Standart fayans ve seramik döşeme (60 cm'ye kadar)

Standart döşeme, karoların hazırlanmış ve düz bir yüzeye yapıştırıcıyla yapıştırılması, derzlerin eşit bırakılması ve ardından derz dolgusunun yapılması demektir. Fayansçı bu sırada köşelerin, prizlerin, boruların ve süzgecin çevresindeki kesimleri yapar. Yüzeyin düz kalmasına ve derzlerin birbirini düzgün takip etmesine dikkat eder.

Eğri duvarların baştan düzeltilmesi, eski fayansın sökülmesi, su yalıtımı, karmaşık desenler, çapraz döşeme, mozaik ve büyük ebatlı plakalar genelde bu kapsamın dışındadır. Bu işler tekliflerde çoğu zaman ayrı kalem olarak yazılır. Ustayla anlaşmadan önce metrekare fiyatının tam olarak neleri kapsadığını netleştirin.

1. Zemin kontrolü. Usta mastarla yüzeyin düzlüğünü, sağlamlığını ve kuruluğunu kontrol eder. Toz, yağ ve eski yapıştırıcı kalıntıları temizlenir.
2. Astar. Astar, yüzeyin su emişini eşitler ve yapıştırıcının daha iyi tutmasını sağlar. Astarsız, çok emici bir yüzey yapıştırıcının suyunu hızla çeker ve bağ zayıflar.
3. Islak alanlarda su yalıtımı. Duşta, küvet çevresinde ve banyo zemininde sürme esaslı su yalıtımı uygulanır. Köşelere yalıtım bandı, boru geçişlerine yalıtım manşonu konur.
4. Yerleşim planı. Yapıştırmaya başlamadan ilk sıranın nereden başlayacağı planlanır. Amaç, kenarlarda ince şeritler kalmaması ve duvar ile zemin derzlerinin birbirine denk gelmesidir.
5. Yapıştırma. Yapıştırıcı taraklı malayla küçük alanlara sürülür. Büyük karolarda yapıştırıcı karonun arkasına da sürülür, böylece altında boşluk kalmaz.
6. Derz dolgusu. Yapıştırıcı sertleştikten sonra, üreticiye göre genelde bir gün sonra, derzler doldurulur ve yüzey yıkanır.
7. Silikon. İç köşeler, duvarla zeminin birleştiği yer, küvet ve duş teknesi çevresi derz dolgusuyla değil, esnek sıhhi silikonla doldurulur.

Seramik yapıştırıcıları TS EN 12004 standardına göre sınıflandırılır. C1 normal çimento esaslı yapıştırıcıyı, C2 yapışma gücü artırılmış yapıştırıcıyı gösterir. S1 harfi, yapıştırıcının esnek olduğunu, yani zeminin küçük hareketlerini kaldırabildiğini anlatır. Yerden ısıtmada, alçıpan üzerinde, eski seramiğin üstüne döşemede veya 60×60 cm karolarda genelde esnek C2 S1 yapıştırıcı tercih edilir.

Taraklı malanın diş boyu karo ebadına göre seçilir. Küçük fayanslara küçük diş yeter, 60 cm civarındaki karolarda genelde yaklaşık 8 ila 10 mm diş kullanılır. Hedef, yapıştırıcının karonun altını neredeyse tamamen kaplamasıdır. Bu özellikle zeminde ve duşta önemlidir.

Derz genişliği karoya bağlıdır. Kenarları taşlanmış rektifiyeli karolar yaklaşık 2 mm'lik ince derze izin verir, rektifiyesiz karolar daha geniş derz ister. Banyoda kullanılan derz dolgusu suya ve küfe dayanıklı olmalı, duşta bazen epoksi derz seçilir.

Her seramiğin döşemeden sonra koruyucu uygulamaya ihtiyacı yoktur. Sırlı seramik ve normal porselen karo bunu genelde gerektirmez. Emprenye, doğal taş gibi su emen malzemelerde ya da sadece derzlerde anlamlıdır.

En kolay iş, engelsiz, geniş ve düz bir yüzeyde kare karoların düz sırayla döşenmesidir. Aşağıdaki durumlar ise işi uzatır ve maliyeti artırır:

• Önce düzeltilmesi gereken eğri veya farklı malzemeden yapılmış duvarlar
• Küvet, banyo dolabı, borular ve prizler çevresinde çok sayıda kesim
• Çok köşeli küçük odalar, burada usta çok keser, az yapıştırır
• Kaydırmalı döşeme, balık sırtı veya çapraz döşeme
• Profil yerine 45 derece kesilmiş köşeler ya da çok sayıda bitiş profili
• Zor kesilen ve zor delinen sert malzemeler

30×60 cm dikdörtgen karolarda çoğu zaman yarım kaydırma istenir. Ancak birçok karo hafif bombelidir ve yarım kaydırmada karolar arasında basamaklar oluşur. Bu yüzden üreticiler genelde en fazla üçte bir kaydırma önerir.

• Yapıştırıcıyı nokta nokta sürmek: karonun altında boşluk kalır ve karo zamanla çatlayabilir.
• Duşta su yalıtımını atlamak: su derzlerden duvara ve zemine sızar.
• Köşelerde silikon yerine derz dolgusu kullanmak: köşede kısa sürede çatlak oluşur.
• Büyük alanlarda ve kapı eşiği altında dilatasyon derzi bırakmamak.
• Yapıştırıcı sertleşmeden derz doldurmak.
• Teknesiz duşta eğimi yanlış vermek: su süzgece akacağı yerde göllenir.

Pratikte sık görülen bir durum da şudur: eski bir dairede elektrik çıkışlarının etrafında çalışılacaksa priz kapakları sökülür. Bundan önce sigortayı kapatın. Hat tamamen yenilenecek veya taşınacaksa bu işi bir elektrikçiye bırakın.

Sabrınız ve temel aletleriniz varsa duşu olmayan küçük bir zemini kendiniz de döşeyebilirsiniz. Taraklı mala, su terazisi, mastar, artı takozlar veya tesviye klipsleri, kesme makinesi ve lastik mala hazırlayın.

1. Zeminin düzlüğünü iki metrelik mastarla kontrol etmek ve bozuklukları düzeltmek.
2. Zemini süpürmek ve üreticinin talimatına göre astarlamak.
3. Karoları kuru olarak yere dizmek ve başlangıcı kenarlarda ince şerit kalmayacak şekilde belirlemek.
4. İlk sıra için ip germek veya çizgi çekmek.
5. Yapıştırıcıyı talimata göre karıştırmak ve kısa bir süre dinlendirmek.
6. Yapıştırıcıyı taraklı malayla bir iki karoluk alana sürmek.
7. Büyük karolarda karonun arkasına da ince bir kat yapıştırıcı sürmek.
8. Karoyu yerine koymak, hafifçe kaydırıp bastırmak, takoz veya klipsleri yerleştirmek.
9. Düzlüğü su terazisiyle sürekli kontrol etmek ve derzlere taşan yapıştırıcıyı temizlemek.
10. Yapıştırıcı sertleşince klipsleri çıkarmak ve derzleri doldurmak.
11. Derz kalıntılarını nemli süngerle silmek, kuruduktan sonra kuru bezle geçmek.
12. Zeminle duvarın birleştiği yeri silikonla doldurmak.

Duşun su yalıtımını ve süzgece eğimli döşemeyi deneyimli bir fayansçıya bırakmak daha mantıklıdır.

• Yüzey düz, iki metrelik mastarın altında belirgin boşluk yok
• Yan yana karolar arasında parmakla hissedilen basamak yok
• Derzler eşit genişlikte, düz ve kesintisiz dolu
• Karolara hafifçe vurduğunuzda, altındaki boşluğu ele veren boş bir ses gelmiyor
• Boru ve priz çevresindeki kenarlar ve kesimler temiz, kırık yok
• Köşeler ve küvet ya da duş teknesiyle birleşimler silikonla dolu
• Duşta su süzgece akıyor, hiçbir yerde göllenmiyor
• Yüzey yıkanmış, üzerinde derz dolgusundan kalan pus yok