Silikon ile derz dolgusu

Bütün fayansı tek bir malzemeyle derzlemek neden yetmez? Çimento esaslı derz dolgusu sert ve dayanıklıdır, bu yüzden düz bir yüzeydeki fayansların arasına çok uygundur. Ancak odanın köşesinde, duvarla zeminin birleştiği yerde ya da küvetin kenarında malzemeler farklı hareket eder. Küvet, suyun ve içindeki kişinin ağırlığıyla hafifçe esner. Duvar ve zemin sıcaklık değiştikçe farklı oranda genleşir. Esnek silikon bu küçük hareketleri karşılar ve derz sızdırmaz kalır.

Silikon bu yüzden özellikle şu yerlerde kullanılır:

• Banyoda küvetin, duş teknesinin, lavabonun ve klozetin çevresinde, fayansın iç köşelerinde
• Mutfakta tezgâhla duvar fayansı arasında ve eviyenin çevresinde
• Zemin seramiğinin duvarla ya da süpürgelikle birleştiği yerde
• Zemindeki genleşme derzlerinde, özellikle geniş alanlarda, teraslarda ve balkonlarda

Burada önemli olan, fayansçının normal derz işini yaparken bu noktaları boş bırakmasıdır. Köşeye önce çimento derz bastırılıp silikon sadece üstüne çekilirse esneklik kaybolur ve derz çatlar.

Nalburda pek çok çeşit silikon bulursunuz ve aralarındaki fark sadece renk değildir. Fayans işlerinde en sık şunlarla karşılaşırsınız:

• Banyo (sıhhi tesisat) silikonu küfe karşı katkı içerir. Banyo, duş ve mutfak gibi sık nemlenen her yere uygundur.
• Asetik silikon kururken çıkan sirke kokusundan tanınır. Yaygın ve ekonomiktir, ancak bazı metallere ve aynalara zarar verebilir, doğal taşa uygun değildir.
• Nötr silikon kururken asit salmaz. Hassas malzemelerde kullanılabilir, çoğu zaman dış mekâna da uygundur.
• Doğal taş silikonu mermer, traverten ve benzeri malzemeler içindir. Normal silikon bu taşların kenarlarında koyu, yağlı lekeler bırakabilir.

Rengi çimento derz dolgusuna göre seçmek banyoya bütünlüklü bir görünüm verir. Derz dolgusu üreten firmaların çoğu aynı tonlarda silikon da sunar. Normal silikonun üzeri boyanamaz, bu yüzden rengi baştan doğru seçin.

İyi bir silikon derzin sırrı, köşeye ne kadar malzeme sıkıldığında değil, hazırlıkta saklıdır. Uygulamada silikonun birkaç ay içinde kalkması sık görülür ve sebebi çoğunlukla yüzeyin kuru ya da temiz olmamasıdır.

1. Derzin hazırlanması. Eski silikon kalıntılarıyla birlikte tamamen sökülür. Yeni silikon eskisinin üzerinde tutmaz.
2. Temizlik ve yağ alma. Kenarlar tozdan, sabun kalıntısından ve yağdan arındırılır. Bunun için genellikle alkol ya da silikon üreticisinin önerdiği temizleyici kullanılır.
3. Kurutma. Derz kuru olmalıdır. Nem, zayıf yapışmanın en sık nedenidir.
4. Derin derzlere dolgu. Derin bir derze önce köpük dolgu fitili yerleştirilir. Böylece silikon sadece iki yan yüzeye yapışır ve hareketi daha iyi karşılar.
5. Kenarların bantlanması. Derz boyunca kâğıt maskeleme bandı yapıştırılır. Kenar düz olur, silikon fayansa bulaşmaz.
6. Uygulama. Silikon, tabancayla tek seferde, durmadan ve eşit hızla sıkılır.
7. Düzeltme. Derz, lastik spatulayla ya da ıslatılmış parmakla hafif içbükey bir şekle getirilir.
8. Bandın sökülmesi. Bant, düzeltmeden hemen sonra, silikon kabuk bağlamadan çekilir.

Silikon yavaş yavaş kürlenir. Yüzeyde genellikle birkaç dakika içinde ince bir kabuk oluşur, ama tamamen sertleşmesi derzin kalınlığına göre daha uzun sürer. Duşu ya da küveti en az bir gün kullanmamak iyi olur. Kesin süreyi üretici ambalajın üzerinde belirtir.

İşin kapsamı ve zorluğu banyodan banyoya değişir. Temiz ve boş köşeleri, uzun ve düz derzleri olan yeni bir fayans işi en kolay durumdur. Şunlar ise daha fazla zaman alır:

• Eski, küflenmiş ya da sıkıca yapışmış silikonun sökülmesi
• Çimento derzle doldurulmuş köşeler, bunların önce kazınması gerekir
• Boruların, bataryaların ve tekne köşelerinin çevresindeki çok sayıda kısa bölüm
• Dolgu fitili gerektiren düzensiz ya da geniş derzler
• Özel silikon isteyen doğal taş gibi hassas malzemeler
• Yüzeyin kurumasını beklemeyi gerektiren nemli ortamlar

Küvet kenarındaki silikonu kendiniz de yenileyebilirsiniz. Biraz sabır ve birkaç basit alet yeterli: maket bıçağı ya da silikon kazıyıcı, alkol, maskeleme bandı, silikon tabancası, bir kartuş banyo silikonu ve lastik spatula.

1. Eski silikonu bıçakla hem fayans hem küvet tarafından boydan boya kesip çıkarmak.
2. Kalıntıları kazımak ve gerekirse silikon sökücüyle talimatına göre temizlemek.
3. Derzi alkolle silmek ve tamamen kurumaya bırakmak.
4. Küveti suyla doldurmak, böylece normal kullanımdaki gibi esnemesini sağlamak.
5. Fayansı ve küvet kenarını, derz payı bırakarak maskeleme bandıyla kaplamak.
6. Kartuşun ucunu derz genişliğine göre çapraz kesmek.
7. Silikonu tek ve kesintisiz bir hareketle sürmek.
8. Derzi spatulayla ya da az deterjanlı suya batırılmış parmakla düzeltmek.
9. Bandı, silikon henüz yumuşakken derzden dışarı doğru çekmek.
10. Üreticinin belirttiği süre kadar kürlenmeye bırakmak ve ancak sonra küvetteki suyu boşaltmak.

Deterjanı az kullanın ve taze derzin kenarına doğrudan püskürtmeyin. Aksi halde silikon kenarlardan iyi tutunmayabilir.

• Eski silikonun üzerine yenisini çekmek. Hızlı ve temiz görünür, ama derz kısa sürede kalkar ve altında küf barınır.
• Nemli ya da yağlı yüzey. Silikon sadece görünüşte yapışmış olur.
• Köşelerde çimento derz. Üstüne çekilen silikonun esneyecek yeri kalmaz, çatlar.
• Yanlış silikon türü. Asetik silikon taşta ya da ayna kenarında leke ve hasar bırakabilir.
• Çok ince bir şerit. İnce katman küvet hareket ettiğinde kolayca yırtılır.
• Duşu erken kullanmak. Kürlenmemiş silikona gelen su yüzeyini bozabilir.

Silikon esnektir ama ömürlük değildir. Normal bakım ve düzenli havalandırmayla yıllarca dayanır. Malzemenin içinde siyah lekeler belirdiğinde ya da kenar kalktığında yüzeysel temizlik artık yetmez, değiştirme zamanı gelmiştir.

İşi teslim alırken derzlere iyi ışıkta ve yakından bakın. Şunları kontrol edin:

• Silikon kesintisiz mi, delik, kabarcık ya da boşluk var mı
• Kenarlar düz ve genişlik baştan sona aynı mı
• Yüzey pürüzsüz ve hafif içbükey mi, parmak izi kalmış mı
• Fayansta, küvette ve bataryada silikon ya da bant artığı kalmış mı
• Kenara hafifçe bastırınca silikon ayrılıyor mu
• Renk çimento derzle uyumlu mu
• Silikonun altındaki köşeler çimento derzden temizlenmiş mi
• Usta, duşu ve küveti ne zaman tekrar kullanabileceğinizi söyledi mi