Spandraad spannen

Gaas heeft zelf geen vorm, het is een slap net. De spandraad maakt er een hek van. Hij houdt het gaas boven, in het midden en onderaan op zijn plek en geeft het gewicht en de winddruk door aan de palen. Bij een gewoon hek rond een tuin span je meestal drie rijen draad. Bij een laag hek zijn twee rijen vaak genoeg.

De eindpalen, hoekpalen en poortpalen krijgen het zwaarst te verduren. Zij vangen de volle trekkracht van de draad op. Daarom zet je er schoren tegen, aan de kant waar de draad aan trekt. De tussenpalen geleiden de draad alleen en houden hem op de juiste hoogte.

Je ziet spandraad bij gaashekwerken rond tuinen en erven, bij weilanden en dierenverblijven, bij wildrasters rond boomgaarden en bij tijdelijke afzettingen. Bij beveiligingshekken wordt prikkeldraad op dezelfde manier gespannen over een schuine uitlegger bovenop de palen.

Een goede vakman begint bij de palen, niet bij de draad. Een paal die los staat of scheef staat, trekt na het spannen nog verder scheef.

1. Controleren of de palen in één lijn staan, even hoog zijn, stevig vastzitten en of het beton goed is uitgehard.
2. Schoren plaatsen bij de eind- en hoekpalen, in de richting waarin de draad trekt.
3. De draad aan de eerste eind- of hoekpaal vastzetten met een verbinding die de volle spanning houdt.
4. De draad recht en zonder knikken door de houders of gaten van de tussenpalen leiden.
5. Op de tweede eindpaal een draadspanner plaatsen en de draad daarmee geleidelijk aantrekken.
6. Tijdens het aantrekken letten op slippende draad en op een eindpaal die gaat wijken.
7. Alle rijen draad even strak spannen, zodat het gaas overal gelijkmatig trekt.
8. De overtollige draad afknippen en de uiteinden ombuigen, zodat niemand zich eraan bezeert.

Heeft het hek hoeken, dan span je de draad per recht stuk, van hoek tot hoek. Een lange draad die je om meerdere hoeken heen trekt, krijg je niet goed strak en hij schuurt kapot in de bochten.

• Verzinkte draad past bij normale omstandigheden en bij verzinkt gaas
• Geplastificeerde draad heeft onder het plastic een zinklaag, kan beter tegen vocht en past qua kleur bij groen of antraciet gaas
• Draadspanners laten je de draad stap voor stap aantrekken en later nog bijstellen, een goede spanner schiet niet vanzelf los
• Een spanstaaf of spanlat steek je bij de eindpalen door de rand van het gaas, zodat de trekkracht over de hele hoogte wordt verdeeld
• Schoren, klemmen en draadhouders kies je bij voorkeur uit hetzelfde systeem als de palen, dan passen ze goed op elkaar
• Binddraad gebruik je om het gaas aan de spandraden vast te maken

Aan gereedschap heb je genoeg aan een combinatietang, een kniptang, een sleutel of slinger voor de spanner en een richtsnoer of waterpas om de hoogte te controleren. Neem draad en toebehoren bij voorkeur van dezelfde fabrikant, of in elk geval met dezelfde afwerking. Een verzinkte houder op geplastificeerde draad gaat vaak eerder roesten.

Het eenvoudigste geval is een recht hek op vlak terrein, met palen die stevig in het beton staan en schoren uit hetzelfde systeem. Dan gaat het spannen snel en wordt het resultaat strak.

Het werk kost meer tijd en moeite bij:

• Een helling of glooiend terrein, waar de draad het maaiveld moet volgen en je bij elke paal de hoogte in de gaten houdt
• Veel hoeken, knikken en poorten, omdat je elk stuk apart spant
• Oude palen die je eerst recht moet zetten, opnieuw moet aanstorten of van schoren moet voorzien
• Zachte of natte grond, zoals veen en klei in veel delen van Nederland, waarin palen sneller gaan wijken als ze niet diep en stevig genoeg staan
• Een verwilderde tuin of een hek vlak tegen de schuur of muur van de buren, waar weinig werkruimte is
• Oude, verroeste draad die eerst weg moet voordat de nieuwe erin kan

In de praktijk gebeurt het vaak dat de draad te strak wordt gezet. Wie het voor het eerst doet, denkt dat strakker altijd beter is. Een te strakke draad buigt de eindpaal, trekt hem uit het beton of knapt bij vorst, als het metaal krimpt.

• Te slappe draad, waardoor het gaas golft en doorhangt
• Geen of te zwakke schoren bij de eind- en hoekpalen
• Spannen voordat het beton onder de palen goed is uitgehard
• Rijen draad die niet even strak staan, waardoor het gaas boven recht is en onderaan bolt
• Geknikte draad in de hoeken, die op de knik breekt
• Goedkope spanners die na de eerste winter losschieten

Waarom maken warmte en vorst uit? Staal wordt in de zomer een klein beetje langer en in de winter korter. Draad die je op een hete dag maximaal spant, staat in januari te zwaar onder spanning. Span daarom bij voorkeur bij gematigd weer en laat een kleine marge.

Je kunt de draad zelf spannen als de palen al stevig staan en het hek niet hoger is dan een gewoon tuinhek. Draag stevige werkhandschoenen en een veiligheidsbril, want gespannen draad kan wegzwiepen als hij knapt.

1. Langs het hek lopen en controleren of alle palen stevig en recht staan.
2. Schoren bij de eind- en hoekpalen aanbrengen als die er nog niet zitten.
3. Een richtsnoer op de gewenste hoogte spannen en op de palen de hoogte van elke rij draad aftekenen.
4. De draad met een stevige lus aan de eerste eindpaal vastmaken.
5. De draad over de hele lengte van het stuk door de houders van de tussenpalen halen.
6. Aan het andere eind een spanner plaatsen, de draad erin vastzetten en met kleine slagen aantrekken.
7. Stoppen met aantrekken zodra de draad recht is en stevig terugveert als je erop drukt, maar niet zingt als een snaar.
8. De andere rijen draad op dezelfde manier spannen.
9. De overtollige draad afknippen en de uiteinden veilig ombuigen.
10. Na een paar dagen de draad nakijken en zo nodig iets bijspannen.

Beweegt de eindpaal tijdens het spannen, stop dan. Haal de spanning eraf en zet eerst de paal steviger vast.

• De draad is recht als je langs het hek kijkt, zonder doorhangen of golven
• Alle rijen draad staan ongeveer even strak
• De draad loopt bij elke paal op dezelfde hoogte, op een helling evenwijdig aan het maaiveld
• Eind- en hoekpalen staan recht en hebben schoren
• De spanners zijn aangetrokken, schieten niet los en kunnen later nog worden bijgesteld
• De verbindingen aan de palen zitten vast en de draad is in de hoeken niet geknikt
• De uiteinden van de draad zijn afgeknipt en omgebogen
• De zinklaag of plasticlaag van draad en houders is bij de montage niet beschadigd