Çapraz (diyagonal) seramik döşeme

Zeminin hazırlanması

Zemin sağlam, kuru, temiz ve düz olmalıdır. Çapraz döşeme zemindeki bozuklukları gizlemez, hatta eğik çizgilerde iki seramik arasındaki her kot farkı daha belirgin görünür. Büyük düzensizlikler kendiliğinden yayılan tesviye şapı ile giderilir, çatlak ve delikler onarılır, ardından yapıştırıcının iyi tutması için astar sürülür. Banyo ve duş alanında seramiğin altına su yalıtımı yapılır.

Ölçü ve eksenlerin çizilmesi

İşin en önemli kısmı budur. Fayansçı odanın ortasını bulur ve ana duvara 45 derece açıyla, birbirine dik iki eksen çizer. Sonra seramikleri genellikle yapıştırmadan, kuru olarak yere dizer ve duvar diplerinde, kapı önünde kesimlerin nasıl çıkacağına bakar. Amaç, girişte ve göze batan yerlerde ince üçgen parçalar yerine simetrik ve yeterince büyük parçalar elde etmektir.

Yapıştırma ve döşeme

Yapıştırıcı dişli mala ile her seferinde küçük bir alana sürülür, böylece kurumadan seramiği tutar. Döşemeye eksenlerden başlanır ve kenarlara doğru ilerlenir. Derzlerin eşit kalmasını derz artıları ya da seviye klipsli tesviye sistemi sağlar. Büyük ebatlı seramiklerde yapıştırıcı seramiğin arkasına da sürülür, böylece altında boşluk kalmaz.

Kenarların kesilmesi

Duvar diplerinde üçgen ve yamuk parçalar oluşur. Bunlar seramik kesme makinesi ya da elmas diskli kesiciyle kesilir. Duvar dibindeki kesimleri genellikle süpürgelik örter, ancak kapı önünde, küvet ve duşakabin kenarında kesimlerin temiz olması gerekir.

Derz dolgusu ve temizlik

Yapıştırıcı sertleştikten sonra, üreticiye göre genellikle bir gün sonra, derzler doldurulur. Duvar diplerinde ve köşelerde genleşme payı bırakılır, bu boşluk daha sonra esnek mastikle doldurulur. Son olarak zemin derz dolgusu artıklarından temizlenir, gerekirse derzlere ya da doğal taşa koruyucu emprenye uygulanır.

Çapraz döşeme en çok orta ebatlı kare seramiklerde güzel durur. Dar bir koridorda ya da küçük bir banyoda "tünel" hissini kırar ve mekân daha geniş görünür. Duvarların tam dik açı yapmadığı odalarda da işe yarar, eski binalarda bu durum sık görülür. Duvara paralel derzler bu kusuru hemen ele verir, eğik derzlerde göz bunu daha az fark eder.

Büyük ebatlı seramiklerde ise daha az uygundur. Kesimler büyük olur, çok fire çıkar ve parçaları taşımak, yerleştirmek zorlaşır. Dikdörtgen seramiklerle de çapraz döşeme yapılabilir, ama desenin nasıl görüneceğini önceden düşünmek gerekir. Zemin bitişik odayla devam ediyorsa, eşikte iki farklı yönün buluşmasının göze rahatsız gelip gelmeyeceğini de değerlendirin.

• Odanın şekli: her köşe, girinti, tesisat borusu ya da kapı kasası ek eğik kesim demektir.
• Seramiğin ebadı ve malzemesi: büyük ebatlar, sert granit seramik ya da doğal taş daha yavaş kesilir.
• Zeminin durumu: tesviye, onarım ya da su yalıtımı gerekiyorsa hem iş hem de kuruma süresi uzar.
• Desen ve kombinasyonlar: renk değişimi, ara parçalar ya da kenarları düz bir bordürle çevirmek daha dikkatli planlama ister.
• Malzeme sarfiyatı: çapraz döşemede daha çok kesim artığı çıkar, bu yüzden düz döşemeye göre daha fazla yedek alınır.

• Duvardan başlamak: açı yavaş yavaş kayar ve odanın öbür ucunda çirkin, ince kesimler oluşur.
• Açıyı kontrol etmemek: başta küçük bir sapma bile birkaç sıra sonra gözle görülür hale gelir.
• Seramik altında az yapıştırıcı: boşluklar zamanla tok ses verir ve seramik yük altında çatlayabilir.
• Genleşme payı bırakmamak: duvara dayanacak kadar sıkı döşenen seramik sıcaklık değişimlerinde kabarabilir ya da çatlayabilir.
• Yetersiz yedek: seramik bittiğinde yeni gelen partinin tonu biraz farklı çıkabilir.

Düz döşeme konusunda deneyiminiz ve sabrınız varsa çapraz döşemeyi kendiniz de yapabilirsiniz. İşin daha yavaş gideceğini ve zamanın önemli bir kısmının kesime harcanacağını baştan hesaba katın.

1. Zeminin düzlüğünü uzun bir mastarla kontrol etmek, bozuklukları tesviye etmek.
2. Zemini temizlemek ve üretici talimatına göre astar sürmek.
3. Odanın ortasını bulmak ve ana duvara 45 derece açıyla birbirine dik iki eksen çizmek.
4. Seramikleri kuru olarak dizmek ve girişteki kesimler simetrik çıkacak şekilde eksenleri kaydırmak.
5. Yapıştırıcıyı dişli mala ile küçük alanlara sürmek.
6. İlk seramiği tam eksene yerleştirmek ve su terazisiyle kontrol etmek.
7. Derz artılarıyla kenarlara doğru ilerlemek, açıyı ve düzlüğü sürekli kontrol etmek.
8. Kenar parçalarını kesip yapıştırmak, duvar diplerinde genleşme payı bırakmak.
9. Yapıştırıcı sertleşince derzleri doldurmak ve yüzeyi nemli süngerle silmek.
10. Duvar diplerindeki ve köşelerdeki genleşme paylarını esnek mastikle doldurmak.

• Derzler eşit genişlikte ve düz eğik çizgiler halinde ilerliyor
• Desenin açısı odanın her yerinde aynı ve eşiğe düzgün bağlanıyor
• Girişteki ve göze görünen yerlerdeki kesimler simetrik ve temiz
• Seramikler arasında kot farkı yok, komşu kenarlar aynı düzlemde
• Hafifçe vurulduğunda tok ses gelmiyor, yani altta boşluk yok
• Duvar diplerindeki genleşme payı esnek mastikle doldurulmuş
• Yüzey temiz, yapıştırıcı ve derz dolgusu artığı kalmamış
• Elinizde aynı partiden birkaç yedek seramik kalmış