Verwarmingsleidingen in de vloer wegwerken

Een goed resultaat begint bij de voorbereiding. De installateur kijkt eerst hoe de vloer is opgebouwd. In veel Belgische woningen ligt op de draagvloer in beton een chape van zandcement of anhydriet, soms met een laag isolatie ertussen, en daarop de vloerafwerking. De sleuf hoort in de chape, niet in het beton eronder.

1. De route op de vloer aftekenen volgens plan of afgesproken schets. De route zo kort mogelijk houden, met zo weinig mogelijk bochten.
2. Met een detector controleren of er geen elektriciteitskabels, waterleidingen of bestaande vloerverwarming in de route liggen.
3. De vloerafwerking boven de route verwijderen, bijvoorbeeld de tegels eruit halen.
4. Met een sleuvenfrees of haakse slijper met diamantschijf twee evenwijdige zaagsneden maken en het materiaal ertussen uitkappen.
5. De sleuf schoonmaken en stof en brokjes verwijderen.
6. De geïsoleerde leiding in de sleuf leggen en vastzetten, zodat hij bij het dichtmaken niet verschuift.
7. Een drukproef doen (afpersen) en de route fotograferen en opmeten.
8. De sleuf vullen met herstelmortel en na het uitharden de vloerafwerking herstellen.

Waarom die drukproef vóór het dichtmaken? Omdat een lek na het vullen moeilijk te vinden is en een herstelling betekent dat de vloer opnieuw open moet. De foto's met gemeten afstanden tot de muren komen jaren later goed van pas, als iemand in de vloer boort of de tegels vervangt.

In de vloer gaat meestal kunststof leiding: vaak meerlagenbuis (kunststof met een aluminium kern), PEX of PB. De leiding loopt bij voorkeur in één stuk, zonder koppeling, van de collector of stijgleiding tot aan de radiator. Koperen buis kan ook, maar moet in de vloer in isolatie of een beschermhuls liggen, zodat het koper niet rechtstreeks in contact komt met de mortel.

Isolatie rond de leiding is er niet alleen tegen warmteverlies. Een leiding zet uit als hij warm wordt en de zachte mantel geeft hem die ruimte. Zonder isolatie kan de mortel boven de sleuf barsten en hoor je de leiding soms tikken.

Sleuven frezen is niet de enige mogelijkheid. Komt er toch een nieuwe chape, dan kan de leiding vaak in de isolatielaag onder die nieuwe chape, zonder frezen. In andere gevallen loopt de leiding in de muur, achter een voorzetwand van gipsplaat of in een speciale plintgoot. Het loont om dat te vergelijken voordat je beslist.

Hoeveel werk het is, en dus ook wat het kost, hangt vooral af van deze punten:

• Soort vloer: harde, gewapende beton zaagt traag en vraagt zwaar gereedschap, een oudere of zachtere chape gaat makkelijker
• Dikte van de chape: is die dun, dan past de sleuf er nauwelijks in en moet je een andere route zoeken
• Vloerafwerking: tegels eruit halen en opnieuw leggen is meer werk dan een kale chape in een woning die nog in verbouwing is
• Lengte en vorm van de route: elke bocht en elke doorgang onder een dorpel of muur kost tijd
• Bereikbaarheid en inrichting: een bewoonde, ingerichte kamer betekent afdekken, meubels verschuiven en grondiger opruimen
• Afvoer van puin: in een gebouw zonder lift gaat alles via de trap naar beneden

In appartementen ligt onder een vrij dunne chape vaak meteen een draagvloer, zoals een vloer met predallen of holle welfsels. Daar hoort geen sleuf in. In holle welfsels zitten holle kanalen en voorspanstaal, en wie daarin zaagt, verzwakt de draagstructuur van het hele gebouw. Is de chape te dun voor een sleuf, kies dan een andere route of vraag een stabiliteitsingenieur om advies.

Heeft je gebouw een collectieve verwarming, neem dan vooraf contact op met de vereniging van mede-eigenaars (VME) of de syndicus. Het systeem is van alle bewoners samen: water aftappen of werken aan de stijgleiding raakt ook de buren. Bij een eigen cv-ketel speelt dat minder. Frezen maakt veel lawaai, dus het is netjes om de buren vooraf te laten weten wanneer het werk plaatsvindt. Het aansluiten op de verwarming en de drukproef laat je doen door een installateur die verantwoordelijk is voor het werk.

• Een te ondiepe sleuf, waardoor er boven de leiding maar een dun laagje mortel zit en de tegels later barsten
• Leiding zonder isolatie, die bij temperatuurwisselingen beweegt en de mortel doet barsten
• Een koppeling in de vloer ingewerkt, terwijl de fabrikant die fitting daar niet voor bedoeld heeft
• Dichtmaken zonder drukproef
• Een elektriciteitskabel of waterleiding raken omdat de route niet vooraf is gecontroleerd
• Een uitzettingsvoeg kruisen zonder mantelbuis
• In de draagvloer van een appartement zagen
• Geen foto's en maten van de route, zodat over een paar jaar niemand weet waar de leiding loopt

Bij het zagen van beton en zandcement komt fijn kwartsstof vrij, dat schadelijk is voor de longen. Vakmensen zagen daarom met afzuiging op een bouwstofzuiger met fijnstoffilter of nat, en dragen een stofmasker. Dek meubels af met folie en plak de deuren naar andere kamers af. Is er toch een elektriciteitskabel geraakt, laat die dan herstellen door een erkend elektricien.

Let bij de oplevering vooral op wat je na het dichtmaken niet meer ziet. Het is dus handig om erbij te zijn voordat de sleuf wordt gevuld.

• De leiding ligt over de hele lengte in isolatie en zit stevig vast
• Er zit geen onnodige koppeling in de vloer, en als die er wel is, is het een fitting die ingewerkt mag worden
• De drukproef is gedaan en de druk is tijdens de proef niet gezakt
• Je hebt foto's van de route met gemeten afstanden tot de muren
• De sleuf is vlak dichtgemaakt en de mortel vertoont geen barsten
• Kabels en andere leidingen in de buurt zijn onbeschadigd
• De radiator wordt na bijvullen en ontluchten gelijkmatig warm en de aansluitingen blijven droog
• De ruimte is opgeruimd en het puin is afgevoerd