Prikkeldraad spannen

Voordat je begint, is het verstandig precies te weten waar de grens van je perceel loopt. Twijfel je, kijk dan naar de kadastrale gegevens of laat de grens aanwijzen. Dat voorkomt later onenigheid met de buren. Komt het prikkeldraad langs een stoep, fietspad of openbaar terrein, denk er dan aan dat voorbijgangers zich eraan kunnen bezeren. Houd het draad in dat geval aan de binnenkant van de palen of kies een andere plek.

Het spannen zelf begint pas als de palen stevig staan en eventueel beton is uitgehard. De werkwijze is meestal als volgt:

1. Het begin van het draad stevig vastzetten aan de hoek- of eindpaal, door het een paar keer om de paal te draaien en met een klem te borgen.
2. Het draad langs de hele lijn van het hek afrollen en losjes in de haken of beugels van de tussenpalen hangen.
3. Aan het andere eind een draadspanner plaatsen en het draad geleidelijk aantrekken, zonder rukken.
4. Controleren of het draad recht loopt en nergens blijft haken, en het daarna aan elke paal vastzetten.
5. Bij meerdere rijen elke rij apart spannen en in de hoogte steeds dezelfde afstand aanhouden.

Waarom zijn de hoek- en eindpalen zo belangrijk? De volledige trekkracht van het draad rust op juist die palen. Daarom krijgen ze meestal een schuine schoor, die voorkomt dat de paal tijdens het spannen naar binnen trekt.

Prikkeldraad verschilt in dikte van de kerndraad, de afstand tussen de prikkels en de bescherming tegen roest. Voor een blijvende afrastering kiest men bijna altijd gegalvaniseerd draad. Goedkoper draad met een dunne zinklaag gaat eerder roesten en knapt bij het spannen sneller. Draad met een kunststof coating zie je vooral waar het uiterlijk telt. Let op bij paarden: voor paardenweiden wordt prikkeldraad vaak afgeraden, omdat paarden er nogal eens in verstrikt raken. Daar kiest men liever voor lint of glad draad.

• Draadspanners laten je het draad gecontroleerd aantrekken en later makkelijk naspannen als het wat losser is geworden.
• Metalen palen zijn een gangbare keuze voor een stevig en relatief eenvoudig hek.
• Betonpalen zijn zwaarder en passen bij lange stukken en een hogere belasting.
• Houten palen zie je vooral bij weilanden en tijdelijke afrasteringen.
• Uithouders, schuine beugels boven op de paal, houden het draad onder een hoek en maken overklimmen lastiger. Die kies je als het beveiligen van een terrein voorop staat.

Kleine onderdelen zoals klemmen, binddraad en beugels worden vaak onderschat. Toch hangt het in de praktijk juist daarvan af of het draad op zijn plek blijft.

Het eenvoudigst is een vlak terrein met regelmatig geplaatste palen en goede bereikbaarheid langs de hele lijn. De afstand tussen de palen ligt meestal rond de twee tot drie meter. Bij een gelijkmatige verdeling span je het draad makkelijk en egaal.

Het werk kost vooral meer tijd, en wordt dus duurder, bij:

• een helling of golvend terrein, waar het draad in delen met extra ankerpunten moet lopen
• veel knikken en hoeken, want elke hoek is een apart spanpunt met een schoor
• meer rijen draad of montage op uithouders op hoogte
• een begroeide strook langs het hek, struiken en slechte bereikbaarheid
• het verwijderen van oud, verroest draad voordat het nieuwe erop kan

In de praktijk ziet men steeds dezelfde vergissingen terug:

• Te slap gespannen. Het draad golft, schuurt in de wind langs de palen en is makkelijk te passeren.
• Te strak gespannen. Het draad heeft geen ruimte om bij vorst te krimpen en kan knappen of de eindpaal uit de grond trekken.
• Hoekpalen zonder schoor of te ondiep geplaatst. Na een tijd gaan ze scheef staan en komt het hele stuk los te hangen.
• In één keer over de hele lengte spannen in plaats van geleidelijk aantrekken. De spanning verdeelt zich dan ongelijk.
• Werken zonder handschoenen en veiligheidsbril. Schiet gespannen draad los, dan kun je ernstig gewond raken aan handen en ogen.

Houd ook rekening met de temperatuur. Draad dat je op een hete zomerdag spant, krimpt in de winter en trekt dan nog strakker. Span het daarom niet tot het uiterste.

Heb je een laag hek met palen die stevig staan, dan kun je het spannen prima zelf doen. Je hebt dikke werkhandschoenen nodig, een veiligheidsbril, een draadspanner of spantang en een kniptang. Montage op uithouders of op een hoog hek laat je beter over aan een vakman.

1. Stevige kleding met lange mouwen aantrekken en handschoenen en bril opzetten.
2. Controleren of de hoek- en eindpalen vast staan en een schoor hebben.
3. Het eind van het draad om de eindpaal draaien en borgen met een klem of binddraad.
4. De rol langzaam afrollen, bij voorkeur over een stok, zodat het draad niet draait of in de knoop raakt.
5. Het draad losjes op gelijke hoogte in de beugels van de tussenpalen hangen.
6. Aan het andere eind de draadspanner aansluiten en het draad met een paar korte bewegingen geleidelijk aantrekken.
7. De spanning testen door met een gehandschoende hand op het draad te drukken: het moet licht veren, maar niet zichtbaar doorhangen.
8. Het draad aan elke paal vastzetten en de uiteinden zo afknippen dat ze niet uitsteken.
9. Na een paar weken de spanning nakijken en zo nodig naspannen.

Loop bij de oplevering de hele lijn van het hek af en let op deze punten:

• Het draad loopt over de hele lengte recht, zonder golven of doorhangende stukken
• Bij lichte druk veert het een beetje, maar het staat niet op knappen
• Hoek- en eindpalen staan recht en hebben een schoor
• Het draad zit aan elke paal vast en schuift nergens
• De rijen hangen op dezelfde hoogte en met gelijke tussenafstanden
• De draadspanners zijn bereikbaar om later na te spannen
• De uiteinden zijn omgebogen en steken niet uit
• De zinklaag vertoont geen beschadigingen van gereedschap