Gaas plaatsen boven 3,0 m

Deze post wordt per strekkende meter hekwerk gerekend. Onder het plaatsen van gaas valt meestal: de spandraden aanbrengen, het gaas uitrollen en ophangen, spannen, vastzetten aan draden en palen en netjes afwerken bij eind- en hoekpalen. Palen zetten, betonpoeren storten, schoren, poorten en loophekken zijn vaak aparte posten. Kijk bij het vergelijken van offertes dus goed wat waar is inbegrepen. In de praktijk lijkt een offerte nogal eens gunstiger, simpelweg omdat de palen of het bevestigingsmateriaal er niet in staan.

Boven de drie meter red je het bijna nooit met één baan van de rol. Rollen gevlochten gaas zijn in de handel meestal verkrijgbaar tot ongeveer twee meter hoogte. Hogere maten bestaan als sportveldgaas, maar liggen niet altijd direct op voorraad. Daarom worden in de praktijk vaak twee banen boven elkaar gezet en verbonden op een horizontale draad of buisligger. Juist dat verbinden is een van de grootste verschillen met lagere hekwerken.

In de prijslijst staan nog twee verwante posten, elk met een eigen pagina. Het verschil zit niet alleen in de hoogte, maar in de hele manier van werken:

• Gaas tot 1,4 m: een laag hekwerk rond de tuin of om delen van het perceel af te scheiden. Er wordt vanaf de grond gewerkt, drie spandraden zijn meestal genoeg, één baan van de rol en twee mensen. Dit kan een handige doe-het-zelver vaak zelf.
• Gaas tot 1,8 m: de gangbare erfafscheiding bij een woning. Nog steeds één baan en drie draden, de bovenrand is vanaf de grond of een lage trap bereikbaar. Palen en spanning moeten beter in orde zijn, maar de werkwijze is dezelfde.
• Gaas boven 3,0 m: sportvelden, tennisbanen, bedrijfsterreinen, dierenverblijven. Er wordt gewerkt vanaf een rolsteiger of hoogwerker, er zijn meer draden, vaak komt er een horizontale buis halverwege of bovenaan bij, het gaas bestaat uit meerdere banen en de ploeg telt minstens drie mensen. De palen zijn zwaarder, staan dichter op elkaar en dieper in de grond.

Waarom zit er geen stap tussen 1,8 en 3,0 meter? Een hekwerk van rond de twee meter wordt in de praktijk vrijwel hetzelfde aangepakt als de variant tot 1,8 m, alleen met een hogere baan gaas. Zodra je boven de drie meter komt, gaat de logica van een tuinhek niet meer op. Het gaas gedraagt zich dan meer als een groot zeil dat een stevige constructie nodig heeft. Wil je alleen een hond tegenhouden of inkijk beperken, kies dan een lagere variant. Moet het hekwerk ballen opvangen, voorkomen dat een volwassene eroverheen klimt of springende dieren binnenhouden, dan heb je deze post nodig.

Palen en poeren

Het gaas komt pas op een afgebouwde, dragende constructie. De palen moeten in het beton staan, loodrecht en in één lijn. Beton heeft tijd nodig: voordat er aan de palen getrokken wordt, moet het meestal minstens enkele dagen uitharden. De precieze tijd staat bij de betonmortel en hangt af van het weer. Het spannen van hoog gaas geeft grote krachten op de eindpalen. Jong beton geeft daaronder mee en de paal blijft scheef staan.

Bij een hoogte boven drie meter worden zwaardere buispalen met een dikkere wand gebruikt dan bij een tuinhek. De paalafstand is kleiner, ongeveer 2,5 meter in plaats van de gebruikelijke drie, en de poeren zijn dieper en breder. Op veel Nederlandse grond, met klei, veen of een hoge grondwaterstand, is dat extra belangrijk: slappe grond houdt een paal minder goed vast en een zware poer kan op den duur wegzakken of gaan scheefstaan. Hoek-, eind- en overgangspalen krijgen schoren, en bij lange stukken komen er op vaste afstanden ook schoren op tussenpalen. De juiste afmetingen laat je bepalen door de leverancier van het systeem of een constructeur, zeker waar wind of balinslagen een rol spelen.

Terrein en bereikbaarheid

• Langs de hele lijn van het hekwerk moet een vrije strook liggen waar een rolsteiger of hoogwerker overheen kan.
• De grond onder het hekwerk moet egaal zijn, zodat de onderrand niet boven een kuil hangt of in bulten verdwijnt.
• Struiken, takken en resten van een oud hekwerk moeten vooraf weg zijn.
• Staat het hekwerk op de erfgrens, laat de grens dan eerst aanwijzen of uitzetten door het Kadaster of een landmeter. Bij een hoog hekwerk is een verschuiving van een paar centimeter achteraf veel lastiger te herstellen dan bij een laag hek.
• Laat ondergrondse kabels en leidingen opsporen voordat er voor de poeren gegraven wordt.

Gevlochten gaas van de rol

Klassiek gevlochten gaas, ook wel harmonicagaas of schakeldraad genoemd, is de meest gekozen oplossing voor sportvelden en tennisbanen. Op deze hoogte kies je een dikkere draad en een kleinere maas, zodat het gaas balinslagen verdraagt en er niet makkelijk tegenop te klimmen is. Het is verkrijgbaar verzinkt of geplastificeerd. Verzinkt gaas kan beter tegen een stootje tijdens het spannen. Geplastificeerd gaas ziet er netter uit en houdt roest langer buiten, maar de kunststof laag mag niet beschadigd raken door tangen of spangereedschap. Waar de laag openligt, gaat de draad roesten. In de vochtige Nederlandse lucht, en zeker in de buurt van de kust, gaat dat sneller dan je zou denken.

Gelast gaas en panelen

Gelast gaas van de rol is stijver en heeft op grote hoogte de neiging te golven als het niet zorgvuldig gespannen wordt. Paneelsystemen, zoals dubbelstaafmatten en 3D-panelen, worden op deze hoogte vooral bij sportparken en terreinen gebruikt, waar panelen boven elkaar op systeempalen komen. Panelen worden echter niet gespannen, maar op houders gemonteerd. Dat is daarom een andere post in de prijslijst. Deze pagina gaat over gaas dat tussen palen wordt gespannen.

Spandraden, buisliggers en bevestigingsmateriaal

Waar een laag hek genoeg heeft aan drie spandraden, komen er boven de drie meter meestal meer, ongeveer elke 60 tot 80 centimeter hoogte, afhankelijk van de leverancier. Bij sporthekwerken wordt in plaats van of naast de bovenste draad vaak een horizontale buis gebruikt die het hekwerk in vorm houdt en uitbollen tegengaat. Verder zijn er spanstaven nodig, die bij de eindpalen door het gaas worden gestoken, draadspanners, gaasclips en binddraad. Het bevestigingsmateriaal hoort dezelfde afwerking te hebben als het gaas. Een verzinkte clip op groen geplastificeerd gaas valt meteen op, en bij het combineren van verschillende metalen kan corrosie sneller toeslaan.

1. Constructie controleren. De monteur controleert of de palen loodrecht en in lijn staan, of de schoren stevig zitten en of het beton voldoende is uitgehard. Staat er een paal scheef, dan wordt dat nu opgelost, niet nadat het gaas erin zit.
2. Spandraden aanbrengen. De draden worden aan de eindpalen bevestigd, langs de tussenpalen geleid en met spanners aangetrokken. Bij een hoog hekwerk gebeurt dat gelijkmatig van onder naar boven, zodat de palen niet eenzijdig worden getrokken.
3. Buisliggers plaatsen. Hoort er een horizontale buis bij het systeem, dan gaat die vóór het gaas in de klemmen op de palen.
4. Eerste baan uitrollen en ophangen. De rol wordt langs het hekwerk uitgerold, aan het begin komt een spanstaaf door het gaas en die wordt aan de eindpaal bevestigd. De onderste baan wordt aan de draden gehangen. Bij twee banen boven elkaar begint men meestal onderaan.
5. Gaas spannen. Aan het andere eind van het stuk wordt het gaas met een tweede spanstaaf en een spantakel aangetrokken. Bij deze hoogte wordt op meerdere punten tegelijk getrokken, anders staat het gaas alleen in het midden strak en blijft het boven en onder slap.
6. Banen verbinden. De bovenste baan wordt zo opgehangen dat die op de horizontale draad of buis aansluit op de onderste. De banen worden verbonden door er een draad doorheen te vlechten of door ze dicht op elkaar vast te binden, zodat er geen spleet ontstaat waar een bal of hand doorheen past.
7. Vastzetten aan draden en palen. Het gaas wordt op regelmatige, vrij korte afstanden aan elke draad en aan elke paal vastgezet. Te weinig bevestigingspunten is op deze hoogte de meest voorkomende oorzaak van later uitbollen.
8. Afwerken. Bij hoeken en einden wordt het gaas netjes afgewerkt en worden uitstekende draadeinden naar binnen gebogen, zodat niemand met kleding of hand blijft haken. Daarna wordt de onderrand over de hele lengte nagelopen.

Werken op hoogte

De bovenrand zit op een hoogte waar een val tot ernstig letsel leidt. Werken vanaf een gewone ladder tegen een paal is niet veilig: bij het trekken aan het gaas schiet een ladder makkelijk weg. Een professionele ploeg werkt vanaf een rolsteiger of hoogwerker en gebruikt valbeveiliging. Bij harde wind wordt hoog gaas helemaal niet geplaatst. Een uitgerolde baan vangt wind als een zeil en kan iemand samen met de steiger omtrekken. In Nederland betekent dat in het voorjaar en najaar regelmatig een dag uitstellen.

Hoe lang het duurt

Hoog gaas plaatsen gaat duidelijk langzamer dan de lagere varianten. Per strekkende meter zijn er meer draden, meer bevestigingspunten, vaak banen die verbonden moeten worden en een steiger die steeds verplaatst moet worden. Een recht stuk rond een klein sportveld doet een ervaren ploeg meestal in enkele dagen, een grillig terrein op een helling kan aanzienlijk langer duren. Daar komt de uithardingstijd van de poeren bij, die niet samenvalt met het spannen. Een realistische planning houdt rekening met tijd tussen het storten van de palen en het spannen van het gaas, en met een reserve voor slecht weer.

De moeite die het kost, en daarmee de prijs, hangt van meer zaken af dan je op het eerste gezicht zou denken:

• Een lang, recht stuk is het eenvoudigst. De ploeg komt op gang en spant grote lengtes in één keer.
• Veel hoeken en knikken betekenen veel afwerkingen, spanstaven en steeds opnieuw spannen. Korte stukken gaan langzaam.
• Een helling maakt alles moeilijker: het gaas moet geknipt en op maat gebracht worden, de steiger staat lastig stabiel en de onderrand is moeilijk overal even hoog boven de grond te houden.
• Slechte bereikbaarheid, bijvoorbeeld een hekwerk vlak langs een muur, sloot of het gebouw van de buren waar geen steiger kan staan, vertraagt het werk flink.
• Twee of meer banen boven elkaar voegen het verbinden toe, en dat is precies en tijdrovend werk.
• Slecht gezette palen van een ander bedrijf betekenen vaak dat de monteur eerst moet herstellen, of dat het gaas nooit mooi strak komt te staan.
• Weer: wind en vorst leggen het werk stil of vertragen het, en geplastificeerd gaas is in de kou brosser.

Hoog gaas staat zelden op zichzelf. Graafwerk en betonwerk in de omgeving zijn het best klaar voordat het gaas erin gaat, zodat er geen machines langs het hekwerk hoeven te rijden. Bij sportvelden wordt vaak eerst de ondergrond gemaakt, kunstgras of asfalt, en daarna het gaas. Anders kan de steiger de toplaag beschadigen, terwijl andersom de kunstgrasleverancier zijn materieel ook ergens kwijt moet. Spreek die volgorde vooraf af.

Wil je later windschermdoek, reclamedoeken of klimplanten aan het hekwerk, zeg dat dan vóór de palen gezet worden. Kaal gaas laat wind bijna vrij door, maar een dichte vlakte van meer dan drie meter hoog vangt veel wind, en palen die alleen op gaas berekend zijn kunnen buigen of losscheuren. Hetzelfde geldt in mindere mate voor ijzel en natte sneeuw op fijnmazig gaas.

Poorten en loophekken worden meestal vóór of samen met het gaas geplaatst, zodat het gaas op hun palen kan worden afgewerkt. Bekabeling, veldverlichting en camera's op de palen zijn werk voor een erkend elektricien. Als er tijdens het graven toch een gasleiding geraakt wordt en je ruikt gas, ga dan direct weg, houd anderen op afstand en bel vanaf een veilige plek het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom, 0800 9009. Bij direct gevaar bel je 112. Willen de buren iets kwijt over schaduw of over toegang tot hun kant van het hekwerk tijdens de montage, overleg dan ruim van tevoren.

• Te weinig spanning. Het gaas bolt na de eerste zomer uit, hangt als een buik tussen de palen en vervormt blijvend bij balinslagen.
• Te weinig bevestigingspunten. Het gaas schuift, de bovenste baan laat los van de onderste en er ontstaat een kier.
• Spannen in jong beton. De eindpalen buigen naar binnen, het hele hekwerk komt los te staan en herstel betekent een stuk demonteren.
• Ontbrekende schoren. Een hoekpaal buigt langzaam om. Bij meer dan drie meter hoogte gebeurt dat veel sneller dan bij een laag hek.
• Slecht verbonden banen. Een zichtbare horizontale golf of spleet halverwege, waar een bal doorheen gaat.
• Beschadigde kunststof laag. Na een tijd verschijnen roestpuntjes, vooral op plekken waar met een tang aan het gaas is getrokken.
• Scherpe draadeinden. Op een speelveld is dat een veiligheidsrisico, kinderen halen zich makkelijk open aan een uitstekende draad.
• Te grote opening bij de grond. Een hond, bal of kind glipt eronderdoor, en daarmee mist het hekwerk bij een veld of dierenverblijf zijn doel.

Loop het hekwerk over de hele lengte langs, aan beide kanten, en bekijk het ook van een flinke afstand. Oneffenheden vallen dan het beste op. Druk op verschillende plekken en hoogtes met je hand tegen het gaas: het hoort overal gelijkmatig te veren en terug te komen. Controleer bij de oplevering:

• De palen staan loodrecht en in één lijn, geen enkele is na het spannen gaan hangen
• Het gaas staat over de hele hoogte gelijkmatig strak, zonder bollingen of golven
• De verbinding tussen de banen is doorlopend, zonder spleten of zichtbare knik
• Het gaas zit op korte afstanden vast aan elke draad en elke paal
• De spandraden staan strak en de spanners zijn aangedraaid
• Hoek- en eindpalen hebben schoren en staan stevig
• Buisliggers, als ze bij het systeem horen, zitten vast in de klemmen
• Draadeinden zijn naar binnen gebogen en steken nergens uit
• De kunststof laag is nergens gescheurd of geschaafd
• De onderrand houdt over de hele lengte de afgesproken afstand tot de grond
• Het terrein is opgeruimd, zonder draadresten en gaasknipsels die mensen kunnen verwonden of een maaier kunnen beschadigen