Duvar aplik montajı

Dışarıdan bakınca iş birkaç vida ve iki kablodan ibaret gibi görünür. Elektrikçi ise her adımda güvenliği kontrol eder, çünkü eski tesisatlarda sürprizlerle karşılaşmak çok olağandır.

1. Sigorta kutusunda ilgili sigortayı kapatmak. Anahtarı kapatmak yetmez: anahtar yanlış bağlanmışsa apliğin üzerinde gerilim kalabilir.
2. Kontrol kalemi veya multimetre ile kablolarda gerçekten gerilim olmadığını doğrulamak.
3. Eski armatürü sökmek, kabloların, klemenslerin ve buatın durumuna bakmak. Bu sırada gizli kusurlar sık ortaya çıkar: kırılmış bir iletken, yanmış izolasyon ya da hiç çekilmemiş topraklama hattı gibi.
4. Faz, nötr ve toprak iletkenlerini belirlemek. Eski dairelerde kablo renkleri bugünkü renk düzenine uymayabilir. Bu yüzden hangi kablonun ne olduğu ölçülerek anlaşılır.
5. Montaj noktasını hazırlamak: delikleri su terazisiyle işaretlemek, delinecek yerden başka kablo geçmediğini kontrol etmek, dübeli duvar malzemesine göre seçmek.
6. Kabloları apliğin klemensine ya da kaliteli bağlantı klemenslerine takmak ve her bağlantının sağlam oturduğunu denemek.
7. Apliği oynamayacak şekilde duvara sabitlemek. Bu sırada kablolar ezilmemeli, gergin de kalmamalı.
8. Sigortayı açmak, açma kapamayı ve varsa dimmer ile kısmayı denemek.

Çoğu modelde montaj benzer ilerler, ancak bazı türlerin kendine özgü noktaları vardır.

• Duylu aplik: Basit bir modeldir. Önemli olan, üreticinin belirttiği en yüksek ampul gücünü aşmamaktır. Daha güçlü bir ampul hem duyu hem kabloları aşırı ısıtır.
• Dahili LED'li aplik: Az enerji harcar. Bazı modellerde ayrı bir sürücü (LED trafosu) bulunur ve bunun için buatta ya da apliğin arkasında yer gerekir. LED ısınmayı sevmez, bu yüzden üzerini yalıtım malzemesiyle veya kaplamayla kapatmayın.
• Dimmerli aplik: Klasik ampuller için üretilmiş eski bir dimmer, LED ile çoğu zaman uyumlu çalışmaz. Belirtisi titreme, vızıltı ya da ışığın tam kısılamamasıdır. Dimmerle aplik birbirine uyumlu olmalıdır.
• Banyo apliği: Burada küvet ve duşun çevresindeki bölgeler ve IP koruma sınıfı belirleyicidir. Suya ne kadar yakınsa, koruma sınıfı o kadar yüksek olmalıdır. Uygulamada genellikle en az IP44 kullanılır. Kesin gereklilikleri banyo elektrik tesisatına ilişkin TS standartları ve üreticinin montaj talimatı belirler.
• Dış mekân apliği: Dış mekân için üretilmiş olmalı ve yağmura karşı iyi sızdırmazlık sağlamalıdır. Balkonda, bahçede veya giriş kapısının yanında kullanılacak modellerde bu konuya özellikle dikkat edin.

Doğru yükseklik nasıl seçilir? Yatak başı aplikleri daha alçağa konur. Koridorda veya merdivende ise apliğin yeri daha yüksektir, genellikle yerden yaklaşık iki metre kadar. Asıl ölçüt şudur: ışık gözü almamalı, aplik de yolda engel oluşturmamalı.

En kolay durum şudur: duvarda doğru yerde bir çıkış vardır, kablolar sağlamdır ve apliğin montaj plakası anlaşılırdır. Bu durumda elektrikçi apliği duvara dokunmadan, kısa sürede takar.

İşi uzatan ve zorlaştıran başlıca durumlar şunlardır:

• Çıkış, apliğin asılacağı yerden farklı bir noktadadır ve taşınması ya da uzatılması gerekir. Bu da duvarda kanal açmak ve ardından sıvayı onarmak demektir
• Bazı eski binalarda duvarın içinde alüminyum kablo vardır. Bu kablolar kırılgandır ve büküldükçe kopar
• Dairede topraklama hattı olmayan iki telli eski bir tesisat vardır ama aplik topraklama ister. Eski apartmanlarda bu oldukça yaygındır
• Duvar alçıpan veya gazbetondur ve özel dübel gerekir. Ağır modelleri alçıpanın profiline sabitlemek gerekebilir
• Betonarme perde duvarda delmek daha fazla zaman ve uygun matkap ucu ister
• Apliğin karmaşık bir montaj plakası, ayrı bir sürücüsü, hareket sensörü veya akıllı kontrolü vardır
• Montajla birlikte anahtarın veya dimmerin de değiştirilmesi gerekir

Örneğin bütün dairede olduğu gibi birden fazla aplik aynı anda takılırsa elektrikçi işini daha iyi planlar. Bu durumda tek bir apliğe daha az zaman ayırması yeterli olur.

Aplik bağlamak, elektrik tesisatına müdahale etmektir. Bu işi yetkili ve deneyimli bir elektrikçinin yapması gerekir. Kabloların karıştırılmasını, klemensteki zayıf teması veya eksik topraklamayı sıradan bir kullanıcı çoğu zaman fark etmez. Oysa bunlar elektrik çarpmasına, bağlantının ısınmasına ya da yangına yol açabilir. Bu yüzden burada kendin yap rehberi yer almıyor.

Kendiniz hazırlayabileceğiniz şeyler:

• Apliği seçmek ve kullanılacağı yere uygun olup olmadığını kontrol etmek (IP koruma sınıfı, dimmer uyumu)
• Kutudaki montaj talimatını ve vida, dübel gibi parçaları saklamak
• Montaj yerinin altını boşaltmak ve kırılabilecek eşyaları kaldırmak

Apliği satın almadan önce elektrikçiye göstermek ya da modelini iletmek iyi bir fikirdir. Böylece aldığınız apliğin tesisatınıza güvenle bağlanamadığını sonradan öğrenmezsiniz.

• Fazın yanlış yerde olması: Anahtar fazı değil nötrü keser. Aplik kapalıyken bile gerilim altında kalır ve ampul değiştirirken çarpılma riski doğar.
• Topraklamanın bağlanmaması: Metal apliklerde ciddi bir hatadır. Arıza durumunda apliğin bütün gövdesi gerilim altına girebilir.
• Zayıf sabitleme: Alçıpanda veya gazbetonda yanlış dübel kullanılır. Aplik zamanla gevşer ya da düşer.
• Yanıcı malzemelere mesafenin korunmaması: Güçlü aplikler ve halojenler, ahşap kaplama veya perdeden üreticinin belirttiği mesafe kadar uzakta durmalıdır.
• Nemli ortamda iç mekân apliği: Banyoda veya dışarıda yeterli koruma sınıfı olmayan aplikte korozyon ve kısa devre görülür.
• Ampul gücünün aşılması: Apliğin izin verdiğinden güçlü bir ampul, ömrünü kısaltır ve bağlantıları zorlar.

İşi teslim alırken birkaç şeyi elektrikçi henüz yanınızdayken yerinde kontrol edin.

• Aplik duvara sağlam oturuyor ve hafifçe bastırınca bile oynamıyor
• Düz duruyor: bunu su terazisiyle ya da kapı veya pencere kenarına bakarak anlayabilirsiniz
• Gecikme ve titreme olmadan düzgün açılıp kapanıyor
• Dimmer varsa ışık bütün aralıkta akıcı şekilde kısılıyor
• Bir süre yandıktan sonra gövde ve çevresi aşırı ısınmıyor, yanık kokusu yok
• Kablolar apliğin altından görünmüyor ve duvardaki delik kapalı
• Çevrede toz ve montaj artığı kalmamış
• Uygun ampul türü, bakım ve işçilik garantisi hakkında bilgi aldınız