Daireye harici AG bağlantı hattı montajı

Bağlantı hattı sayaçta biter. Sayaçtan sonraki her şey, yani dağıtım panosu, prizler ve aydınlatma, iç elektrik tesisatına aittir. Bunlar iki ayrı kısımdır ve her birinin kendi projesi ve kendi test raporu vardır.

Bu iş için "sayaca kadar" ifadesiyle karşılaşırsanız, bu ifade montajın nerede bittiğini gösterir: dağıtım şirketinin sayacı takıp mühürlediği sayaç panosunda. Teklifleri karşılaştırırken firmanın güzergâhın tamamını mı, yoksa yalnızca bir kısmını mı hesaba kattığını sorun.

Pratikte asıl fark, hattın nereden geçtiğidir:

• müstakil ev veya yazlık: kablo, dağıtım şirketinin direğinden ya da dağıtım kutusundan genellikle arsa sınırında duran sayaç panosuna gider,
• apartman dairesi: sayaçlar çoğunlukla merdiven boşluğunda ya da bodrumda ortak bir panoda bulunur. Hat ortak alanlardan geçtiği için çalışma günü ve güzergâh apartman yönetimiyle önceden konuşulmalıdır,
• dükkân veya işyeri: süreç benzerdir, yalnızca istenen bağlantı gücü genellikle daha yüksektir.

Kazı ve kablo serimi sürecin yalnızca orta kısmıdır. Zamanın büyük bölümü hazırlığa ve dağıtım şirketinin randevusunu beklemeye gider.

1. Bağlantı noktası ve gücün belirlenmesi: bölgenizdeki elektrik dağıtım şirketi, hattın şebekeye nereden bağlanacağını, ana sigortanın değerini ve teknik şartları belirler.
2. Bağlantı hattı projesi: yetkili bir elektrik mühendisi hazırlar. Proje TS EN standartlarına ve dağıtım şirketinin teknik şartlarına uygun olmalıdır.
3. Kazı: güzergâh genellikle 70 cm civarında derinlikte kazılır, yol ve beton zeminlerin altında projeye göre daha derine inilir. Hendek tabanı düzeltilir ve kum serilir.
4. Kablo serimi: kablo koruma borusuna ya da kum yatağa döşenir, üzeri doldurulup sıkıştırılır ve kablonun üstüne ikaz bandı serilir.
5. Sayaç panosunun montajı: pano yatay, sağlam ve dağıtım şirketi personelinin rahatça ulaşabileceği bir yere monte edilir.
6. Ölçüm ve testler: yalıtım ve topraklama ölçümleri yapılır, sonuçlar test raporuna yazılır.
7. Dağıtım şirketinin bağlantısı: şirket personeli işi kontrol eder, kabloyu şebekeye bağlar, sayacı takar ve panoyu mühürler.

Neden hemen kazmaya başlanmaz? Çünkü güzergâhın nereden başlayacağını ve ana sigortanın kaç amper olacağını ancak dağıtım şirketinin belirlediği teknik şartlar gösterir. Bunları beklemeden kazan firma, işi baştan yapmak zorunda kalabilir.

Kablonun tipini ve kesitini proje belirler, bunu da bağlantı gücü ile güzergâhın uzunluğu belirler. Evlere giden kısa hatlarda genellikle 10 veya 16 mm² bakır kablo kullanılır. Daha uzun hatlarda ya da daha yüksek güçte daha kalın kesit, bazen de alüminyum kablo tercih edilir. Uzun ve ince bir kablo gerilim düşümüne yol açar, ışıklar titrer, cihazlar zorlanır. Bu yüzden kesit göz kararı seçilmez.

Sayaçtan önceki ana sigorta, aynı anda ne kadar akım çekebileceğinizi belirler:

• monofaze bağlantı: elektrikli ocağı ve elektrikli su ısıtması olmayan küçük bir daire için çoğu zaman yeterlidir, tipik değer 25 A civarındadır,
• trifaze bağlantı: örneğin 3x20 A ya da 3x25 A, müstakil evlerde ve elektrikli ocak, termosifon, birden fazla klima, ısı pompası ya da araç şarj ünitesi olan yerlerde yaygındır,
• daha yüksek değerler: ancak gerçekten kullanılacaksa anlamlıdır, çünkü gereğinden büyük bir sigorta daha kalın kablo ve daha büyük bir pano demektir.

Sayaç panosu, dağıtım şirketinizin teknik şartnamesine uygun bir tip olmalıdır. Bu şartları şirketin internet sitesinde ya da müşteri hizmetlerinde bulabilirsiniz. Pano hava koşullarına dayanıklı, kilitlenebilir ve mühür takılacak yeri olan bir pano olmalıdır.

İşin kapsamını, dolayısıyla maliyetini en çok şu konular belirler:

• güzergâhın uzunluğu: bağlantı noktasından panoya kadar olan mesafe,
• zemin: taşlı ya da killi toprak, ağaç kökleri ve dar alanlar kazıyı yavaşlatır, yumuşak toprak ve mini kepçenin rahat girebildiği bir alan işi hızlandırır,
• güzergâhtaki engeller: kaldırım, garaj yolu, bahçe duvarı ya da su, doğalgaz veya kanalizasyon hatlarıyla kesişme,
• elle ya da makineyle kazı,
• kablo kesiti ve faz sayısı,
• apartmanda: ortak alanlardan geçiş, döşemelerden geçişler ve apartman yönetimiyle koordinasyon.

Kazıdan önce mevcut altyapı hatlarının yerini mutlaka tespit ettirin. Kazı sırasında kesilen bir doğalgaz ya da su borusu, bağlantı hattının tamamından daha fazla zarar verir. Kazıda doğalgaz borusu hasar görürse ya da gaz kokusu alınırsa, alanı hemen terk edin ve 187 doğalgaz acil hattını ya da 112'yi arayın.

Bağlantı hattında çalışmayı yalnızca yetkili bir elektrikçi yapabilir. Kendi başınıza en fazla, firmanın talimatına göre ve güzergâh işaretlendikten sonra hendeği kazabilirsiniz. Kablonun serimi, bağlantısı ve testler uzman işidir.

• proje ve bağlantı noktası netleşmeden kazıya başlamak: dağıtım şirketi başka bir bağlantı noktası belirler ve işin bir kısmı tekrar yapılır,
• dağıtım şirketinin şartnamesine uymayan pano ya da personelin ulaşamayacağı bir yere konmuş pano,
• fazla sığ ya da kumsuz kazı ve kablonun üstünde ikaz bandının olmaması,
• yanlış seçilmiş ana sigorta: küçük sigorta normal kullanımda atar, gereğinden büyük olan ise kablo ve panoyu boşuna büyütür,
• yedeksiz hat: birkaç yıl içinde ısı pompası ya da araç şarjı planlanıyorsa bile hat bugünün ihtiyacına göre çekilir. Topraktaki kabloyu sonradan değiştirmek gereksiz bir ek iştir,
• eksik test raporu: rapor olmadan dağıtım şirketi hattı şebekeye bağlamaz.

Firmanın teslim tutanağını imzalamadan önce şu noktaları kontrol edin:

• güzergâh ve döşeme derinliği projeye uygun,
• kablo kum yatakta ya da koruma borusunda ve üstünde ikaz bandı var,
• hendek doldurulmuş, sıkıştırılmış ve zemin düzeltilmiş,
• sayaç panosu şartnameye uygun tipte, yatay, sağlam ve ulaşılabilir,
• ana sigortanın değeri dağıtım şirketinin belirlediği değerle aynı,
• elinizde proje, test raporu ve kullanılan malzemelerin belgeleri var.