Zatezanje zatezne žice

Pletivo samo po sebi nema oblik, to je meka mreža. Zatezna žica od njega pravi ogradu: drži ga gore, u sredini i dole, a njegovu težinu i pritisak vetra prenosi na stubove. Kod obične ograde oko porodične kuće obično se vuku tri reda žice, a kod niže ograde često su dovoljna dva.

Najviše su opterećeni krajnji i ugaoni stubovi, kao i stubovi kod kapije. Celokupna sila zatezanja vuče upravo njih, zato se na njih postavljaju kosnici (podupirači) koji ih drže sa strane odakle žica vuče. Srednji stubovi samo vode žicu i drže je na pravoj visini.

Zatezna žica koristi se kod ograda od pletiva oko placeva i dvorišta, kod obora za životinje, ograda protiv divljači u voćnjacima i kod privremenih ograda. Na sigurnosnim ogradama na sličan način se zateže i bodljikava žica na nosačima iznad pletiva.

Dobar majstor ne počinje od žice, nego od stubova. Labav ili nakrivljen stub posle zatezanja se nagne još više.

1. Proveriti da li su stubovi u jednoj liniji, iste visine, čvrsto ugrađeni i da li je beton dovoljno očvrsnuo.
2. Postaviti kosnike na krajnje i ugaone stubove u pravcu u kom žica vuče.
3. Vezati žicu za prvi krajnji ili ugaoni stub tako da spoj izdrži puno zatezanje.
4. Provući žicu kroz držače ili otvore na srednjim stubovima, pravo i bez preloma.
5. Na drugom krajnjem stubu postaviti zatezač i postepeno njime pritezati žicu.
6. Tokom pritezanja pratiti da li žica popušta i da li se krajnji stub pomera.
7. Podjednako zategnuti sve redove žice, da pletivo ne bi bilo neravnomerno povučeno.
8. Višak žice odseći, a krajeve saviti da nikoga ne povrede.

Kod ograde sa uglovima žica se zateže po pravim deonicama, od ugla do ugla. Duga žica koja se vuče preko više uglova teško se zateže i na pregibima se troši.

• pocinkovana žica odgovara za uobičajene uslove i uz pocinkovano pletivo,
• plastificirana žica ima ispod plastike sloj cinka, bolje podnosi vlagu i bojom se slaže sa zelenim ili antracit pletivom,
• zatezači omogućavaju da se žica priteže postepeno i da se kasnije dodatno zategne, a kvalitetan zatezač ne popušta sam od sebe,
• zatezna šipka ili letva provlači se kroz ivicu pletiva kod krajnjih stubova i raspoređuje silu po celoj visini,
• kosnici, obujmice i držači treba da budu iz istog sistema kao stubovi, da bi tačno nalegli,
• vezivna žica služi za pričvršćivanje pletiva za zatezne žice.

Od alata su dovoljna kombinovana klešta, sečice, ključ ili ručica za zatezač i kanap ili libela za proveru visine. Žica i pribor bi trebalo da budu od istog proizvođača ili bar sa istom zaštitom površine. Pocinkovani držač na plastificiranoj žici često pre počne da rđa.

Najjednostavniji slučaj je prava ograda na ravnom terenu, sa čvrsto ubetoniranim stubovima i kosnicima iz sistema. Tada zatezanje ide brzo i rezultat je prav.

Posao produžava i otežava:

• kosina ili talasast teren, kad žicu treba voditi paralelno sa terenom i paziti na visinu kod svakog stuba,
• mnogo uglova, preloma i kapija, jer se svaka deonica zateže posebno,
• stari stubovi koje prvo treba ispraviti, dobetonirati ili im dodati kosnike,
• zarastao plac ili ograda tik uz susedov objekat, gde nema mnogo mesta za rad,
• uklanjanje stare, zarđale žice pre razvlačenja nove.

U praksi se često dešava da se žica prezategne. Laik ima utisak da je bolje što jače zategne. Previše zategnuta žica, međutim, savije krajnji stub, iščupa ga iz betona ili pukne na mrazu, kad se metal skupi.

• previše labava žica, pa se pletivo talasa i ugiba,
• kosnici na krajnjim i ugaonim stubovima nedostaju ili su preslabi,
• zatezanje pre nego što beton ispod stubova dovoljno očvrsne,
• redovi žice zategnuti različito, pa je pletivo gore pravo, a dole izbočeno,
• žica prelomljena u uglovima, koja na mestu pregiba puca,
• jeftini zatezači koji popuste posle prve zime.

Zašto smetaju vrućina i mraz? Čelik se leti malo izduži, a zimi skupi. Žica zategnuta do kraja po vrelom danu u januaru je preopterećena. Razumno je zatezati po umerenom vremenu i ostaviti malu rezervu.

Zatezanje žice možete uraditi i sami, ako su stubovi već čvrsto ugrađeni i ograda nije viša od obične baštenske. Tokom rada nosite čvrste rukavice i zaštitne naočare, jer zategnuta žica može da šibne kad pukne.

1. Obići ogradu i proveriti čvrstinu i vertikalnost svih stubova.
2. Pričvrstiti kosnike na krajnje i ugaone stubove, ako ih još nema.
3. Razvući kanap na željenoj visini i obeležiti na stubovima visinu svakog reda žice.
4. Vezati žicu za prvi krajnji stub čvrstom petljom.
5. Provući žicu kroz držače srednjih stubova celom dužinom deonice.
6. Na drugom kraju postaviti zatezač, prihvatiti žicu i pritezati je malim okretajima.
7. Prestati sa pritezanjem kad je žica prava i pri pritisku rukom pruža čvrst otpor, ali ne zvoni kao žica na gitari.
8. Na isti način zategnuti ostale redove žice.
9. Odseći višak žice i krajeve bezbedno saviti.
10. Posle nekoliko dana proveriti žicu i po potrebi je blago dotegnuti.

Ako se krajnji stub pri zatezanju pomeri, prekinite posao. Popustite žicu i prvo učvrstite stub.

• žica je, gledano duž ograde, prava, bez ugiba i talasa,
• svi redovi žice zategnuti su približno podjednako,
• žica ide na istoj visini kod svakog stuba, a na kosini paralelno sa terenom,
• krajnji i ugaoni stubovi su vertikalni i imaju postavljene kosnike,
• zatezači su pritegnuti, ne popuštaju i mogu se kasnije još dotezati,
• spojevi na stubovima su čvrsti, a žica nije prelomljena u uglovima,
• krajevi žice su odsečeni i savijeni,
• zaštitni sloj žice i držača nije oštećen tokom montaže.