Bilgisayar ağı kablolaması montajı (FTP)

İyi bir kablolama duvarda değil, kâğıt üzerinde başlar. Elektrikçi sizinle birlikte bilgisayarın, televizyonun, modemin veya kameraların nerede duracağını konuşur. Priz sayısını ve kablo güzergâhlarını buna göre planlar.

1. Ağın planlanması: Rack kabinetin veya küçük data kutusunun yeri, RJ45 prizlerin konumu ve kablo yolları belirlenir. Biraz pay bırakmak mantıklıdır, örneğin televizyonun yanına ikinci bir priz ya da tavana ileride takılacak Wi-Fi erişim noktası için bir hat.
2. Güzergâhların hazırlanması: Sıva öncesinde duvarda kanal açılır ve koruge boru döşenir. Alçıpan duvarlarda kablolar levhaların arkasındaki boşluktan geçer. Sonradan yapılan montajda kablo kanalı veya lambri tipi kanallar kullanılır.
3. Kabloların çekilmesi: Her priz, kabinete kadar giden kendi kablosunu alır. İki uçta da genellikle birkaç on santimetre pay bırakılır.
4. Sonlandırma: Kablolar prizlere ve patch panele tek bir şemaya göre bağlanır: T568A ya da T568B. FTP kabloda ekran folyosu prizin ve panelin metal kısmına bağlanmalıdır.
5. Topraklama: Patch panel ve rack kabinet binanın topraklama hattına bağlanır. Bu bağlantıyı mutlaka yetkin bir elektrikçi yapmalıdır.
6. Ölçüm ve etiketleme: Her hat test edilir, prizde ve panelde aynı numarayla etiketlenir, sonuçlar bir rapora yazılır.

Ekransız UTP kablo sakin bir ortamda sorunsuz çalışır. Örneğin data kablolarının elektrik kablolarına yapışık gitmediği, kısa bir daire içi tesisatta yeterlidir. FTP ise datanın elektrik tesisatına paralel gittiği her yerde işe yarar: tesisatı yoğun apartman dairelerinde, ofislerde, teknik odalarda. Ancak ekranın bir faydası olması için tüm hattın ekranlı ve doğru topraklanmış olması gerekir. Ekransız bir prize bağlanan ekranlı kablo, sıradan bir UTP gibi davranır.

Kategori seçiminde basit bir kural var: Duvarın içindeki kabloyu sonradan değiştirmek zordur. Bu yüzden sonradan düzeltilemeyecek yerde tasarruf yapmamak gerekir.

• Cat 5e gigabit bağlantıyı kaldırır, ama yeni bir tesisat için bugün pek tercih edilmez.
• Cat 6 daire, ev ve ofisler için yaygın tercihtir ve geleceğe dönük pay bırakır.
• Cat 6a, daha uzun hatlarda da 10 Gbit/s civarı hız istiyorsanız veya ağı uzun yıllar için kuruyorsanız uygundur.

Hattın tüm parçaları, yani kablo, prizler, konnektörler ve patch panel aynı kategoride olmalıdır. Yüksek kategoriler daha kalın ve serttir. Bu yüzden daha geniş kablo kanalı ve üreticinin belirttiği daha büyük bükülme yarıçapı ister.

Uygulamada data kabloları neredeyse her zaman elektrik kablolarıyla birlikte çekilir. Bu yüzden iki tesisatı aynı anda ve birbirine uygun şekilde planlamak işinizi kolaylaştırır. Data ve elektrik hatları aynı kanalda yan yana yatmamalıdır. En iyisi ayrı bir güzergâhtan ya da kablo kanalının ayırıcı bölmeli ayrı kısmından geçirmektir. Gereken mesafe kablonun tipine ve hatlar arasında bölme olup olmadığına bağlıdır. Güzergâh ve yapısal kablolama kurallarını TS EN 50174 ve TS EN 50173 standartları anlatır.

Rack kabinetin servis için ulaşılabilir olması, havalanması ve kendine ait bir 230 V prizi olması gerekir. İsterseniz bir kesintisiz güç kaynağı da eklenebilir. Prizi, sigortayı ve kabinetin topraklamasını yetkin bir elektrikçi yapmalıdır. Kameraları veya erişim noktalarını data kablosu üzerinden beslemek istiyorsanız (PoE), bunu kablo ve switch seçerken baştan hesaba katın.

Apartmanda koridor veya merdiven boşluğu gibi ortak alanlardan kablo geçirilecekse, işe başlamadan önce apartman yönetimine haber verin. Böylece komşularla ve diğer kat malikleriyle sorun yaşamazsınız.

En kolay montaj kaba inşaat aşamasında yapılır. Bu aşamada duvarlar henüz sıvasızdır ve kablolar diğer tesisatla birlikte koruge borulara yerleştirilebilir. Alçıpan duvarlar, açılabilir asma tavan ve merkeze kısa mesafeler de işi kolaylaştırır.

Şu durumlar ise işi zorlaştırır:

• Bitmiş dairede sonradan yapılan montaj: sıvaya kanal açmak veya mevcut borulardan yol bulmak gerekir
• Delik açılması gereken beton veya tuğla duvarlar ve döşemeler
• Birkaç kata yayılan uzun hatlar ve çok sayıda priz
• Daha sert olan ve daha yavaş çalışılan yüksek kategorili kablo
• Her hat için raporlu ölçüm istenmesi

Uygulamada hep aynı sorunlar tekrar eder. Bunlar ileride kopan ya da yavaşlayan bağlantı olarak karşınıza çıkar.

• Topraklanmamış ekran: Bağlantısız folyo koruma sağlamaz, hatta bazen paraziti artırabilir.
• Yırtılmış folyo: Kablo soyulurken veya bağlanırken folyo yırtılır ve ekran sürekliliğini kaybeder.
• Ekranlı ve ekransız parçaların karıştırılması: Ekransız prize bağlanan FTP kablo ekranın avantajını kaybeder.
• Hatalı sonlandırma: Yer değiştirmiş çiftler, T568A ve T568B şemalarının karıştırılması veya konnektörde fazla açılmış teller.
• Çekerken verilen hasar: Çok keskin bükümler, kelepçeyle sıkıştırılmış kablo veya köşede kırılmış hat.
• Etiket ve rapor eksikliği: Yıllar sonra hangi kablonun nereye gittiğini kimse bilmez ve arıza aramak uzun sürer.

Teslim alırken ölçüm sonuçlarını size göstermelerini isteyin ve birkaç şeye kendiniz de bakın:

• Her priz ve patch paneldeki her port aynı, okunaklı etikete sahip
• Hangi kablonun nereye gittiğini gösteren bir şema var
• Her hat için bağlantı ve hat kalitesi ölçüm sonucu mevcut
• Kablo, prizler ve panel aynı kategoride ve hepsi ekranlı
• Rack kabinet veya patch panel topraklamaya bağlı
• Kabinetteki kablolar düzenli yerleştirilmiş ve hiçbir yerde keskin bükülmemiş
• Prizler sağlam oturuyor ve cihaz takıldığında ağ kesintisiz bağlanıyor