Appartement renoveren: prijs voor een studio en een appartement met 1, 2 of 3 slaapkamers in 2026

Onder renovatie verstaat iedereen iets anders. Voor de ene is het een nieuwe verflaag en een nieuwe vloer, voor de andere een appartement dat tot op het ruwe beton is uitgebroken. Leg de omvang vast voor je offertes vergelijkt. Anders vergelijk je offertes die niets gemeen hebben behalve het woord "renovatie" bovenaan.

• Opfrisbeurt: schilderen, kleine barsten herstellen, een nieuwe vloer op de bestaande ondergrond, eventueel nieuwe klinken en stopcontacten. Leidingen, badkamer en deuren blijven. Dat duurt enkele dagen tot een paar weken en je kunt er met wat ongemak blijven wonen.
• Gedeeltelijke renovatie: je pakt een of twee delen van het appartement aan, meestal de badkamer of de keuken, samen met vloeren en muren. De elektriciteit wordt vaak alleen in de gerenoveerde ruimtes vernieuwd. Net hier ontstaan compromissen die later moeilijk recht te zetten zijn.
• Volledige renovatie sleutel-op-de-deur: het appartement wordt leeggemaakt, badkamer, toilet, deurkaders en vloeren worden uitgebroken, de volledige elektrische installatie en de waterleidingen in het appartement worden vernieuwd, muren en plafonds worden uitgevlakt en geschilderd, er komen nieuwe vloeren, deuren en een gemonteerde keuken. Op het einde krijg je de sleutel en kun je verhuizen.
• Casco nieuwbouwappartement: een nieuw appartement zonder vloeren, tegels, sanitair en vaak ook zonder binnendeuren. Er moet niets afgebroken worden en de leidingen zijn nieuw, maar de volledige afwerking en het materiaal komen net zo goed op jouw rekening. De besparing zit vooral in de afbraak, de nieuwe badkamer en de elektriciteit.

De prijzen op deze pagina gaan uit van een volledige renovatie sleutel-op-de-deur van een appartement in een appartementsgebouw. Ze omvatten een nieuwe badkamer en een apart toilet, de volledige elektrische installatie met verdeelkast, uitvlakken en schilderen van muren en plafonds, egaliseren en een laminaatvloer, binnendeuren met deurkassen en de montage van de keuken met aansluiting van de toestellen. Het materiaal is gerekend in een standaardklasse.

Niet inbegrepen zijn posten die van gezin tot gezin verschillen: keukenkasten en toestellen, meubels, verlichting, ramen, radiatoren, de keuring van de elektrische installatie en de afvoer van puin. Een keuken kan de helft van de hele renovatie kosten, maar ook maar een klein deel. De keuring en de container betaal je apart, en de kostprijs hangt af van de omvang en van de gemeente. Neem ze vanaf het begin op in je budget, dan word je op het einde niet verrast.

De tabel toont met welke oppervlaktes en hoeveel deuren elk scenario rekent. Zo kun je je eigen appartement vergelijken. Heeft jouw appartement met 1 slaapkamer duidelijk meer muren, bijvoorbeeld door een lange gang, schat dan wat hoger.

De prijs stijgt niet gelijkmatig met de oppervlakte. Badkamer, toilet, verdeelkast en keuken zijn in een klein en een groot appartement bijna dezelfde. Wie 36 m² heeft, betaalt voor de badkamer ongeveer evenveel als de eigenaar van 85 m², maar spreidt dat over minder vierkante meter. Daarom is een klein appartement per m² duurder en een groter appartement per m² goedkoper. Alleen al het afbreken van de oude badkamer en het toilet kost € 901,60 voor het geheel, ongeacht de grootte van het appartement, en de montage van de verdeelkast € 276,00 per stuk. Met de oppervlakte stijgen vooral het uitvlakken, het schilderwerk, de vloeren, het aantal deuren en de lengte van de elektrische leidingen.

Een studio renoveren

Bij een studio is de vraag of de keuken in de leefruimte zit of apart ligt. Een open keuken spaart muren en deuren uit, maar vraagt meer van de dampkap en van de plaatsing van stopcontacten, want je slaapt, kookt en werkt in dezelfde ruimte. Het werk alleen komt richtinggevend op € 15765,17. De badkamer weegt hier zwaar door in het budget. Denk dus goed na of je het bad houdt of kiest voor een douche, zodat er plaats vrijkomt voor de wasmachine.

Een appartement met 1 slaapkamer renoveren

Het appartement met 1 slaapkamer is het meest voorkomende scenario. Typisch zijn een living met open keuken of een aparte keuken, een slaapkamer, een inkomhal, een badkamer en een toilet. Het werk komt richtinggevend op € 18646,63. In de praktijk komt hier vaak de vraag om keuken en living samen te voegen. Dat kan het appartement sterk veranderen, maar het roept ook vragen op over stabiliteit en vergunning.

Een appartement met 2 slaapkamers renoveren

Bij een appartement met 2 slaapkamers komt er een gang bij die de kamers verbindt. Die vraagt veel plamuur, vloer en elektriciteit voor lichtpunten en schakelaars. Het werk komt richtinggevend op € 20982,52. Meer deuren betekent ook meer overgangsprofielen en meer plekken waar verschillende vloerhoogtes samenkomen, dus egaliseren wordt hier belangrijker.

Een appartement met 3 of meer slaapkamers renoveren

Appartementen met 3 slaapkamers hebben vaak twee toiletten of een grotere badkamer, soms ook een aparte wasruimte of dressing. Elke extra natte ruimte drijft de prijs meer op dan een volledige kamer extra. Het werk komt richtinggevend op € 23400,88. Voor een appartement met 4 slaapkamers neem je het scenario met 3 slaapkamers en tel je er een kamer bij: uitvlakken en schilderen van muren en plafond, vloer, een deur en enkele stopcontacten en lichtpunten.

Staat van het appartement en type gebouw

Een recenter appartementsgebouw met betonnen muren en plafonds is voor het budget het voorspelbaarst. De opbouw is gekend en vaklui weten welke problemen ze kunnen verwachten. Een appartement in een ouder gebouw is een ander verhaal. Pleisterwerk komt bij het kappen van sleuven over grote vlakken los, plafonds zijn soms houten balkenlagen en scheef, de elektriciteit kan uit verschillende periodes dateren en afvoeren kunnen in gietijzer zijn. Daar komen er makkelijk nieuw pleisterwerk en verlaagde plafonds in gipskarton bij. Een nieuwbouw- of casco-appartement is net goedkoper in de voorbereiding, want er wordt niets afgebroken en er worden geen nieuwe sleuven gekapt.

Klasse van de materialen

De prijzen op deze pagina gaan uit van een standaardklasse. Grootformaat tegels, parket, verdoken deurkassen of designkranen kunnen de materiaalkost flink verhogen en vragen vaak ook meer werk. Grote tegels vragen bijvoorbeeld een vlakkere ondergrond en meer tijd om te leggen.

Indeling, douche en vloerverwarming

Elke wijziging aan de indeling betekent afbreken, nieuwe scheidingswanden, leidingen verplaatsen en vaak een stabiliteitsstudie. Een inloopdouche met afvoergoot ziet er eenvoudig uit, maar vraagt afschot, een perfecte waterdichting en soms een verhoogde vloer zodat het water vlot kan weglopen. Elektrische vloerverwarming in de badkamer verhoogt het comfort en is niet duur, vloerverwarming in het hele appartement is een project op zich.

Ligging, drukte bij vaklui en timing

In grote steden zijn vaklui duurder en drukker bezet. In de lente en de zomer is de wachttijd vaak langer. Wie binnen de week wil starten en op een vaste datum klaar moet zijn, betaalt meer. Wie flexibel is en het appartement klaar heeft, krijgt soms een betere offerte.

Voor een appartement met 1 of 2 slaapkamers ziet een richtinggevende planning er zo uit. Ze gaat ervan uit dat materiaal met een lange levertijd op voorhand besteld is en dat de vaklui elkaar zonder lange pauzes opvolgen.

• Week 1: appartement leegmaken, gemeenschappelijke delen beschermen, badkamer, toilet, deurkaders en vloeren afbreken, puin geregeld afvoeren.
• Week 2 en 3: sleuven kappen en ruwe elektriciteit, wateraansluitingen en afvoeren in badkamer en keuken, druktest van de leidingen.
• Week 3 tot 5: scheidingswanden van badkamer en toilet metsen en bepleisteren, sleuven dichten en muren en plafonds uitvlakken in de kamers.
• Week 5 tot 7: waterdichting, tegels in badkamer en toilet, spatwand in de keuken, ondertussen droogt het plamuurwerk.
• Week 7 en 8: schilderen, vloeren egaliseren en laten drogen.
• Week 8 tot 10: vloeren leggen, deuren plaatsen, sanitair, stopcontacten en schakelaars afwerken.
• Week 10 tot 12: keuken monteren, keuring van de elektrische installatie, kleine herstellingen en opkuis.

De logica is eenvoudig: eerst alles wat vuil maakt en in de muur gaat, dan wat de muur afdekt, en tot slot wat snel beschadigd raakt. De leidingen moeten klaar zijn voor het uitvlakken, anders kap je in afgewerkte muren. Je schildert voor de vloer gelegd wordt, zodat er geen verf op het laminaat drupt. Deuren komen pas op de afgewerkte vloer, want hun hoogte hangt ervan af. De keuken komt op het einde, als niemand nog schuurt of boort.

Meestal loopt de planning uit door droogtijden. Plamuur, pleister en egalisatie hebben doorgaans enkele dagen tot twee weken nodig, afhankelijk van dikte, temperatuur en verluchting. Een tweede vaak voorkomende oorzaak zijn deuren en keuken die te laat besteld zijn. De levering duurt richtinggevend vier tot acht weken.

Elektriciteit in het appartement

In oudere appartementen ligt vaak nog verouderde bedrading, soms zonder degelijke aarding en met te weinig kringen. Zo'n installatie is niet ontworpen voor de toestellen van vandaag en verbindingen kunnen loskomen en opwarmen. Bij een volledige renovatie komt er daarom nieuwe bedrading in het hele appartement, niet alleen in de keuken. Daar hoort een nieuwe verdeelkast bij met automaten en differentieelschakelaars, die de stroom onderbreken bij een lekstroom, bijvoorbeeld in de badkamer.

Plan je elektriciteitswerken, voorzie dan liever wat stopcontacten te veel. In de praktijk gebeurt het vaak dat mensen een stopcontact missen naast het bed, in de inkomhal voor de stofzuiger of bij de tv. Loop elke kamer door en stel je voor waar de meubels komen. Kookplaat, oven, wasmachine en vaatwasser krijgen een eigen kring.

Na een nieuwe elektrische installatie is een keuring door een erkend keuringsorganisme nodig. Die bevestigt dat de installatie aan de regels voldoet. Zonder keuringsverslag kun je problemen krijgen met je verzekering en bij de verkoop van het appartement. Wat er in zo'n verslag staat en wanneer je het nodig hebt, lees je op de pagina over de keuring van de elektrische installatie in een appartement. Laat het werk uitvoeren door een vakkundige elektricien, niet door een handige buur.

Water, afvoer en stijgleidingen

Bij een renovatie worden de waterleidingen in het appartement vernieuwd, van de afsluitkraan tot elk aftappunt. Oude stalen leidingen roesten dicht en kalk verkleint hun doorsnede, in heel oude gebouwen zitten soms nog loden leidingen. Nieuwe kunststof leidingen krijgen een druktest voor ze worden weggewerkt. De stijgleidingen en valleidingen voor water, afvoer en gas zijn wel gemeenschappelijke delen van het gebouw. Ze zijn niet van jou, ook al lopen ze door je appartement, en werken eraan spreek je af met de syndicus. Plant de vereniging van mede-eigenaars de vernieuwing van de leidingen, stem de renovatie van je badkamer daar dan op af, zodat je niet twee keer moet afbreken. Meer over leidingen en aansluitingen lees je bij sanitaire werken.

Betonnen muren en plafonds zijn stevig, maar niet perfect vlak. Na het kappen van sleuven en het vernieuwen van de leidingen worden de sleuven gedicht en de volledige vlakken uitgevlakt. Muren uitvlakken kost € 11,95 per m² en bepaalt hoe het schilderwerk er straks uitziet. Strijklicht van het raam verraadt elke oneffenheid. Na het drogen volgen een grondlaag en het schilderwerk, meestal in twee lagen.

Vloeren in een appartement hebben hoogteverschillen tussen kamers en zelfs binnen een kamer. Na het verwijderen van vinyl of tapijt zit de oude ondergrond vaak vol lijmresten en putten. Een vloer egaliseren kost € 12,70 per m² en brengt het hele appartement op één hoogte, zodat je zonder dorpels kunt werken.

Denk bij de keuze van de ondervloer aan de buren onder je. Contactgeluidisolatie dempt het geluid van voetstappen, dat zich verrassend goed via een betonnen vloerplaat verspreidt. Sommige reglementen van mede-eigendom of reglementen van interne orde leggen ze zelfs op. Onder laminaat hoort een goede ondervloer, bij vinyl hangt het af van het systeem.

Twijfel je tussen vloerbekledingen, dan geldt grofweg:

• laminaat is betaalbaar en krasbestendig, maar houdt niet van water en klinkt luider,
• vinyl is stiller en kan tegen vocht, ook in de inkomhal en de keuken, maar vraagt een heel vlakke ondergrond,
• parket voelt het aangenaamst en kan opnieuw geschuurd worden, maar is duurder en gevoeliger voor vocht en onderhoud.

Laminaat leggen kost € 23,00 per m². Andere mogelijkheden en werkwijzen vind je bij de vloerwerken.

In veel oudere appartementsgebouwen zitten metalen deurkaders die in het beton zijn ingewerkt. Wil je ze vervangen door moderne deurkassen, dan moeten ze eruit. Een metalen deurkader uit beton breken kost € 82,80 per stuk en gebeurt in de eerste week, samen met de rest van de afbraak. De opening wordt daarna samen met de muren rechtgezet en afgewerkt.

Een deurkas omsluit de muur aan beide kanten en wordt dus precies op de muurdikte besteld. In één appartement kunnen muren verschillend dik zijn, een scheidingswand van de badkamer is anders dan een betonnen muur tussen twee kamers. Meet elke opening apart. Het tweede belangrijke gegeven is de hoogte van de afgewerkte vloer. Daarom worden deurkassen pas na het egaliseren gemeten en besteld, als duidelijk is waar het laminaat komt. Meet je voor het egaliseren, dan kunnen de deuren over de vloer schuren of blijft er een grote spleet onder.

Een deurkas plaatsen en de deur ophangen kost € 138,00 per stuk. De werkwijze en typische fouten vind je bij deurkassen plaatsen en deuren ophangen. Let bij de keuze op de breedte: voor badkamer en toilet kiest men doorgaans smallere deuren, voor de kamers bredere, en bij een open keuken met living is een schuifdeur soms een goede keuze.

De keuken wordt als laatste gemonteerd, maar als een van de eerste ontworpen. Voor de elektricien sleuven begint te kappen, moet je weten waar kookplaat, oven, koelkast, vaatwasser en spoelbak komen. Daarop worden de stopcontacten boven het werkblad, de aparte kringen voor de toestellen en de wateraansluitingen en afvoeren afgestemd. Komt het ontwerp pas na het uitvlakken, dan wordt er in afgewerkte muren gekapt en betaal je twee keer.

Een dampkap in een appartement voert de lucht vaak af naar een ventilatiekoker, of je kiest voor een recirculatiekap. Een aansluiting op een koker moet volgens de regels van het gebouw gebeuren, want die koker is gemeenschappelijk en een slechte aansluiting kan geurtjes naar de buren duwen. Vraag dat na bij de syndicus.

In de prijs op deze pagina zit de montage van de keuken, met uitsparingen in het werkblad, de spatwand, de keukenkraan en het aansluiten van de toestellen. Keukenkasten monteren kost € 80,95 per lopende meter. De keuken zelf en de toestellen zijn niet inbegrepen. Hou rekening met de levertijd en bestel zo dat alles toekomt als de vloeren en het schilderwerk klaar zijn.

Keuken en living samenvoegen en andere wijzigingen aan de indeling

De meest gevraagde wijziging is keuken en living samenvoegen. In een appartementsgebouw is dat geen kwestie van smaak alleen. Sommige muren zijn dragend, andere zorgen voor de stijfheid van het hele gebouw. Ook een dunne muur kan een belangrijke functie hebben. Laat een muur altijd beoordelen door een stabiliteitsingenieur voor je iets afbreekt. Die zegt of de muur weg mag, of een opening met een latei volstaat of dat je er beter afblijft. De afbraakwerken zelf zijn dan de makkelijkste stap.

Heb je een vergunning nodig

Gewone onderhouds- en binnenwerken zijn in Vlaanderen doorgaans niet vergunningsplichtig. Denk aan schilderen, nieuwe vloeren, tegels, nieuwe deuren, sanitair en keuken, en leidingen vernieuwen langs hetzelfde traject.

Anders ligt het bij het afbreken of verplaatsen van muren die de stabiliteit raken, ingrepen in dragende constructies, het wijzigen van het aantal woongelegenheden en werken aan gemeenschappelijke delen, zoals stijgleidingen of gevels. Dan kan een omgevingsvergunning nodig zijn, vaak met een stabiliteitsstudie en soms met tussenkomst van een architect, en meestal ook met de toestemming van de vereniging van mede-eigenaars. Wat precies geldt, hangt af van de concrete ingreep. Informeer daarom altijd bij de dienst omgeving van je gemeente of via het Omgevingsloket voor je begint. Geen enkele aannemer kan je vooraf garanderen dat er geen vergunning nodig is als hij de details niet kent.

Syndicus, VME en de regels van de mede-eigendom

De regels over mede-eigendom en het reglement van mede-eigendom van je gebouw bepalen in grote lijnen dat werken in je appartement de andere eigenaars niet in gevaar mogen brengen of onredelijk mogen hinderen, en dat werken aan gemeenschappelijke delen goedkeuring van de algemene vergadering vragen. In de praktijk betekent dit dat je de syndicus vooraf verwittigt en controle toelaat als daarom gevraagd wordt. Lees het reglement na en check bij de syndicus wat in jouw gebouw geldt.

Een bericht aan de buren is niet altijd verplicht. Veel syndici en reglementen van interne orde vragen het wel en het is gewoon beleefd. De buren horen wekenlang boren en komen vaklui tegen in de lift. Wie weet wat er komt, kan er beter mee leven.

Hang het bericht minstens een week voor de start op in de inkomhal of in de lift. Lawaaierige werken gebeuren meestal op weekdagen, binnen de uren die het reglement van interne orde en het politiereglement van de gemeente toelaten. Check die uren vooraf. Hou je er tijdens het afbreken en het kappen van sleuven strikt aan, want dan komen de meeste klachten.

Bericht: renovatiewerken in appartement [nummer]

Beste buren, graag laat ik jullie weten dat in appartement [nummer] op de [verdieping] verdieping renovatiewerken plaatsvinden van [startdatum] tot [einddatum].

Lawaaierige werken gebeuren op weekdagen van [uur] tot [uur]. Het meeste lawaai verwacht ik in de week van [periode afbraak]. Het puin wordt geregeld afgevoerd en de gemeenschappelijke delen en de lift worden beschermd en netjes gehouden. Korte onderbrekingen van water of elektriciteit meld ik apart op voorhand.

Mijn excuses voor het ongemak. Bij vragen of problemen kunnen jullie contact opnemen met mij: [naam], tel. [telefoonnummer]. Bedankt voor jullie begrip.

Download de mededeling als PDF. U kunt ze op de computer invullen of afdrukken en met de pen aanvullen.

Tijdens een volledige renovatie kun je er praktisch niet wonen. Het appartement is wekenlang zonder badkamer en toilet, overal ligt fijn stof en de stroom gaat herhaaldelijk uit. Reken op een andere verblijfplaats voor de hele periode, met een kleine marge extra. Wie bij familie intrekt, bespreekt best ook wat er gebeurt als de planning uitloopt.

Maak het appartement leeg van alles wat je wilt houden. Meubels onder plastic in een hoek staan de vaklui in de weg, stof raakt overal en de kans op schade is groot. Kortstondige opslag, een kelderberging of familie is beter. Leg documenten over het appartement, de sleutels van de kelder en van de kasten met afsluitkranen en leidingen apart.

Er komt meer puin uit badkamer, vloeren en deurkaders dan je verwacht. Het wordt geregeld in zakken naar beneden gebracht en afgevoerd met een container of een bestelwagen. Voor een container op de openbare weg heb je meestal een toelating van de gemeente nodig, check dat op voorhand. Bescherm de gemeenschappelijke delen met folie of karton, vooral de vloer in de gang en de wanden van de lift. Overlaad de lift niet en vervoer geen los materiaal zonder verpakking. Schade aan de liftkooi of de vloer in de gang is voor rekening van wie renoveert.

Een goede offerte is per post uitgesplitst: afbraak, elektriciteit, water, badkamer, uitvlakken, schilderwerk, vloeren, deuren, keuken. Bij elke post staan hoeveelheid, eenheid en prijs van het werk, met het materiaal apart. Een offerte met één totaal "voor het hele appartement" kun je niet vergelijken en je ziet ook niet wat ontbreekt. Hoe je de gegevens voorbereidt, lees je hieronder in de handleiding voor doe-het-zelvers.

Tel 10 à 15 % reserve op voor onvoorziene werken. Na het afbreken van de badkamer kan een rotte ondergrond, een scheve muur of een defecte afsluitkraan opduiken. Wie geen reserve heeft, bespaart daarna op materialen die niet meer te vervangen zijn.

Sluit met de aannemer een schriftelijk aannemingscontract af. Daarin staan de omvang van de werken, de offerte als bijlage, start- en einddatum, planning, betalingen per fase, waarborg en de afspraken over meerwerk. Koppel betalingen aan afgewerkte fases, bijvoorbeeld na afbraak en leidingen, na de badkamer, na de vloeren en na de oplevering. Teken niet voor een groot voorschot bij de start zonder duidelijke reden.

Een belangrijke vraag is wie de vaklui coördineert. Bestel je elektricien, loodgieter, tegelzetter en vloerder apart, dan ligt de coördinatie bij jou en elke vertraging van de ene schuift door naar de volgende. Een aannemer sleutel-op-de-deur regelt dat voor je en rekent daar ook voor aan. Lees zeker meer over hoe een renovatie van badkamer en toilet verloopt, want daar is het risico op fouten het grootst.

Fotografeer alles voor de leidingen worden weggewerkt. Elke muur met sleuven, de wateraansluitingen, de afvoertrajecten, de inbouwdozen. Als je later een plank ophangt, weet je precies waar de kabel loopt, en bij een klacht heb je bewijs.

De regel is eenvoudig: bespaar niet op wat in de muur en onder de vloer zit. Besparen kan op wat je later makkelijk vervangt.

Bespaar niet op:

• elektrische installatie en verdeelkast, want een extra stopcontact betekent kappen in een afgewerkte muur,
• water- en afvoerleidingen, want een lekkende verbinding achter de tegels vernielt je badkamer en het plafond van de buren,
• waterdichting in de badkamer, die je niet ziet maar die het hele appartement beschermt,
• egalisatie en ondervloer, zonder die gaat zelfs een dure vloer kraken en barsten,
• vakkundig uitvlakken, dat je bij elk strijklicht terugziet.

Verstandig besparen kan hier:

• tegels in een standaardformaat in plaats van grootformaat, dat ook meer werk vraagt,
• deuren in de middenklasse, die je later zonder afbraak kunt vervangen,
• verlichting en accessoires, die je stap voor stap koopt,
• de indeling, want de bestaande muren behouden spaart afbraak, een stabiliteitsstudie en administratie uit.

Zelf een deel van het werk doen loont alleen bij eenvoudige taken. Het appartement leegmaken, tapijt uittrekken of de staat fotograferen lukt iedereen. Laat elektriciteit, gas en waterdichting over aan vakmensen.

Hoe nauwkeuriger de gegevens die je aan aannemers bezorgt, hoe nauwkeuriger en vergelijkbaarder de offertes. Ook een leek doet dit op een namiddag, met een rolmeter, papier en een gsm.

Download geruit papier voor het grondplan. Druk het af op A4 zonder verkleining, één vakje stemt overeen met 20 cm.

1. Teken een plattegrond van het appartement. Een schets met de hand volstaat, met alle kamers, ramen, deuren, badkamer, toilet en keuken. Heb je een plan van de syndicus of uit de verkoopdocumenten, gebruik dat als basis.
2. Meet elke kamer op. Lengte, breedte en plafondhoogte. Bereken daaruit de vloeroppervlakte, de muuroppervlakte zonder ramen en deuren en de plafondoppervlakte.
3. Tel de deuren en meet de muren ernaast. Noteer bij elke deur de breedte van de opening en de dikte van de muur, want daarop worden de deurkassen besteld.
4. Teken stopcontacten, schakelaars en lichtpunten in. Zowel de huidige toestand als waar je ze nieuw wilt. Duid de plaatsen voor toestellen apart aan.
5. Meet badkamer, toilet en keuken op. Afmetingen van badkamer en toilet, hoogte van de tegels, lengte van de keuken en de plaats van de stijgleiding.
6. Fotografeer de staat van het appartement. Elke kamer vanuit twee hoeken, details van vloeren, verdeelkast, stijgleidingen, afsluitkranen en beschadigde plekken.
7. Maak een lijst met wensen. Bad of douche, type vloer, wijzigingen aan de indeling, timing en wat je zelf regelt. Bezorg alles in dezelfde vorm aan elke aannemer.

Plan de oplevering overdag, met voldoende licht en tijd. Neem het contract, de offerte en de foto's mee. Noteer alles wat je vindt in een opleveringsverslag, met een termijn voor herstel.

• muren en plafonds bij strijklicht zonder zichtbare golven, vlekken en barsten,
• schilderwerk egaal, zonder doorschijnend plamuur en rolsporen,
• vloer kraakt niet, met uitzettingsvoeg langs de muren en stevig vastzittende plinten,
• deuren sluiten vlot, schuren niet en sloten en klinken werken,
• alle stopcontacten staan onder spanning en schakelaars bedienen de juiste lichtpunten,
• verdeelkast gelabeld en de differentieelschakelaar valt af bij het indrukken van de testknop,
• keuringsverslag van de elektrische installatie overhandigd,
• kranen druppen niet, afvoeren lopen vlot weg en sifons lekken niet,
• tegels vlak, voegen volledig en silicone zonder openingen,
• toilet spoelt goed en het inspectieluik gaat open,
• ventilatoren in badkamer en toilet werken,
• keukentoestellen aangesloten en getest,
• gemeenschappelijke delen en lift opgeruimd en zonder schade,
• waarborgbewijzen, handleidingen en foto's van de leidingen overhandigd.