Elektrik tesisatı sonrası duvar kanallarının sıvanması

İki iş birbirine benzer, ama kanalın boyutu ve odanın koşulları farklıdır. Malzeme, uygulama şekli ve işin zorluğu buna göre değişir.

• Elektrik tesisatından sonra kanallar genellikle dar ve sığdır, çünkü kablo ya da spiral boru az yer kaplar. Bunlara priz, anahtar ve aydınlatma buatlarının delikleri eklenir. Çoğunlukla kuru odalarda çalışılır, bu yüzden alçı esaslı ya da elyaf katkılı bir dolgu yeterlidir.
• Su tesisatından sonra kanallar daha geniş ve derin olur. Bu özellikle gider borularında ve izolasyonlu borularda böyledir. Musluk çıkışlarının çevresinde genellikle daha büyük bir parça kırılır. Banyo ya da mutfak gibi nemli yerlerde çalışıldığı için kireç-çimento esaslı ya da neme dayanıklı başka bir harç seçilir.

Su tesisatında önemli bir kural daha var: borular ancak tesisatçı basınç testini yaptıktan sonra kapatılır. Sızdıran bir bağlantının üstü sıvanırsa, onarmak için duvarı yeniden kırmak gerekir. Sıcak su borusu da izolasyon kılıfı olmadan doğrudan harca gömülmemelidir. Boru ısındıkça genleşir ve üstündeki sıvayı çatlatabilir.

İki durumda da yöntem temelde aynıdır. Asıl değişen, katmanların kalınlığı ve kullanılan malzemedir.

1. Tesisatın kontrolü. Kablolar sağlam sabitlenmiş olmalıdır, örneğin aralıklarla alçı noktalarıyla tutturulur. Borular yerine oturtulmuş, su tesisatıysa test edilmiş olmalıdır. Hatların duvara tutulmuş bir metreyle fotoğrafını çekmeniz önerilir. İleride duvara delik açarken çok işinize yarar.
2. Temizlik. Kanaldaki toz süpürülür ya da elektrik süpürgesiyle çekilir, gevşek sıva parçaları alınır. Yüzey sağlam, kuru ve yağsız olmalıdır.
3. Astar ya da nemlendirme. Astar yüzeyi sağlamlaştırır ve duvarın dolgu malzemesindeki suyu çok hızlı emmesini engeller. Gazbeton ve beton bu konuda tuğladan daha hassastır.
4. Katman katman doldurma. Derin bir kanal tek seferde doldurulmaz. İlk katman iyice bastırılır, biraz sertleşmesi beklenir, sonra bir sonraki katman gelir. Tek seferde atılan kalın katman oturur ve çatlar.
5. File ile güçlendirme. Yaklaşık bir santimden geniş ve derin kanallarda ve farklı malzemelerin birleştiği yerlerde dolguya sıva filesi ya da file bant gömülür. File gerilimi dağıtır ve kılcal çatlakları önler.
6. Düzeltme ve zımparalama. Son katman duvardan çok az taşkın bırakılır. Kuruduktan sonra ince zımparayla düzeltilir ve mastarla kontrol edilir.

• Alçı sıva ve saten alçı hızlı kurur, kolay perdahlanır ve iyi zımparalanır. Kuru odalar için uygundur, elektrik kanallarında en sık bunlar kullanılır.
• Elyaf katkılı dolgular daha esnek ve dayanıklıdır. Sorunlu yüzeylerde ve çatlama riski olan yerlerde tercih edilir.
• Kireç-çimento ve çimento esaslı harçlar neme ve kalın katmanlara dayanır, ama daha yavaş kurur. Banyo, mutfak ve bodrumda, ayrıca fayans döşenecek her yüzeyde bunlar kullanılır.
• Kireç esaslı sıvalar eski yapılarda, örneğin duvarları kireç sıvalı taş veya kerpiç evlerde ya da nefes alan bir duvar isteniyorsa seçilir. Dolgu, mevcut sıvaya benzer bir malzeme olmalıdır. Aksi halde iki malzemenin birleştiği yerde kolayca çatlak oluşur.

Alçıpan duvarlarda sıva yapılmaz. Delikler ve açıklıklar derz dolgu alçısıyla, gerekirse araya bant konarak kapatılır.

İşin zorluğu, dolayısıyla maliyeti şunlara bağlıdır:

• kanalların uzunluğu ve derinliği, buat ve çıkış sayısı,
• duvarın durumu: düzgün sıvalı yeni bir bina, dağılan sıvası ve karışık duvar örgüsü olan eski bir binadan çok daha kolaydır,
• file ve birden fazla katman gerekip gerekmediği,
• erişim: vitrifiyenin arkasında, dar bir banyoda ya da tavana yakın yerlerde iş yavaşlar,
• istenen yüzey: fayans altı için düz ve sağlam olması yeterlidir, pürüzsüz boya için ise kusursuz zımparalanmış olmalıdır.

Kanallar duvarın büyük bölümünü kaplıyorsa ya da mevcut sıva çatlamışsa ve vurunca boş ses veriyorsa, sadece kanalları kapatmak yetmez. Bu durumda fileli yeni bir alçı katı ya da sıvanın tamamen yenilenmesi düşünülmelidir. Apartmanda ortak alana ait kolon hatları değişiyorsa, işin kapsamı apartman yönetimiyle ve gerekirse kat malikleriyle önceden konuşulur.

Kablolar döşenmiş ve elektrikçi tarafından kontrol edilmişse, elektrik tesisatından kalan küçük kanalları kendiniz de kapatabilirsiniz. Kablolara ve bağlantılara kesinlikle müdahale etmeyin, elektrik işleri yetkili bir elektrikçinin işidir. Su tesisatında ise tesisatçı boruların sızdırmadığını onaylayana kadar bekleyin.

1. Kabloların sağlam sabitlendiğini ve duvar yüzeyinden taşmadığını kontrol etmek.
2. Buat ağızlarını harç girmemesi için bantla kapatmak.
3. Kanalı elektrik süpürgesiyle temizlemek, gevşek sıva parçalarını almak.
4. Kanalı astarlamak ve üreticinin belirttiği süre kadar kurumaya bırakmak.
5. Kısa sürede kullanabileceğiniz kadar az miktarda malzeme karıştırmak.
6. İlk katmanı spatulayla kanalın derinine iyice bastırmak.
7. Geniş kanallarda bir sonraki katmana, çevredeki duvara taşacak şekilde sıva filesi gömmek.
8. Son katmanı duvardan çok az taşkın çekmek.
9. Tamamen kurumasını beklemek, dokunarak değil üreticinin verdiği süreye göre karar vermek.
10. Pürüzsüz olana kadar zımparalamak ve mastarla ışığa karşı kontrol etmek.

• Kanalı tek kat alçıyla geçiştirmek. Derin kanalda alçı büzülür ve çatlar.
• Astarı atlamak. Dolgu suyunu çok hızlı kaybeder, zayıf kalır ve kabarıp dökülür.
• Kurumayı hızlandırmak. Kaloriferi sonuna kadar açmak ya da cereyan yapmak çatlak yapar. Çoğu üretici en az yaklaşık 5 °C ister, oda sıcaklığı daha iyidir.
• Nemli yüzeye boya yapmak. Duvarda lekeler ve harita gibi izler oluşur.
• Yetersiz zımpara. Boyadan sonra yandan gelen ışıkta her geçiş görünür.
• Basınç testi yapılmadan borunun üstünü kapatmak. Sızıntı ancak duvar kırılarak bulunur.

Boyadan ya da fayanstan önce duvara kendiniz bakın:

• onarılan yerler duvarla aynı hizada, mastar üzerinde sallanmıyor,
• el fenerinin yandan tutulan ışığında dalga ya da basamak görünmüyor,
• yüzeyde kılcal çatlak yok, vurunca boş ses gelmiyor,
• buat kenarları temiz, buatların içine harç dolmamış,
• malzeme tamamen kuru, koyu renkli nemli bölgeler yok,
• su tesisatında basınç testinin yapıldığı teyit edilmiş ve hatların fotoğrafları elinizde.