Montage van LED-strip inclusief aluminium profiel

Het lijkt een eenvoudige klus. Toch hangt het resultaat af van de volgorde en van nauwkeurig werken. Een elektricien werkt meestal zo:

1. Samen met jou de plek, de lengte, de lichtkleur en de bediening afspreken.
2. Het stuk opmeten en het aluminium profiel precies op lengte zagen, bij hoeken in verstek.
3. Het profiel bevestigen met schroeven, clips of lijm. Voor een inbouwprofiel eerst een sleuf frezen.
4. De binnenkant van het profiel ontvetten en de strip erin plakken. De strip mag je alleen op de aangegeven knippunten doorknippen.
5. De voedingskabel solderen of met een connector aansluiten en de verbinding isoleren.
6. De voeding en de controller zo plaatsen dat je er later nog bij kunt.
7. De voeding op het 230 V-net aansluiten. Dat is werk voor een erkend elektricien.
8. De diffuser erop klikken, de eindkappen plaatsen en de strip over de hele lengte testen.

Waarom gaat de strip in een profiel en niet gewoon op het kastje? Aluminium werkt als koellichaam. Een strip die niet te warm wordt, houdt zijn helderheid en lichtkleur langer vast.

Soort profiel

• Opbouwprofiel: wordt op het oppervlak geschroefd of gelijmd. Handig onder keukenkastjes en planken
• Hoekprofiel: schijnt onder een hoek van ongeveer 45 graden. Werkt goed in de hoek van een kast of bij een spiegel
• Inbouwprofiel: gaat in een sleuf in het meubel of de gipsplaat en ligt na montage gelijk met het oppervlak
• Profielen voor plafonds en trappen: hebben een speciale vorm voor indirect licht of voor de traptreden

Diffuser

Een heldere kap laat meer licht door, maar je ziet de LED's als puntjes. Een melkwitte (opaal) diffuser maakt het licht zachter en geeft een egale lijn. Heb je een glanzend keukenblad? Dan is een melkwitte kap bijna altijd de moeite waard, anders spiegelen de puntjes in het werkblad.

De LED-strip zelf

• 12 V of 24 V: bij langere lijnen is 24 V gunstiger, omdat de strip aan het eind minder licht verliest
• Lichtkleur: meestal warm wit van ongeveer 2700 tot 3000 K voor woonkamer en slaapkamer, en neutraal wit rond 4000 K voor keuken en badkamer
• Aantal LED's per meter: meer LED's geven gelijkmatiger licht. Zogenaamde COB-strips geven ook zonder dikke diffuser een doorlopende lijn
• Eenkleurig, CCT of RGB: met CCT verander je de tint wit, met RGB de kleur. Beide hebben een controller en meer aders nodig
• IP-waarde: in de badkamer en buiten hoort een strip met een hogere beschermingsgraad, meestal IP65 of hoger

Een LED-strip werkt niet rechtstreeks op het stopcontact. Hij heeft een voeding nodig die de spanning terugbrengt naar 12 of 24 V. Die voeding moet passen bij de spanning van de strip en wat reserve hebben. In de praktijk rekent men met zo'n vijfde extra vermogen bovenop wat de strip verbruikt. Een voeding die net genoeg levert, wordt warm. De strip gaat dan knipperen of geeft het eerder op.

Denk ook goed na over de plek van de voeding. Die hoort niet dichtgestuct of weggewerkt in een plafond zonder toegang. Vaak sieht men dat de voeding na een aantal jaren vervangen moet worden. Zit hij in een kastje, boven een inspectieluik of in een doos, dan is dat zo gebeurd.

Je kunt de strip bedienen met een gewone schakelaar, een aanraak- of bewegingssensor in het profiel, een afstandsbediening of een app op je telefoon. Kies de bediening al vóór de montage. Daar hangt van af hoeveel draden er nodig zijn en waar ze naartoe moeten.

Het aansluiten van de voeding op de vaste 230 V-installatie, een nieuwe inbouwdoos, een aansluitpunt of een schakelaar is werk voor een erkend elektricien. Die werkt volgens de geldende NEN-normen voor elektrische installaties. Vraag na afloop om een korte omschrijving van wat er is aangesloten, zodat je dat later terug kunt vinden.

Hoeveel werk het is, en dus ook wat het uiteindelijk kost, hangt af van de situatie:

• Opbouwmontage gaat sneller dan een inbouwprofiel waarvoor een sleuf gefreesd moet worden
• Rechte stukken zijn eenvoudiger dan lijnen met hoeken, waar het profiel precies op maat moet en de strip doorverbonden wordt
• Lengte en aantal stukken tellen mee, want elke onderbreking betekent een extra verbinding en extra bekabeling
• Kabels wegwerken is eenvoudig als er al een aansluitpunt in de muur of het meubel zit, en lastiger als de kabel achteraf verstopt moet worden
• Bediening: een gewone schakelaar is minder werk dan een RGB- of slimme controller die ingesteld moet worden
• Omgeving: in de badkamer en buiten moeten alle verbindingen waterdicht worden afgewerkt
• Bereikbaarheid: werken aan het plafond of in een hoog trapgat vraagt om een ladder of steiger

• Een strip op een niet-ontvet profiel laat na een tijd los en wordt op die plek te warm
• Een strip die buiten het knippunt is doorgeknipt, heeft aan het eind een stuk dat niet brandt
• Een te zwakke voeding zonder reserve zorgt voor knipperen en verkort de levensduur van het geheel
• Een lange lijn die maar aan één kant gevoed wordt, is aan het eind zichtbaar donkerder. Voeden aan beide uiteinden of per stuk helpt
• Een geknikte strip in de hoek heeft een onderbroken geleidingsbaan. Hoeken los je op met een koppelstuk of een verbindingskabeltje
• Een voeding zonder toegang betekent bij een storing dat het meubel of plafond open moet
• In de badkamer worden de IP-waarde en het afdichten van de verbindingen onderschat, met corrosie of kortsluiting als gevolg

Neem bij de oplevering een paar minuten de tijd voor dit lijstje:

• De strip brandt over de hele lengte gelijkmatig en het eind is niet donkerder dan het begin
• Door de diffuser zie je geen losse LED-puntjes, als dat zo was afgesproken
• Het profiel zit stevig vast, is recht en de hoekverbindingen zijn netjes
• De eindkappen zitten erop en de kap staat nergens los
• De strip knippert niet, ook niet als je hem dimt, als hij dimbaar is
• De controller, sensor of app werkt en je weet hoe je ermee omgaat
• De voeding is bereikbaar en voelt na een tijd branden niet heet aan
• De lichtkleur klopt met de afspraak en is bij meerdere stukken overal gelijk
• Bij werk aan de 230 V-installatie heb je een omschrijving van wat de elektricien heeft aangesloten