν πειράζει,
• άκρες σύρματος που εξέχουν: κουκκίδες σκουριάς στην επιφάνεια του έτοιμου δαπέδου ή της βεράντας,
• τρυπημένη στεγάνωση από τον τροχό ή από μυτερές άκρες του πλέγματος: το πρόβλημα με την υγρασία βγαίνει μετά από χρόνια.

Τα περισσότερα από αυτά τα λάθη φαίνονται σε μια επίσκεψη πριν από τη σκυροδέτηση. Μετά φαίνονται μόνο από τις ρωγμές, και η επισκευή είναι δύσκολη.

Σε απλό δάπεδο γκαράζ ή βεράντας, ένα συνεργείο δύο ατόμων τελειώνει την τοποθέτηση και το δέσιμο συνήθως σε μερικές ώρες. Το δάπεδο ολόκληρου ισογείου με διελεύσεις και πρόσθετο οπλισμό θέλει συνήθως μία μέρα. Με διπλό πλέγμα ή σε πλάκα ορόφου θέλει και περισσότερο. Ο οπλισμός δεν θέλει χρόνο στεγνώματος. Δεν πρέπει όμως να περιμένει πολύ τη σκυροδέτηση, γιατί λερώνεται, πατιέται και οι αποστατήρες μετακινούνται. Το ιδανικό είναι να οπλιστεί η επιφάνεια την προηγούμενη μέρα ή το πρωί της ίδιας μέρας.

Ένας επιδέξιος ερασιτέχνης μπορεί να στρώσει πλέγμα σε δάπεδο επί εδάφους, για παράδειγμα κάτω από αποθήκη κήπου, βεράντα ή δάπεδο γκαράζ. Μην αναλάβετε όμως μόνοι σας οπλισμό πλακών ορόφου, πλάκας θεμελίωσης σπιτιού, κλιμακοστασίων ή άλλων φερόντων στοιχείων. Εκεί ισχύει το σχέδιο του στατικού και τον οπλισμό τον ελέγχει μηχανικός. Δουλέψτε με γάντια και προστατευτικά γυαλιά, οι άκρες των συρμάτων κόβουν.

1. Ελέγξτε ότι η βάση είναι συμπυκνωμένη και επίπεδη και ότι η μεμβράνη ή η μόνωση δεν έχει σκιστεί.
2. Σχεδιάστε τη διάταξη των φύλλων, ώστε οι υπερκαλύψεις να είναι τουλάχιστον ένα έως δύο μάτια και οι ενώσεις στις γειτονικές σειρές να είναι μετατοπισμένες.
3. Κόψτε τα φύλλα με ψαλίδι οπλισμού ή τροχό έξω από την επιφάνεια, για να μην κάψουν οι σπίθες τη μεμβράνη.
4. Βάλτε αποστατήρες σε κάναβο περίπου κάθε 60 έως 100 cm, με ύψος ανάλογο με την επικάλυψη που θέλετε.
5. Στρώστε τα φύλλα πάνω στους αποστατήρες και κρατήστε από την περίμετρο απόσταση τουλάχιστον ίση με την επικάλυψη.
6. Δέστε τις υπερκαλύψεις με σύρμα σε κανονικές αποστάσεις και στις άκρες, και γυρίστε τις άκρες του σύρματος προς τα κάτω.
7. Προσθέστε κοντά λοξά σίδερα στις γωνίες και στις διελεύσεις.
8. Διακόψτε το πλέγμα στη θέση του αρμού διαστολής που έχετε προβλέψει.
9. Περπατήστε την επιφάνεια και ελέγξτε ότι το πλέγμα δεν ακουμπά πουθενά στη βάση και δεν κουνιέται.
10. Κατά τη σκυροδέτηση περπατήστε προσεκτικά, και αν κάποιο κομμάτι πλέγματος πατηθεί, σηκώστε το πίσω στη θέση του με γάντζο.

Πριν έρθει η μπετονιέρα, περπατήστε όλη την επιφάνεια. Σε κατασκευή σπιτιού τον οπλισμό πρέπει να τον δει ο μηχανικός που επιβλέπει ή ο στατικός. Ελέγξτε κυρίως τα εξής:

• ο τύπος του πλέγματος, η διάμετρος του σύρματος και το μάτι συμφωνούν με τη μελέτη ή τη συμφωνία,
• τα φύλλα πατάνε σε αποστατήρες και δεν ακουμπούν πουθενά στη βάση,
• η επικάλυψη τηρείται και δίπλα στο καλούπι και στην περίμετρο,
• οι υπερκαλύψεις έχουν το μήκος που πρέπει και είναι δεμένες,
• υπάρχει πρόσθετος οπλισμός στις διελεύσεις και στις γωνίες,
• το πλέγμα είναι διακομμένο στους αρμούς διαστολής,
• σε διπλό οπλισμό το πάνω πλέγμα στηρίζεται σταθερά και δεν κουνιέται,
• ο οπλισμός είναι καθαρός, χωρίς λάσπες, λάδια και σκουριά που ξεφλουδίζει,
• οι άκρες των συρμάτων δεν κοιτάζουν προς την επιφάνεια και η μόνωση από κάτω είναι άθικτη,
• όλες οι διελεύσεις και οι σωλήνες είναι στη θέση τους και ασφαλισμένοι να μη μετακινηθούν.