Okładzina z kamienia naturalnego, sztucznego lub klinkieru

Kamień naturalny to płyty cięte lub łupane ze skał, np. z granitu, łupka, piaskowca czy wapienia. Jest ciężki, każdy kawałek wygląda inaczej, a dobrze dobrany wytrzymuje na zewnątrz dziesiątki lat. Nie każdy kamień znosi jednak mróz. Piaskowiec mocno nasiąka wodą i bez impregnacji szybko się brudzi. Marmur lepiej sprawdza się we wnętrzach, bo na zewnątrz z czasem matowieje. Przed zakupem warto zapytać sprzedawcę, czy dany kamień jest mrozoodporny.

Kamień sztuczny odlewa się w formach, które wiernie odwzorowują prawdziwy kamień. Płytki betonowe nadają się na zewnątrz i do środka. Gipsowe są lżejsze i łatwiejsze w obróbce, ale pasują tylko do suchych pomieszczeń, nie do łazienki ani na elewację. Zaletą kamienia sztucznego jest mniejsza waga, powtarzalne wymiary i łatwiejsze cięcie.

Płytki klinkierowe to cienkie plastry wypalanej gliny, które wyglądają jak cegła. Nasiąkają niewiele, są mrozoodporne i łatwo je utrzymać w czystości. Często trafiają na elewacje, cokoły i kominy, a we wnętrzach do aranżacji w stylu industrialnym. Do płytek można dokupić narożniki kątowe, dzięki którym róg wygląda jak prawdziwy mur.

Jedną rzecz ludzie często przeceniają: cienka okładzina praktycznie nie ociepla ściany. Chroni ją i zmienia jej wygląd, ale docieplenia nie zastąpi.

1. Sprawdzenie i przygotowanie podłoża. Glazurnik usuwa luźny tynk, kurz i starą farbę, sprawdza płaskość ściany i wyrównuje większe nierówności. Podłoże musi być nośne, czyste i suche.
2. Gruntowanie i izolacja przeciwwilgociowa. Chłonne podłoże się gruntuje. Na cokole, który ma kontakt z wilgocią z gruntu, nie może zabraknąć warstwy hydroizolacji.
3. Rozplanowanie. Płytki najpierw rozkłada się na ziemi i miesza z kilku opakowań, żeby na ścianie nie powstały pasy w innym odcieniu. Na ścianie wyznacza się poziomą linię i położenie narożników.
4. Klejenie. Klej nakłada się pacą zębatą na ścianę, a na zewnątrz także na spód płytki. Tak zwana metoda kombinowana zapobiega pustkom, w których zamarzałaby woda. Na elewację stosuje się elastyczny, mrozoodporny klej, a do ciężkiego kamienia klej przeznaczony do dużych i ciężkich elementów.
5. Docinanie i narożniki. Płytki docina się wokół okien, drzwi i gniazdek. Narożniki wykonuje się z gotowych kształtek albo na zakładkę naprzemiennie, żeby nie było widać cięcia.
6. Fugowanie. Gdy klej zwiąże, zwykle mniej więcej po dobie, według producenta czasem później, wypełnia się spoiny. Zaprawa do fugowania musi pasować do materiału i do pracy na zewnątrz.
7. Czyszczenie i zabezpieczenie. Resztki zaprawy usuwa się, zanim zaschną. Kamień naturalny i niektóre rodzaje kamienia sztucznego impregnuje się zgodnie z zaleceniem producenta.

Równa, gładka ściana bez okien to dla glazurnika proste zadanie. Pracę wydłużają i komplikują:

• powierzchnia z wieloma narożnikami, ościeżami i wycięciami,
• nieregularny kamień naturalny układany jak mozaika, gdzie każdy kawałek trzeba dobrać i dociąć,
• słabe podłoże, które najpierw trzeba naprawić, wyrównać albo osuszyć,
• praca na wysokości, wymagająca rusztowania,
• okładzina na ocieplonej elewacji, gdzie trzeba trzymać się wytycznych producenta systemu docieplenia,
• pogoda, która na zewnątrz ogranicza pracę do ciepłych i suchych dni.

Przy ocieplonej elewacji warto wiedzieć, że nie każdy system udźwignie ciężki kamień. Producent systemu określa, jaką okładzinę i jaki ciężar dopuszcza oraz czy potrzebne jest dodatkowe kołkowanie. Lżejszy kamień sztuczny albo klinkier bywa wtedy rozsądniejszym wyborem.

• klejenie tylko na placki, po którym pod okładziną zostają pustki, a mróz stopniowo ją odspaja,
• zwykły klej do wnętrz użyty na elewację lub cokół,
• cokół bez hydroizolacji i okładzina doprowadzona aż do gruntu, przez co podciąga wodę,
• gipsowy kamień dekoracyjny w wilgotnym pomieszczeniu,
• praca w pełnym słońcu, przy mrozie albo tuż przed deszczem; zwykle odpowiedni zakres temperatur według producenta kleju to mniej więcej od 5 do 25 °C,
• płytki z jednego opakowania przyklejone obok siebie, przez co ściana wygląda na łaciatą,
• zaschnięte resztki zaprawy na licu, których z porowatego kamienia prawie nie da się usunąć.

W praktyce często okazuje się, że kłopot nie wynika z samej okładziny, lecz z braku dylatacji. Na dużych powierzchniach i na styku różnych materiałów trzeba zostawić elastyczną szczelinę dylatacyjną.

Jeśli chcesz obłożyć jedną ścianę w salonie albo okolice kominka lekkim kamieniem sztucznym do wysokości, na którą sięgniesz ze stabilnej drabiny, poradzisz sobie sam. Elewację, cokół z hydroizolacją i pracę na rusztowaniu lepiej zostawić glazurnikowi. Przy kominku zachowaj odległości od paleniska podane w instrukcji producenta wkładu i użyj kleju odpornego na wysoką temperaturę.

1. Sprawdzić, czy ściana jest nośna, sucha i równa, usunąć luźny tynk.
2. Przy ścianie z płyt g-k sprawdzić u producenta, jaki ciężar okładziny wytrzyma konstrukcja.
3. Zagruntować ścianę i odczekać, aż grunt wyschnie zgodnie z instrukcją.
4. Rozłożyć płytki na podłodze i wymieszać je z kilku opakowań.
5. Poziomicą wyznaczyć poziomą linię dla pierwszego rzędu.
6. Przygotować klej według instrukcji i nakładać go pacą zębatą tylko na taką powierzchnię, jaką zdążysz obłożyć.
7. Dociskać płytki z lekkim przesunięciem i na bieżąco kontrolować płaszczyznę.
8. Docinać płytki szlifierką kątową z tarczą diamentową, w okularach, masce przeciwpyłowej i ochronnikach słuchu.
9. Resztki kleju z lica od razu zetrzeć wilgotną gąbką.
10. Po związaniu kleju wypełnić spoiny i wygładzić je spoinówką.
11. Zagruntować lub zaimpregnować powierzchnię zgodnie z zaleceniem producenta.

• rzędy są poziome, a ściana oglądana z boku jest równa, bez wystających płytek,
• przy opukiwaniu nie słychać głuchego dźwięku, który zdradza pustki pod okładziną,
• kolory i kształty są rozłożone równomiernie, bez pasów i plam,
• spoiny są pełne, jednakowo głębokie i bez pęknięć,
• narożniki są czyste, bez widocznych cięć,
• wokół okien, parapetów i gniazdek płytki są dokładnie docięte,
• na cokole jest hydroizolacja, a okładzina nie kończy się bezpośrednio w gruncie,
• szczeliny dylatacyjne są wypełnione elastyczną masą,
• na powierzchni nie zostały zaschnięte resztki kleju ani zaprawy,
• otrzymałeś nazwy użytego kleju, zaprawy do fugowania i impregnatu na wypadek napraw.