Układanie gresu powyżej 60 cm na ścianie i podłodze

Przy małych płytkach fuga potrafi ukryć drobną nierówność podłoża. Duża płytka się nie dopasuje, leży jak deska. Jeśli pod nią jest garb albo dołek, zostaje pustka albo krawędź wystaje ponad sąsiednią płytkę. Dlatego przy tej pracy najważniejsze są podłoże i technika klejenia.

W cenniku spotkasz trzy podobne pozycje:

• gres powyżej 60 cm to ogólne określenie płytek, których przynajmniej jeden bok przekracza 60 cm, czyli np. 60 × 120, 80 × 80 albo 120 × 120 cm,
• układanie 60 × 120 cm to najpopularniejszy duży format w polskich mieszkaniach, poradzą sobie z nim dwie osoby z przyssawkami i da się go dobrze rozplanować w typowej łazience,
• płyty wielkoformatowe (np. 120 × 260 cm) to osobna kategoria, wymagają ram transportowych, większej ekipy i niemal idealnie równego podłoża.

Liczy się też grubość. Zwykły gres ma zwykle około 9 do 10 mm. Cienkie płyty około 6 mm są lżejsze, ale łatwiej je złamać przy przenoszeniu. Grube płyty zewnętrzne około 20 mm często kładzie się na wspornikach tarasowych albo na żwirze, co jest innym sposobem niż klejenie wewnątrz. Znaczenie ma także powierzchnia: polerowany gres pokaże każdą różnicę wysokości na krawędziach, matowy i strukturalny jest bardziej wyrozumiały, a na podłogę w łazience czy na taras jest bezpieczniejszy, bo mniej się ślizga.

1. Zmierzyć pomieszczenie i przygotować plan układania: kierunek płytek, oś fug i rozmieszczenie docinek tak, żeby przy ścianach nie powstawały wąskie paski.
2. Sprawdzić równość i nośność podłoża długą łatą, nierówności wyrównać masą szpachlową albo samopoziomującą.
3. Oczyścić podłoże z pyłu i zagruntować, w łazience i pod prysznicem wykonać hydroizolację razem z taśmami w narożnikach i wokół odpływów.
4. Wymieszać elastyczny klej mieszadłem na wolnych obrotach i nałożyć pacą zębatą na podłoże oraz na spód płytki (metoda kombinowana, czyli podwójne smarowanie).
5. Przenieść płytkę na przyssawkach, położyć, docisnąć i wyrównać systemem poziomowania z klinami lub klipsami.
6. Co jakiś czas podnieść którąś płytkę i sprawdzić, czy klej pokrywa cały spód.
7. Odczekać, aż klej zwiąże zgodnie z zaleceniami producenta, usunąć klipsy i zafugować.
8. Szczeliny dylatacyjne na obwodzie i w narożnikach wypełnić elastycznym silikonem, oczyścić powierzchnię.

Na ścianie pierwszy rząd opiera się zwykle na pomocniczej łacie, żeby ciężka płytka nie zsunęła się, zanim klej złapie.

Podłoże musi być nośne, suche i równe. Producenci dużych formatów zwykle wymagają odchyłki równości mniej więcej do 2 mm na dwumetrowej łacie, niektórzy jeszcze mniejszej. Wylewka musi być odpowiednio dojrzała. Przy wylewce anhydrytowej mierzy się dodatkowo wilgotność resztkową, a powierzchnię się szlifuje. W blokach z wielkiej płyty i w kamienicach ściany i stare posadzki rzadko są na tyle równe, żeby kleić bez przygotowania, więc warto to sprawdzić od razu.

Klej stosuje się elastyczny cementowy, zazwyczaj klasy C2TE S1 albo S2 według normy PN-EN 12004. Oznaczenie S mówi, że spoina zniesie drobne ruchy podłoża i zmiany temperatury. Paca zębata przy dużych formatach ma zwykle ząb około 10 do 12 mm. Chodzi o to, żeby pokryć niemal cały spód płytki, bez pustek.

Fugi powinny mieć co najmniej taką szerokość, jaką zaleca producent płytek. Przy płytkach rektyfikowanych (z szlifowanymi krawędziami) to zwykle od 2 mm w górę. Układanie całkiem bez fugi to zły pomysł, bo powierzchnia potrzebuje miejsca na drobne ruchy. Oprócz zwykłych fug potrzebne są dylatacje na obwodzie pomieszczenia, w przejściach między pokojami i na dużych powierzchniach.

A co z ogrzewaniem podłogowym? Gres dobrze z nim współpracuje, bo dobrze przewodzi ciepło. Przed układaniem trzeba wykonać próbę ciśnieniową instalacji i wygrzewanie wylewki, a po ułożeniu włączać ogrzewanie stopniowo.

Pracochłonność, a więc i końcowy koszt, zależy głównie od tych rzeczy:

• stan podłoża: równa, nowa wylewka oszczędza dużo czasu, stare krzywe tynki i posadzki trzeba najpierw wyrównać,
• wielkość i ciężar płytek: 60 × 120 cm ułożą dwie osoby, płyty wielkoformatowe wymagają więcej ludzi i ram,
• kształt pomieszczenia: wnęki, prysznic ze spadkiem, ościeża okienne i dużo cięć wokół rur wydłużają pracę,
• połączenie ściany z podłogą: jeśli fugi mają do siebie pasować, planowanie jest trudniejsze,
• wzór: przy układaniu z przesunięciem przesuwa się płytki zwykle najwyżej o jedną trzecią, bo duże płytki bywają lekko wygięte, a przy dopasowywaniu rysunku, np. imitacji marmuru, trzeba płytki sortować,
• logistyka: wąska klatka schodowa albo mała winda w bloku utrudnia wnoszenie dużych kartonów, dobrze też uprzedzić sąsiadów o hałaśliwych pracach.

• klejenie na niewyrównane podłoże w nadziei, że klej wszystko wyrówna,
• klej nałożony tylko na podłoże albo na „placki”, przez co pod płytką zostają pustki, które przy opukiwaniu brzmią głucho, a pod obciążeniem pękają,
• tani, nieelastyczny klej, który nie radzi sobie z ruchami podłoża ani z ogrzewaniem podłogowym,
• brak systemu poziomowania, przez co krawędzie sąsiednich płytek są na różnej wysokości,
• pominięte dylatacje na obwodzie i na dużych powierzchniach,
• chodzenie po płytkach lub fugowanie, zanim klej zwiąże,
• nieostrożne przenoszenie, przy którym odpryskuje narożnik albo płytka pęka jeszcze przed ułożeniem.

Po dostawie warto przechowywać kartony na stojąco albo na równym podłożu i sprawdzić, czy płytki pochodzą z tej samej partii produkcyjnej.

• przyłożyć łatę do powierzchni i sprawdzić równość w różnych kierunkach,
• przejechać palcem lub paznokciem po łączeniach, krawędzie sąsiednich płytek nie powinny wyczuwalnie wystawać,
• delikatnie opukać płytki, zwłaszcza w narożnikach i na środku, czy nie słychać głuchego dźwięku,
• sprawdzić, czy fugi są proste, równej szerokości i całkowicie wypełnione,
• obejrzeć docinki przy ścianach, ościeżnicach i wokół rur,
• upewnić się, że na obwodzie i w narożnikach są elastyczne szczeliny dylatacyjne,
• pod prysznicem sprawdzić spadek do odpływu i połączenie z hydroizolacją,
• przy ogrzewaniu podłogowym zapytać, kiedy i jak je stopniowo włączać,
• odebrać zapasowe płytki z tej samej partii na wypadek naprawy.