Cięcie strumieniem wody: wycięcie otworu w płytce

Do prostych cięć strumień wody nie jest potrzebny, glazurnik zrobi je na miejscu. Ta metoda pokazuje swoją przewagę tam, gdzie liczy się kształt, precyzja albo kosztowny materiał. Najczęściej chodzi o takie sytuacje:

• okrągłe i owalne otwory pod rury, baterie podtynkowe, drążki prysznicowe czy odpływy, które otwornicą trudno wykonać dokładnie,
• wycięcia blisko krawędzi płytki, gdzie przy ręcznym cięciu wąski mostek łatwo pęka,
• płytki wielkoformatowe i cienkie spieki, które źle znoszą uderzenia i drgania,
• kamień naturalny i drogie dekory, przy których zepsuty kawałek to realny problem,
• ozdobne kształty, intarsje i wzory składane z kilku materiałów.

Dlaczego to delikatniejsza metoda? Strumień wody tnie na zimno i nie dociska materiału tak jak tarcza. W płytce powstają mniejsze naprężenia, a krawędź mniej się wykrusza. Ryzyko uszkodzenia nie znika jednak całkiem, zwłaszcza przy bardzo cienkich albo już lekko nadpękniętych płytkach.

W większości zakładów wygląda to podobnie:

1. Pomiar na budowie: glazurnik albo hydraulik dokładnie mierzy położenie otworów względem krawędzi płytki i z uwzględnieniem fug.
2. Rysunek: z wymiarów powstaje szkic lub plik, według którego pracuje maszyna. Przy skomplikowanych kształtach czasem dostarcza się szablon w skali jeden do jednego.
3. Mocowanie: płytkę kładzie się na ruszcie maszyny, stroną licową zgodnie z zaleceniami zakładu, i unieruchamia, żeby nie przesunęła się podczas cięcia.
4. Cięcie: cienki strumień wody ze ścierniwem przecina materiał po zaprogramowanej linii. Przy otworze na środku płytki strumień najpierw „przewierca” materiał, a potem prowadzi cięcie po obrysie.
5. Kontrola i czyszczenie: płytkę się płucze, sprawdza wymiary i krawędzie, a w razie potrzeby delikatnie łagodzi ostre brzegi.

Strumień wody standardowo tnie prostopadle do powierzchni. Cięcia pod kątem, na przykład szlif narożników pod 45 stopni, zwykle wykonuje się inną techniką, głównie na przecinarkach z odchylaną tarczą diamentową. Niektóre zakłady mają maszyny z uchylną głowicą, więc warto wcześniej zapytać, co dokładnie potrafią zrobić.

Pracochłonność, a więc i końcowy koszt jednej sztuki, zależy od kilku rzeczy:

• grubości i twardości materiału, bo gruby gres czy kamień tnie się wolniej niż cienką glazurę,
• długości i złożoności obrysu, czyli ile metrów cięcia i ile łuków oraz narożników trzeba wyciąć,
• liczby otworów w jednej płytce i ich odległości od krawędzi,
• wielkości płytki, bo duże formaty trudniej przenosić i mocować,
• jakości rysunku, bo niedokładny albo niejasny szkic to dodatkowa praca i ryzyko pomyłki,
• liczby sztuk naraz, bo jedno ustawienie maszyny dla kilku takich samych wycięć wychodzi korzystniej.

Planując remont, uwzględnij też transport płytek do zakładu i z powrotem oraz czas oczekiwania na realizację. Ekipa remontowa powinna mieć to w harmonogramie, żeby glazurnik nie stał przy rozpoczętej ścianie.

W praktyce rzadko psuje się samo cięcie, częściej zawodzą dane do niego. Powtarzają się takie sytuacje:

• wymiary mierzy się od ściany, a nie od krawędzi płytki, i otwór potem nie pasuje do układu fug,
• ktoś zapomina o szerokości fugi, więc wycięcie jest przesunięte o kilka milimetrów,
• rury nie są jeszcze w docelowym miejscu i hydraulik przesuwa je już po wycięciu,
• brakuje informacji, która strona jest licem, i otwór wychodzi w lustrzanym odbiciu,
• nikt nie zamawia zapasowej płytki, choć przy drogim materiale zamiennik trudno potem znaleźć.

Przy wycięciach pod instalację elektryczną, na przykład pod gniazdka czy włączniki, puszki i podłączenie wykonuje elektryk z uprawnieniami SEP. Płytkę dopasowuje się jedynie do ich położenia.

Maszyny do cięcia wodą w domu nie masz, ale dokładne wymiary i szkic przygotujesz sam. Oszczędzisz sobie czasu i nerwów, gdy płytka wróci z zakładu i ma pasować co do milimetra.

1. Poczekać, aż hydraulik osadzi rury i odpływy w docelowym położeniu.
2. Rozplanować układ płytek na ścianie lub podłodze i ustalić, na którą płytkę wypada wycięcie.
3. Zmierzyć położenie środka każdego otworu od dwóch krawędzi płytki, nie od ściany, i doliczyć szerokość fugi.
4. Zmierzyć średnicę lub obrys otworu i dodać niewielki luz według zaleceń glazurnika, żeby płytkę dało się nasunąć.
5. Narysować prosty szkic z wymiarami albo przygotować papierowy szablon w rzeczywistej wielkości.
6. Oznaczyć ołówkiem na spodzie płytki lico, kierunek układania i numer sztuki.
7. Dołączyć co najmniej jedną zapasową płytkę z tej samej partii.
8. Przed oddaniem do zakładu jeszcze raz porównać szkic z sytuacją na miejscu.

Gdy płytki wrócą z zakładu, obejrzyj je jeszcze przed klejeniem. Wtedy błąd naprawia się dużo łatwiej niż na gotowej ścianie.

• wymiary i położenie otworów zgadzają się ze szkicem,
• krawędzie wycięcia są czyste, bez wyszczerbień i pęknięć,
• lico płytki nie jest porysowane ani zabrudzone ścierniwem,
• wąskie mostki przy krawędzi nie są nadpęknięte,
• płytkę da się przyłożyć na sucho i pasuje zarówno do rur, jak i do fug,
• po osadzeniu wokół przejść zostaje miejsce na uszczelnienie lub rozetę,
• liczba sztuk i zapasu zgadza się z zamówieniem.