Prijslijst bouwwerkzaamheden: Breuksteen bekleding voor tuinmuur en plint
Vul de hoeveelheden in en de prijs wordt direct herberekend. Prijsniveau: Nederland. In uw prijslijst kunt u de tarieven zelf aanpassen.
Alle getoonde prijzen zijn exclusief btw. De arbeidsprijs is alleen arbeid. De prijs incl. materiaal omvat ook hulpmaterialen (lijm, voorstrijk, kitten, bevestigingsmiddelen). Wand- en vloertegels, vloeren, verf en sanitair kiest en koopt de klant zelf, die zitten niet in de prijs.
| Post | Eenheid | Prijs / eenheid | Hoeveelheid | Totaal |
|---|---|---|---|---|
Wand- en vloertegels kosten | ||||
| Splitface steenstrips (schuttingen, plint) | m² | € 90,15 / m² | m² | vul hoeveelheid in- |
| Standaard wand/vloertegels tot 60 cm | m² | € 71,75 / m² | m² | vul hoeveelheid in- |
| Porseleinen tegels boven 60 cm | m² | € 90,15 / m² | m² | vul hoeveelheid in- |
| XL formaat wand/vloertegels 60x120 | m² | m² | - | |
| XXL formaat wand/vloertegels 120x260 | m² | m² | - | |
| Mozaïektegelwerk | m² | m² | - | |
| Natuur/kunststeen / Klinker tegels | m² | € 108,55 / m² | m² | vul hoeveelheid in- |
| Decoratieve strip / Listello tegels | str.m | € 4,60 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Diagonaal vloertegelwerk tot 600 mm | m² | € 82,80 / m² | m² | vul hoeveelheid in- |
| Voegen | m² | € 3,50 / m² | m² | vul hoeveelheid in- |
| Siliconenvoegen | m² | € 6,60 / m² | m² | vul hoeveelheid in- |
| Siliconenkit aanbrengen in interne hoeken en randen | str.m | € 3,50 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Microcement decoratief stucwerk 2-3 mm | m² | € 147,20 / m² | m² | vul hoeveelheid in- |
| Waterstraalsnijden 60x60 (verstekrand) | str.m | € 10,85 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Waterstraalsnijden 120x120 (verstekrand) | str.m | € 14,55 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Waterstraalsnijden - tegeluitsparing | str.m | € 19,30 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Verstekrand (installatie en montage) | str.m | € 108,55 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Plint van tegels | str.m | € 11,95 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Uitsparingen zagen in wand-/vloertegels | st | € 22,10 / st | st | vul hoeveelheid in- |
| Gaten boren in vloer- en porseleinen tegels | st | € 23,00 / st | st | vul hoeveelheid in- |
Wat is breuksteen bekleding en waar past het
Het gaat om dunne stenen strips met een onregelmatig, "gebroken" oppervlak die je op een stevige ondergrond verlijmt. Binnen het tegelwerk is het een aparte klus voor buiten. Mensen kiezen er meestal voor bij een kale betonnen tuinmuur van bekistingsblokken of bij een beschadigde, vuile plint van het huis. Ze willen een oppervlak dat regen, modder en vorst verdraagt en er goed uitziet. Een goed resultaat hangt niet van de steen zelf af, maar van de ondergrond, de lijm en de manier waarop het water wordt afgevoerd.
Meestal worden zo betonnen tuinmuren, poortpijlers, lage muurtjes en de gevelplint bekleed, dus het onderste deel van de gevel vlak boven het maaiveld. Juist de plint krijgt het zwaar te verduren: regenwater spat ertegen, in de winter ligt er sneeuw tegen en langs de stoep komt er strooizout op. Pleisterwerk scheurt en vervuilt hier na een paar jaar, steen verdraagt die belasting veel beter.
Steen houdt vocht op zichzelf niet tegen. De plint moet een werkende waterkering hebben en water moet van de muur weg kunnen lopen, bijvoorbeeld via een grindstrook langs de gevel, zodat het niet tegen de muur spat. De bekleding is een beschermende en zichtbare laag, geen vervanging van de waterkering. Is de plint vochtig, trekken natte plekken hoger de muur op of brokkelt het pleisterwerk af, los dan eerst de oorzaak op. Bekleding op een natte muur verbergt het vocht alleen en maakt het vaak erger, omdat de muur slechter droogt.
Woon je in een appartementencomplex, overleg een aanpassing van de plint of gevel dan vooraf met de VvE of de beheerder, omdat het om een gemeenschappelijk deel van het gebouw gaat.
Wat je moet beslissen voordat je een vakman inschakelt
De meeste keuzes gaan over materiaal en details die na het verlijmen van de eerste rij niet meer te veranderen zijn. Het loont om ze helder te hebben voordat je een offerte aanvraagt.
Natuursteen of kunststeen
- Natuurlijke breuksteen, bijvoorbeeld zandsteen, andesiet, kalksteen, travertin of leisteen. Elk stuk is anders, de kleuren zijn levendig en het oppervlak veroudert mooi. Het is zwaarder en de stukken verschillen in dikte, waardoor het leggen meer werk is.
- Kunststeen, een gegoten betonproduct met pigment. Het is lichter, de stukken zijn even dik en het legt makkelijker. Het patroon herhaalt zich, maar goede producten zijn nauwelijks van natuursteen te onderscheiden.
Kies voor plint en tuinmuur een steen die de fabrikant of leverancier uitdrukkelijk als vorstbestendig en geschikt voor buiten aanduidt. Zachte, sterk zuigende soorten, zoals sommige kalkstenen, kunnen vlak bij de grond door vorst en zout na verloop van tijd laagsgewijs afschilferen.
Geïsoleerde plint
Een plint wordt geïsoleerd met platen die bestand zijn tegen vocht, dus geëxtrudeerd polystyreen (XPS) of speciaal plint-EPS, geen gewoon gevel-EPS. De steen gaat er niet direct op. Eerst komt er een lijmlaag met wapeningsweefsel, wat bij een geïsoleerde plint standaard is. Soms schrijft de systeemleverancier ook extra verankering met pluggen voor. Meestal kies je een lichtere steen, en controleer altijd welk gewicht aan bekleding de leverancier van het isolatiesysteem toestaat.
Met voeg of droog gelegd
Bij bekleding met voeg zit er tussen de stukken een ruimte die je met voegmortel vult. Dat is vergevingsgezinder bij onnauwkeurigheden en stukken van verschillende grootte passen er goed bij elkaar. Droog gelegde bekleding heeft een minimale voeg en oogt als een gestapelde stenen muur. De stukken moeten dan wel nauwkeuriger worden bijgezaagd, wat langer duurt. Kies bij bekleding met voeg vooraf de kleur van de voegmortel, want die bepaalt sterk de totale uitstraling.
Hoeken, bovenkant muur, dilatatievoegen en onderrand
- Hoekstukken: vraag na of er voor de gekozen steen kant-en-klare hoekstukken bestaan. Zo niet, dan moet de vakman de hoeken met de hand opbouwen en verstek zagen. Hoekstukken worden vaak per strekkende meter verkocht en gerekend, niet per m².
- Muurafdekker: beslis waar de afdekking van wordt, bijvoorbeeld een betonnen muurafdekker of een natuurstenen plaat. Die moet over de bekleding heen steken en een druiprand hebben, zodat water niet over de voorkant van de steen loopt.
- Dilatatievoegen: een lange betonnen muur heeft meestal dilatatievoegen waarmee de constructie kan bewegen. De bekleding mag die niet afdekken. Op die plek laat je een voeg in de bekleding open en vul je die met een elastische kit, anders scheurt de steen daar.
- Onderrand van de plint: bekleding hoort niet zonder waterkering in de grond te zitten. Meestal eindigt ze iets boven het maaiveld, bij een geïsoleerde plint op een plintprofiel of een andere stevige afwerking. Heb je geen grindstrook langs de gevel, neem die dan mee in de planning.
Wie koopt het materiaal en hoeveel
Spreek af of jij of de vakman de steen, lijm, voegmortel en het impregneermiddel koopt. Bestel de steen in één keer, liefst uit één productiepartij, en met reserve voor zaagverlies. Bij vlakke oppervlakken reken je meestal met zo'n 5 tot 10 % extra, bij natuursteen en veel hoeken en pijlers meer. Later bijgekochte steen uit een andere partij kan een andere tint hebben.
Hoe het bekleden stap voor stap verloopt
- Ondergrond controleren: de vakman kijkt of de ondergrond stevig, droog, samenhangend en vrij van stof, oude verflagen en mos is. Nieuw beton moet voldoende uitgehard zijn, meestal ongeveer vier weken.
- Oppervlak voorbereiden: los pleisterwerk wordt afgehakt, het oppervlak schoongemaakt, eventueel afgespoten en gedroogd. Grotere oneffenheden worden uitgevlakt. Bij een geïsoleerde plint komt er een gewapende lijmlaag.
- Onderrand en dilatatievoegen: bij de plint wordt de waterkering gecontroleerd en bepaald op welke hoogte boven het maaiveld de bekleding eindigt, eventueel met een plintprofiel. Op de tuinmuur worden de dilatatievoegen afgetekend, die vrij moeten blijven.
- Steen uitleggen: de stenen worden op de grond uitgelegd en uit meerdere verpakkingen gemengd, zodat er geen kleurbanen op de muur ontstaan.
- Eerste rij uitzetten: er wordt een draad gespannen of een waterpaslijn getrokken waarvandaan het verlijmen begint.
- Verlijmen: je gebruikt een flexibele, vorstbestendige tegellijm voor buiten die voldoet aan NEN-EN 12004, meestal klasse C2, bij natuursteen bij voorkeur met de aanduiding S1. Er wordt dubbelzijdig gelijmd: lijm op de muur en op de achterkant van de steen, zodat er geen holtes achterblijven. Juist in holtes verzamelt zich water dat in de winter bevriest en de steen eraf drukt. Breng lijm alleen aan op zo'n oppervlak als binnen de open tijd van de fabrikant bekleed kan worden. Dat principe is hetzelfde als bij wand- en vloertegels tot 60 cm, maar de wisselende dikte van breuksteen vraagt meer lijm en meer gevoel.
- Van onder naar boven: je begint met de hoekstukken en gaat daarna verder met het vlak. De steen wordt met een lichte schuifbeweging aangedrukt en uitgeperste lijm meteen verwijderd, voordat die op de voorkant van de steen opdroogt.
- Bijzagen: stukken aan de randen, bij pijlers en openingen worden met een haakse slijper met diamantschijf op maat gezaagd.
- Voegen: bij bekleding met voeg worden na het uitharden van de lijm de voegen gevuld met voegmortel voor natuursteen volgens NEN-EN 13888. Dilatatievoegen worden met elastische kit gevuld.
- Muurafdekker: op een tuinmuur komt bovenop een afdekker of afdekplaat met overstek, anders loopt er van bovenaf water achter de bekleding.
- Impregneren: na volledig drogen wordt afhankelijk van de steensoort een impregneermiddel aangebracht dat de wateropname en uitbloeiing beperkt.
Hoe lang het duurt: het verlijmen op een vlak oppervlak gaat redelijk snel, maar bij pijlers, hoeken en natuursteen daalt de dagproductie flink. Voegen kan pas als de lijm is uitgehard, meestal op zijn vroegst de volgende dag, de exacte tijd staat bij de lijmfabrikant. Impregneren komt pas na het drogen van de voegen, vaak na een paar dagen. Reken daarom op meerdere dagen, ook als het oppervlak niet groot is.
Waar de prijs van breuksteen bekleding van afhangt
De indicatieve arbeidsprijs is € 90,15 per m². Die geldt voor een normaal vlak oppervlak met een voorbereide ondergrond. Het eindbedrag verschuift door deze factoren:
- Staat van de ondergrond: oud pleisterwerk afhakken, uitvlakken of een vochtige plint aanpakken voegt werk toe voordat de eerste steen ligt. Bij een slechte ondergrond kan de voorbereiding ongeveer even lang duren als het verlijmen zelf en de prijs vaak met tientallen procenten verhogen.
- Vorm van het oppervlak: een vlakke, stevige muur zonder ramen en uitsteeksels gaat snel. Elke hoek, pijler, opening of trede betekent veel zaagwerk. Een tuinmuur met veel pijlers of een plint met veel knikken gaat merkbaar langzamer dan één doorlopende wand.
- Hoekstukken: met kant-en-klare hoekstukken zijn hoeken snel en strak. Hoeken met de hand verstek zagen en opbouwen is een van de meest arbeidsintensieve onderdelen van de klus.
- Steensoort: natuursteen met wisselende dikte vraagt meer lijm, uitvlakken en geduld dan kunststeen met een gelijke dikte, het werk is daarbij meestal intensiever.
- Legwijze: droog gelegde bekleding vraagt nauwkeuriger zaagwerk, bekleding met voeg voegt een aparte stap voor het voegen toe.
- Hoogte en oppervlak: een lage tuinmuur bekleed je vanaf de grond. Een hogere muur of een plint met een hoger geveldeel vraagt om een steiger of rolsteiger. Bij kleine oppervlakken is de prijs per m² vaak hoger, omdat voorbereiding en vervoer over minder meters worden verdeeld.
- Geïsoleerde plint: de gewapende lijmlaag en eventuele verankering met pluggen zijn extra werk ten opzichte van verlijmen op beton.
- Bijkomend werk: muurafdekkers plaatsen, een grindstrook, dilatatievoegen afkitten, impregneren en afval afvoeren zijn vaak aparte posten. Controleer bij het vergelijken van offertes wat er in de prijs zit.
Wat het werk makkelijker maakt en wat het vertraagt
Naast het oppervlak zelf speelt ook mee hoe de plek is voorbereid. Het helpt als:
- er rond de tuinmuur of plint een vrije strook is, minstens zo breed als iemand met een emmer en een steiger. Een dichte haag, een border vlak tegen de muur of een geparkeerde auto vertragen het werk, dus snoei, verplant of verplaats die vooraf,
- het materiaal in één keer wordt geleverd en op een vlakke plek dicht bij het werk ligt, beschermd tegen regen en vorst,
- de vakman water heeft om aan te maken en gereedschap schoon te maken, en stroom voor de slijper en de mixer,
- de voegkleur, het type muurafdekker en de afwerking van de onderrand vooraf vastliggen, zodat het werk niet stilvalt door keuzes,
- de planning in mild weer valt. Bij regen, vorst, hitte of fel direct zonlicht gaat het werk langzamer of moet het worden onderbroken.
Lijm wordt meestal verwerkt bij temperaturen van ongeveer +5 tot +25 °C, de exacte voorwaarden staan op de verpakking.
Typische fouten en hoe ze later zichtbaar worden
Lijm in een paar klodders
Lijmen met losse klodders laat holtes achter de steen. Daarin verzamelt zich water dat in de winter bevriest, waarna de bekleding na een paar winters loslaat. Bij aankloppen klinken zulke stukken hol.
Lijm voor binnen
Goedkopere lijm zonder vorstbestendigheid en flexibiliteit kan vorst en bewegingen van de ondergrond niet aan. De stenen komen na verloop van tijd over hele vlakken los.
Slechte ondergrond of slechte omstandigheden bij het verlijmen
Verlijmen op een stoffige, natte of bevroren ondergrond, of in de volle zon. In zon en wind vormt de lijm snel een vel en wordt de steen pas na het verstrijken van de open tijd geplaatst. De steen hecht dan alleen aan de oppervlakte en valt eraf, samen met een laag stof of verweerd pleisterwerk.
Tuinmuur zonder afdekker
Water loopt in de bovenste voeg en achter de bekleding. De bovenste rijen raken als eerste los en op de steen verschijnt witte uitbloeiing.
Afgedekte dilatatievoegen
Wordt de bekleding over een dilatatievoeg van de muur geplakt, dan scheurt de constructie bij beweging de steen op die plek. Er ontstaat een verticale scheur door bekleding en voegen.
Plint tot in de grond bekleed
De bekleding trekt vocht uit de grond op, de muur erachter droogt niet en het vocht kan ook binnen in huis zichtbaar worden.
Stenen niet gemengd
Wordt verpakking na verpakking verlijmd, dan zie je op de muur banen in een andere kleur die zonder opnieuw leggen niet meer te herstellen zijn.
Ongeschikte steen of te zware bekleding op isolatie
Zachte, zuigende steen vlak bij de grond of langs een gestrooide stoep schilfert na een paar winters laagsgewijs af. Zware steen op een geïsoleerde plint zonder akkoord van de systeemleverancier kan loskomen, inclusief de lijmlaag of de isolatieplaten.
Doe-het-zelf: een lage tuinmuur bekleden
Een lage betonnen tuinmuur of een muurtje in de tuin kun je zelf bekleden als je wat geduld hebt en een haakse slijper met diamantschijf. De werkwijze is dezelfde als hierboven bij de vakman. Voor beginners zijn vooral deze punten belangrijk:
- Zorg voor beschermingsmiddelen: draag bij het zagen van steen een veiligheidsbril, stofmasker en gehoorbescherming, bij het aanmaken van lijm handschoenen.
- Begin aan een minder zichtbare kant van de muur, waar je je hand kunt oefenen en een onnauwkeurigheid niet stoort.
- Maak de lijm in kleine porties aan, alleen zoveel als je binnen de verwerkingstijd op de verpakking opmaakt.
- Werk in de schaduw of in de ochtend en avond, niet in de volle zon.
- Haal na de eerste stukken één steen los en bekijk de achterkant. De lijm moet het hele vlak bedekken, anders breng je meer lijm aan of kies je een andere lijmkam.
- Houd stukken die gezaagd moeten worden eerst tegen de muur, teken ze af met potlood en zaag pas daarna, niet op het oog. Wie eerder mozaïek heeft getegeld, kent het passen en meten van kleine stukken al.
- Dek de bekleding na een werkdag af als er regen dreigt en belast verse bekleding niet.
Laat een geïsoleerde gevelplint of een plint met vochtproblemen liever over aan een vakman, want een fout wordt hier over de hele muur zichtbaar. Schakel ook een vakman in voor hoge muren waarvoor een steiger nodig is en voor keermuren waarvan de stabiliteit niet zeker is. Voor grote gladde platen in plaats van breuksteen, zoals wand- en vloertegels in XXL-formaat 120×260 cm, is vakwerk met speciaal hijs- en zuiggereedschap sowieso nodig.
Hoe je de afgewerkte bekleding controleert
Bekijk de bekleding bij daglicht, het liefst ook na een regenbui, zodat je ziet waar het water heen loopt. Controleer bij de oplevering:
- de stenen klinken bij aankloppen niet hol,
- geen enkel stuk beweegt of heeft gebroken randen,
- kleuren en vormen zijn gelijkmatig gemengd zonder opvallende kleurbanen,
- de rijen lopen waterpas en de bekleding loopt niet scheef weg,
- de voegen zijn vol, zonder scheuren en zonder lijmresten op de voorkant van de steen,
- de dilatatievoegen van de muur zijn vrij gebleven en gevuld met elastische kit,
- de hoeken zijn strak en de hoekstukken sluiten aan op het vlak,
- de tuinmuur heeft een afdekker met overstek en het water loopt langs de bekleding weg,
- de onderrand van de plint eindigt boven het maaiveld en water loopt van het huis af,
- omgeving, bestrating en ramen zijn niet besmeurd met lijm of mortel,
- je hebt van de vakman de namen van de gebruikte lijm, voegmortel en het impregneermiddel.
Veelgestelde vragen
Ongeveer € 90,15 per m² aan arbeid. De prijs stijgt bij een slechte ondergrond, veel hoeken en pijlers, natuursteen met wisselende dikte en als er een steiger nodig is. Muurafdekkers, een grindstrook en impregneren zijn meestal aparte posten.
Dat hangt af van de vorm en de steensoort. Tussen verlijmen en voegen moet de lijm uitharden, meestal minstens tot de volgende dag, en impregneren komt pas na het drogen, vaak een paar dagen later. Ook een kleine tuinmuur neemt daarom meerdere dagen in beslag.
Ja, als de leverancier van het isolatiesysteem dat toestaat en de plint is geïsoleerd met materiaal dat voor plinten bedoeld is. De steen komt op een gewapende lijmlaag, niet direct op de isolatieplaten.
Bij zuigende soorten zoals zandsteen of kalksteen wel. Impregneren vermindert de wateropname en witte uitbloeiing. Bij dichte steensoorten en sommige kunststeenproducten is het niet nodig, het advies vind je bij de fabrikant.
Dat is uitbloeiing: zouten die door water uit de ondergrond, lijm of mortel naar buiten worden gebracht. Meestal helpt een droge periode en reinigen met een middel voor natuursteen. Komen de vlekken terug, dan dringt er ergens van bovenaf of vanuit de grond water de constructie in.
Alleen als de temperatuur niet onder de grens van de lijmfabrikant zakt, meestal rond +5 °C, ook niet in de nacht na het verlijmen. De ondergrond mag niet nat of bevroren zijn. In een vorstperiode is het verstandiger om met het werk te wachten.
Gerelateerde werkzaamheden
Zo worden wand- en vloertegels tot 60 cm gelegd: ondergrond, tegellijm, voegen, veelgemaakte fouten en hoe je het eindresultaat controleert.
Zo worden XXL-tegels van 120×260 cm gelegd: welke ondergrond nodig is, welk gereedschap de tegelzetter gebruikt en waar je op let bij de oplevering.
Mozaïek in badkamer, douche of keuken. Hoe het gezet wordt, welke lijm en voeg je kiest, wat het werk lastiger maakt en hoe je het resultaat controleert.
Zo verloopt het voegen van wand- en vloertegels: welk voegmiddel je kiest, welke fouten je voorkomt en hoe je de voegen controleert.
Waar siliconenkit hoort in plaats van voegmiddel, welke kit je kiest, hoe je hem goed aanbrengt en hoe je het resultaat controleert.
Zo leg je tegels onder 45 graden: wanneer een diagonaal patroon past, wat het werk lastiger maakt en hoe je de vloer controleert.
Blog
Bereken het hele project, niet alleen één werkzaamheid
U kiest posten uit alle vakgebieden en NUMIQ maakt er een offerte van voor uw eigen project of dat van uw klant.