Hekpaal plaatsen tot 2,4 m hoogte

De werkwijze is bij alle drie hetzelfde, alleen de zwaarte van het werk verschilt. Een hogere paal werkt als een langere hefboom: de wind drukt op een groter vlak en die kracht komt volledig in de fundering terecht. Hoe hoger de paal, hoe dieper het gat, hoe meer beton en hoe nauwkeuriger je moet werken.

• Tot 2,4 m: de gewone tuinafscheiding van een woning, met gaas, dubbelstaafmatten of houten schermen. Het gat is meestal 60 tot 80 cm diep, liefst tot onder de vorstgrens.
• Tot 2,7 m: hogere privacyschermen, stevige paneelhekken en afscheidingen van grotere tuinen of kleine terreinen. Het gat is meestal 80 tot 100 cm diep en breder, en de paal heeft een zwaarder profiel nodig.
• Tot 3,8 m: bedrijfsterreinen, opslag, sportvelden en speelplaatsen, of hekken met prikkeldraad op een uitlegger. De fundering is vaak 80 tot 120 cm diep of meer. Bij deze hoogte bepaalt een berekening van de windbelasting de afmetingen, dus laat de fabrikant van het hekwerk of een constructeur het profiel en de fundering vaststellen.

Controleer bij een offerte of de genoemde hoogte de totale lengte van de paal is of alleen het deel boven de grond. Een flink stuk van de paal verdwijnt namelijk in het beton.

1. De lijn van het hek uitzetten met piketpaaltjes en een gespannen draad, de afstanden tussen de palen meten en hoogteverschillen in de grond bepalen.
2. Het gat graven met een spade, grondboor of machine, zo diep als past bij de hoogte van de paal en de soort grond.
3. Een laag grind op de bodem storten en aanstampen, zodat water kan weglopen.
4. De paal in het gat zetten, met de waterpas aan twee aangrenzende kanten loodrecht stellen en vastzetten met schoren.
5. Het beton in lagen storten en elke laag aanprikken of verdichten, zodat er geen holtes achterblijven.
6. Nog een keer controleren of de paal loodrecht staat en op hoogte is ten opzichte van de draad, voordat het beton begint op te stijven.
7. De bovenkant van het beton licht aflopend van de paal af afwerken, zodat regenwater wegloopt.
8. Het beton laten uitharden en pas daarna de panelen of het gaas monteren.

Waarom zo precies met de afstanden? Bij panelen en dubbelstaafmatten moet de afstand tussen de palen exact passen op de maat van het paneel, anders krijg je het paneel er niet tussen. Bij gaas houdt men meestal zo'n 2 tot 2,5 m aan. Hoe hoger het hek en hoe zwaarder of dichter de vulling, hoe dichter de palen bij elkaar moeten staan. Een dicht houten scherm vangt veel meer wind dan open gaas.

Stalen palen kom je het vaakst tegen. Ze zijn licht, snel te plaatsen en bestand tegen roest als ze thermisch verzinkt of gepoedercoat zijn. Ze passen bij gaas en panelen in alle drie de hoogtes, al is bij 3,8 m een zwaarder profiel nodig.

Betonpalen zijn massief en gaan lang mee, maar zijn zwaar om te verplaatsen. In Nederland zie je ze veel bij beton-houtschuttingen, waar houten schermen tussen betonpalen met onderplaten schuiven.

Houten palen passen vooral bij lagere tuinschuttingen. Zet hout liever niet direct in beton of in de grond, want vlak bij het maaiveld gaat het op den duur rotten. Een metalen paalhouder of betonpoer houdt het hout droog en maakt vervangen later makkelijk.

Voor lagere palen gebruikt men meestal beton van sterkteklasse C16/20, voor hogere palen C20/25 en bij 3,8 m volgens berekening soms nog zwaarder. Voor een paar palen volstaat kant-en-klaar beton uit zakken. Bij veel palen is een betonmolen of betonmortel uit de centrale handiger. Houd je aan de hoeveelheid water die de fabrikant voorschrijft: te dun beton is zwakker.

Het makkelijkst werk je in losse zandgrond op een vlak terrein dat goed bereikbaar is. Meer tijd en moeite kosten:

• slappe grond zoals klei en veen, die een dieper en breder gat vraagt,
• een hoge grondwaterstand, waardoor het gat volloopt voordat het beton erin zit,
• puin, oude funderingen, restanten van een vorige schutting en boomwortels,
• een hellend terrein, waar elke paal een andere hoogte heeft en apart uitgemeten moet worden,
• slechte bereikbaarheid, bijvoorbeeld een achtertuin waar alles met de kruiwagen door een smalle steeg moet,
• een hogere paal, dus meer graafwerk, meer beton en nauwkeuriger uitzetten.

Zoek voor je gaat graven uit waar kabels en leidingen in de grond liggen. Raak je bij het graven toch een gasleiding of ruik je gas, stop dan direct, ga op afstand staan en bel het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom: 0800 9009. Bij direct gevaar bel je 112.

• Een te ondiep gat: de vorst duwt de paal omhoog en na de eerste winter gaat hij scheef staan.
• Alleen aan één kant waterpassen: van voren staat de paal recht, van opzij hangt hij.
• Geen schoren: de paal verschuift tijdens het uitharden en dat is daarna niet meer te herstellen.
• Te dun of niet verdicht beton met holtes, dat later scheurt.
• Beton als een kommetje rond de paal afgewerkt: water blijft staan, bevriest en tast de fundering aan.
• Panelen monteren of gaas spannen al de volgende dag.
• Storten bij vorst of in zware regen.

Lagere palen op een gewoon perceel kun je als handige klusser zelf plaatsen, zolang je een helper hebt en de tijd neemt. Palen van 2,7 m en zeker van 3,8 m laat je beter aan een vakman over: het zijn zware stukken die bij een fout kunnen omvallen.

1. Uitzoeken waar kabels en leidingen in de grond liggen.
2. Een draad spannen tussen de eerste en de laatste paal en de plek van de andere palen aangeven.
3. Een gat graven van meestal 60 tot 80 cm diep en ongeveer 20 tot 30 cm breed.
4. Ongeveer 10 cm grind op de bodem storten en aanstampen.
5. De paal in het gat zetten en samen met de helper aan twee kanten waterpassen.
6. Twee latten als schuine schoren tegen de paal zetten en in de grond vastslaan.
7. Het beton in lagen storten en elke laag met een stok aanprikken.
8. Controleren of de paal loodrecht staat en op hoogte is ten opzichte van de draad.
9. De bovenkant aflopend van de paal af gladstrijken.
10. Minstens een paar dagen wachten met het monteren van de vulling, bij gewoon beton liever een week.

• Elke paal staat loodrecht bij controle met de waterpas aan twee kanten
• De koppen van de palen staan in één lijn en op de afgesproken hoogte
• De afstanden passen bij de vulling, bij panelen precies op maat
• De paal beweegt niet als je er met de hand tegen duwt en het beton is niet gescheurd
• De bovenkant van de fundering loopt af van de paal en er blijft geen water staan
• De omgeving is opgeruimd en overtollige grond is afgevoerd zoals afgesproken
• Je weet vanaf wanneer de panelen of het gaas gemonteerd kunnen worden