Oda termostatı montajı ve bağlantısı

Fiyat listesinde bu kalem adet başına, yani bir termostat için hesaplanır. Genellikle şunları kapsar:

• üreticinin kurallarına ve odanın düzenine göre duvarda uygun yerin seçilmesi,
• termostatın veya duvar aparatının hazır buata ya da doğrudan duvara sabitlenmesi,
• kabloların termostat klemenslerine ve kombinin ya da alıcı ünitenin klemenslerine bağlanması,
• kablosuz termostatta alıcının kombinin yanına monte edilmesi ve termostatla eşleştirilmesi,
• pillerin takılması, sıcaklık, çalışma modu ve saatin temel ayarı,
• kombinin termostatın komutuyla çalışıp durduğunun kontrolü,
• kullanımın anlatılması ve akıllı termostatta gerekirse mobil uygulamaya bağlanması.

İşe termostatın kendisi, birden fazla odadan geçen yeni kablonun duvara gömülmesi, kanal açma ve sıva onarımı, kombinin gaz tarafına müdahale ve kombinin yetkili servis tarafından ayarlanması dahil değildir. Bunlar ayrıca ele alınır. Yeni kablo çekilmesi gerekiyorsa bunu tadilat sırasında, sıvadan önce çözmek en doğrusudur.

Yeni yapıda veya kapsamlı tadilatta termostat kablosu elektrik tesisatıyla birlikte çekilir, termostatın kendisi ise boya bittikten sonra, ısıtma tesisatı tamamlanıp kombi devreye alındığında takılır. Oturulan bir dairede termostat çoğunlukla kombi değişiminde ya da eski termostat arızalandığında eklenir. Kombiden salona kablo yoksa, kanal açmayı gerektirmeyen kablosuz termostat tercih edilir.

Elektrikçi veya servis gelmeden önce şunların hazır olması iyi olur:

• Kombiyle uyumlu termostat. Kombinin kılavuzunda standart aç/kapa (kuru kontak) termostatı, OpenTherm haberleşmesini veya üreticinin kendi protokolünü (örneğin eBUS) destekleyip desteklemediğini kontrol ediniz.
• Belirlenmiş yer. Genellikle salon veya en çok vakit geçirilen oda, yani referans oda.
• Kablo veya kablosuz bağlantı planı. Kablolu termostatta kombiden termostat yerine kadar kablo, kablosuzda kombinin yanında alıcı için priz veya besleme hattı.
• Kombiye erişim. Termostat klemensleri kombinin kapağının altında veya elektronik kartının yanındadır.
• Akıllı termostatta Wi-Fi. Alıcı veya ağ geçidinin bulunduğu yerde yeterli sinyal.

Termostatın odanın gerçek sıcaklığını ölçüp ölçmediğini yeri belirler. Üreticiler kılavuzlarında aynı kuralları tekrarlar ve kombi üreticilerinin montaj kılavuzlarının çoğu termostatın yerden yaklaşık 1,5 m yüksekliğe, hava akımı olmayan bir iç duvara takılmasını önerir.

• kışın soğuk olan dış duvara değil, iç duvara,
• yerden yaklaşık 1,5 m yüksekliğe,
• termostatı ısıtıp kombiyi erken durduran doğrudan güneş ışığından uzağa,
• radyatör, şömine, televizyon, buzdolabı ve lambalardan uzağa,
• kapı ve pencere kenarındaki hava akımından uzağa,
• havanın dolaşmadığı perde arkasına, dolap içine veya mobilya arkasına değil,
• yemek pişirirken sıcaklığın yükseldiği mutfağa değil.

Uygulamada termostat sıklıkla olması gereken yere değil, eski bir anahtarın yerine veya kablonun çıktığı noktaya takılır. Sonuçta ısıtma güneşe ya da şömineye tepki verir ve evin geri kalanı soğuk kalır.

Elektriğin kesilmesi

Kombiye yapılan her müdahaleden önce kombi kapatılır ve elektrik bağlantısı kesilir. Klemenslerde gerilim olmadığı kontrol edilir. Termostat ve kombi üreticileri kılavuzlarında bunu ilk adım olarak belirtir.

Bağlantı tipinin belirlenmesi

Yaygın termostatların çoğu kuru kontaklıdır, yani kendi gerilimi olmayan ve yalnızca iki klemensi birleştiren bir anahtardır. Kombide bunun için ayrılmış, genellikle "oda termostatı", "RT" veya "TA" diye işaretli klemensler bulunur ve bunlar çoğunlukla bir köprüyle kısa devre edilmiştir. Termostat bağlanırken bu köprü sökülür. Bazı kombilerde termostat girişinin ayrıca kombi menüsünden bir parametreyle etkinleştirilmesi gerekir. OpenTherm gibi haberleşme protokolü olan kombilerde aynı iki kabloya, kombiyi kademesiz yönetebilen bir termostat bağlanır. Yanlış klemenslere bağlanan termostat kombinin elektronik kartına zarar verebilir.

Termostatın duvara montajı

Termostatın duvar aparatı buata veya dübelle doğrudan duvara vidalanır. Kablolar klemenslere bağlanır ve kapak hemen kapatılır. Termostat 230 V besleme gerektiriyorsa bağlantıyı kılavuzdaki şemaya göre elektrikçi yapar.

Kablosuz alıcı

Kablosuz termostatta alıcı ünite kombinin yanına monte edilir ve kombinin termostat klemenslerine bağlanır. Alıcı şebekeden beslenir. Ardından termostat ile alıcı kılavuza göre eşleştirilir ve termostatın yerinden sinyalin ulaştığı kontrol edilir. Kalın betonarme duvarlar ve döşemeler sinyali zayıflatır.

Ayar ve deneme

Piller takılır, saat, ısıtma modu ve istenen sıcaklık ayarlanır. Sonra termostattaki sıcaklık odanın mevcut sıcaklığının üzerine çıkarılır ve kombinin çalıştığı kontrol edilir. Sıcaklık düşürüldüğünde kombi durmalıdır. Programlanabilir termostatta günlük ve haftalık program ayarlanır.

Kuru kontaklı kablolu bir termostatı benzer bir modelle değiştirmek, kombinin içine müdahale edilmiyor ve şebeke gerilimiyle çalışılmıyorsa becerikli biri tarafından da yapılabilir. Adımlar:

1. Kombiyi kapatmak ve elektrik bağlantısını kesmek.
2. Eski termostattaki kablo bağlantısının fotoğrafını çekmek.
3. Kabloları ayırmak ve eski termostatı duvardan sökmek.
4. Yeni termostatın kılavuzunda ısıtma kablolarının hangi klemenslere bağlandığını kontrol etmek.
5. Yeni termostatın duvar aparatını duvara vidalamak.
6. Kabloları doğru klemenslere bağlamak ve kapağı kapatmak.
7. Pilleri takmak, saati ve sıcaklığı ayarlamak.
8. Kombiyi açmak ve sıcaklık artırılıp düşürüldüğünde kombinin tepki verip vermediğini denemek.

Eski termostatta üç veya daha fazla kablo varsa, klemenslerde 230 V bulunuyorsa ya da termostatın doğrudan kombinin içine bağlanması gerekiyorsa bu işi elektrikçiye veya kombinin yetkili servisine bırakınız.

Basit termostat

Üzerinde yalnızca istenen sıcaklık ayarlanır. Ucuz ve güvenilirdir, ancak geceleri sıcaklığı otomatik olarak düşürmeye imkan vermez.

Programlanabilir termostat

Günün farklı saatleri ve haftanın farklı günleri için farklı sıcaklıklar ayarlanabilir. Örneğin gece ve herkesin işte olduğu gündüz saatlerinde daha düşük bir sıcaklık. Termostatın enerji tasarrufu sağlamasının en yaygın nedeni budur.

Akıllı termostat

Mobil uygulamadan yönetilir, evde birinin olup olmadığına tepki verebilir ve bazı modeller hane alışkanlıklarını öğrenir. Wi-Fi ve çoğu zaman bir ağ geçidi veya alıcı gerektirir. Tüm evin akıllı kontrolü planlanırken radyatörlerdeki termostatik vanaları da düşünmek faydalıdır.

Aç/kapa veya OpenTherm

Standart termostat kombiyi yalnızca çalıştırır ve durdurur. OpenTherm haberleşmeli termostat ise kombiye ne kadar sıcak suya ihtiyaç olduğu bilgisini gönderir ve kombi gücünü kademesiz ayarlar. Kombi böylece daha az sık devreye girer ve daha dengeli çalışır. Bu yalnızca hem kombi hem de termostat aynı protokolü destekliyorsa çalışır. Bazı kombi markaları kendi protokolünü kullandığından modülasyonlu çalışma için çoğu zaman aynı markanın termostatı gerekir.

Termostat ve termostatik vanalar

Radyatörlerde termostatik vana başlıkları varsa, oda termostatının bulunduğu referans odadaki başlık tamamen açık olmalıdır. Aksi halde termostat ile vana birbiriyle çekişir ve radyatöre artık su gitmediği halde kombi çalışmaya devam eder.

Termostatın neyi kumanda ettiği evdeki ısı kaynağına bağlıdır. Aynı prensip farklı sistemlerde biraz farklı uygulanır.

Doğal gaz kombisi

Dairelerde ve müstakil evlerde en yaygın durumdur. Termostat, kombinin oda termostatı için ayrılmış klemenslerine bağlanır. Yoğuşmalı kombilerde, kombi destekliyorsa modülasyonlu haberleşmeye sahip bir termostat tercih etmek mantıklıdır, çünkü kombi daha düşük su sıcaklığıyla çalışır ve daha iyi yoğuşur.

Elektrikli kombi ve doğrudan elektrikli ısıtma

Elektrikli kombide termostat, doğal gaz kombisindeki gibi ilgili girişe bağlanır. Elektrikli yerden ısıtmada veya elektrikli panel ısıtıcılarda ise ısıtma devresini doğrudan anahtarlayan, çoğu zaman zemin sensörü de olan farklı termostatlar kullanılır. Bunlar devrenin gücüne göre seçilir ve 230 V elektrik tesisatına bağlanır, bu nedenle her zaman elektrikçinin işidir.

Isı pompası

Isı pompalarında genellikle dış hava kompanzasyonlu kendi kontrol sistemi ve üreticinin oda kumandası bulunur. Genel amaçlı bir termostat yalnızca üreticinin bunun için belirlediği girişe bağlanır. Yanlış bağlanan bir termostat ısı pompasını gereksiz sık durdurabilir ve bu cihaza zarar verir. Bu yüzden termostat almadan önce ısı pompasını kuran teknisyene danışınız.

Birden fazla bölge

Büyük evlerde veya her odada yerden ısıtma olan sistemlerde bölgesel kontrol kullanılır. Her odanın kendi termostatı vardır ve bu termostat kollektördeki aktüatörü veya radyatördeki başlığı kumanda eder, kontrol ünitesi ise en az bir bölge ısı istediğinde kombiyi çalıştırır. Böyle bir sistem tek bir termostat olarak değil, bütün olarak fiyatlandırılır.

• Yanlış yerdeki termostat. Termostatın radyatörün üstüne veya güneş alan pencerenin karşısına takıldığı ve diğer odalar hala soğukken ısıtmanın durduğu sık görülür.
• Dış duvardaki termostat. Soğuk duvar termostatı soğutur ve kombi gereğinden uzun çalışır.
• Kombide yanlış klemensler. Termostat şebeke gerilimi olan klemenslere veya başka bir cihazın klemenslerine bağlanır.
• Uyumsuz termostat. Mevcut kombiyle haberleşemeyen bir akıllı termostat alınır.
• Referans odada kapalı vana. Termostatın olduğu oda ısınmaz ve kombi durmadan çalışır.
• Kablosuz termostatta zayıf sinyal. Kombi zaman zaman komutu almaz ve ısıtmayı bırakır.
• Bitmiş piller. Bazı termostatlar piller bittiğinde kumanda etmeyi bırakır. Sezondan önce yılda bir kez pil değişimi bunu önler.

Termostatın kombiye bağlanması ve 230 V şebeke gerilimiyle yapılan her iş, mesleki yeterliliğe sahip bir elektrikçinin işidir. Türkiye'de elektrik tesisatçılığı, Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) belgesi zorunlu meslekler arasındadır, bu nedenle ustadan belgesini sormak mantıklıdır. Termostat üreticileri montajın eğitimli bir teknisyen tarafından yapılmasını belirtir, bazı markalar kablosuz termostatlarının montajını yalnızca kendi yetkili servislerine bırakır. Doğal gaz kombisinde gaz tarafına kesinlikle müdahale edilmez. Kombinin ayarı ve bakımı, o markanın yetkili servisi tarafından yapılır. Bazı kombi ve termostat üreticileri garantiyi, cihaza müdahalenin yetkili servis tarafından yapılması şartına bağlar, bu yüzden garanti belgesindeki koşulları önceden okuyunuz. Montaj sırasında yeni bir 230 V hat çekiliyorsa elektrikçi işi bitirdikten sonra hattın ölçüm ve kontrolünü de yapmalıdır. Oda termostatı montajı normalde izin gerektirmez, emin değilseniz yerel belediyeye danışınız.

• termostat iç duvarda, yaklaşık 1,5 m yükseklikte, güneşten ve ısı kaynaklarından uzakta,
• termostatta sıcaklık artırıldığında kombi birkaç dakika içinde çalışıyor,
• sıcaklık düşürüldüğünde kombi duruyor veya gücünü azaltıyor,
• ekrandaki sıcaklık odadaki termometreyle uyumlu,
• kablosuz termostatta alıcı, termostatın yerinden de bağlantıyı gösteriyor,
• termostatın ve kombinin kapağı kapalı, kablolar açıkta sarkmıyor,
• program ayarlanmış ve siz de değiştirebiliyorsunuz,
• kullanım kılavuzu elinizde ve akıllı termostatta uygulamaya erişiminiz var.

Termostat odadaki normal bir termometreden farklı bir sıcaklık gösteriyorsa, çoğu modelde birkaç dereceye kadar düzeltme yapılabilen bir kalibrasyon menüsü bulunur. Ayar aralığı modele göre değişir ve kılavuzda belirtilir.

NUMIQ fiyat listesinde oda termostatının montajı ve bağlantısı için işçilik bedeli adet başına yaklaşık 1.250 TL'dir, buna küçük sarf malzemeleri için küçük bir ek tutar eklenir. Fiyata termostatın kendisi dahil değildir. İşçilik fiyatları bölgeye ve şehre göre değişir.

Son tutarı etkileyenler:

• kombiden termostat yerine kablonun hazır olup olmadığı,
• kablolu, kablosuz veya akıllı termostat ve eşleştirilecek cihaz sayısı,
• kombinin tipi ve klemenslerine erişimin kolaylığı,
• yeni kablo çekme, kanal açma ve sıva onarımı ihtiyacı,
• birden fazla bölge veya devrenin kontrolü,
• kombinin yetkili servis tarafından ayarlanması.

İlgili işleri ayrıca fiyatlandırabilirsiniz, örneğin akıllı termostat bağlantısı için ön hazırlık, termostatik vana değişimi veya kablo için duvara kanal açma. Diğer kalemleri elektrik tesisatı işleri bölümünde bulabilirsiniz.