Uitlegger voor prikkeldraad monteren

De uitlegger houdt het draad boven de bovenrand van het hek, meestal onder een hoek van ongeveer 45 graden. Waarom schuin? Wie de bovenkant van het hek vastpakt, heeft het draad dan recht boven zijn hoofd of voor zijn gezicht. Zo kan hij zich niet zomaar over het hek trekken. Het hek wordt dus hoger en tegelijk lastiger om over te klimmen.

Een uitlegger heeft zin als het hek zelf in orde is, maar niet hoog genoeg. Staan de palen scheef, zijn ze verroest of zitten ze los in de grond? Dan lost een uitlegger niets op. Gespannen draad trekt nog extra aan de palen. Laat in dat geval eerst het hek herstellen.

Uitleggers verschillen in vorm en in de manier van bevestigen. Bij de keuze gaat het vooral om het profiel van de paal en om de kant die je wilt beschermen.

• Rechte uitlegger: loopt recht omhoog en maakt het hek alleen hoger. Handig als er niets over de erfgrens mag uitsteken
• Schuine enkele uitlegger: staat naar buiten of naar binnen gericht. Dit is de gangbare oplossing voor een hek rondom een terrein
• Dubbele Y-uitlegger: beschermt aan beide kanten. Je ziet hem vooral op terreinen waar ook niemand ongemerkt naar buiten mag klimmen
• Opsteekuitlegger, uitlegger met klembeugel of schroefuitlegger: een opsteekuitlegger komt in de bovenkant van de paal, op de plek van de paalkap. Een klembeugel klemt om een ronde paal. Een schroefuitlegger zet je vast op een vierkante paal of op een gemetselde kolom

Voor het draad heb je twee mogelijkheden. Prikkeldraad volstaat voor gewone beveiliging en is makkelijker te verwerken. Scheermesdraad, vaak als spiraal geleverd, heeft scherpe lemmetjes en is veel lastiger te passeren. Het werken ermee is wel riskant. Het past beter bij een bedrijfsterrein dan langs een stoep waar kinderen lopen.

Kies een uitlegger en bevestigingsmateriaal die thermisch verzinkt zijn, eventueel met een poedercoating in de kleur van je hek. Niet-verzinkte bouten gaan na een paar winters roesten en komen los te zitten. In het vochtige Nederlandse klimaat merk je dat sneller dan je denkt.

Bij een bestaand hek kost de voorbereiding meestal meer tijd dan het monteren zelf. Een vakman werkt doorgaans zo:

1. Het hele hek nalopen en de palen controleren: vastheid in de grond, of ze recht staan, roest en de staat van de bovenkant.
2. Losse of beschadigde palen herstellen of vervangen. Bij staafmatpanelen de paneelklemmen aandraaien.
3. Het type uitlegger kiezen dat bij het paalprofiel past en afspreken naar welke kant hij schuin staat.
4. Een richtsnoer over de bovenkant van de palen spannen en één vaste montagehoogte bepalen.
5. De uitleggers plaatsen: opsteken, vastklemmen of vastschroeven. Bij een gemetselde of betonnen kolom gaten boren en geschikte ankers gebruiken, vaak chemische ankers.
6. Tussendoor controleren of alle uitleggers dezelfde hoek en richting hebben, en de verbindingen meteen vastzetten, niet pas aan het eind.
7. De spandraden aanbrengen, ze verankeren aan de eind- en hoekpalen en met draadspanners strak trekken.
8. Het prikkeldraad of scheermesdraad met binddraad aan de spandraden en uitleggers bevestigen, of op de manier die de fabrikant voorschrijft.
9. De spanning en de verbindingen controleren en scherpe draadeinden omburen of afdekken.

Je staat hierbij op een ladder boven de rand van het hek, met scherp materiaal in je handen. Daarom staat hier de werkwijze van een vakman en geen klusinstructie. Zonder stevige handschoenen, oogbescherming en een tweede persoon die het draad vasthoudt, raak je heel makkelijk gewond.

Het minste werk geeft een nieuw hek van staafmatpanelen. Dat heeft stevige palen en vaste afstanden, en de fabrikant levert vaak uitleggers die precies op dat paalprofiel passen. De montage gaat dan vlot en het resultaat is mooi recht.

Meer werk geven vooral:

• Een oud gaashekwerk met verroeste of scheve palen die eerst verstevigd moeten worden
• Een terrein dat afloopt of ongelijk is, waardoor je de hoogte per stuk hek moet bepalen
• Gemetselde kolommen waarin geboord en verankerd moet worden, zeker als de stenen hol zijn
• Veel hoeken, knikken en poortjes, waar je het draad steeds moet afmaken en opnieuw spannen
• Scheermesdraad in plaats van prikkeldraad, omdat je daar trager en voorzichtiger mee werkt
• Een slechte bereikbaarheid, bijvoorbeeld een dichte haag of een sloot aan één kant van het hek

Staat je hek precies op de erfgrens? Dan steekt een uitlegger die naar buiten wijst uit boven de tuin van de buren of boven de stoep. In de praktijk wordt dat opgelost met een afspraak met de buren, met een rechte uitlegger of met een uitlegger die naar binnen wijst.

Denk ook aan wie er langs je hek loopt. Scheermesdraad op een hoogte waar een kind bij kan, of boven een openbaar voetpad, kan iemand verwonden. Als eigenaar kun je daar vervelende gevolgen van ondervinden. Prikkeldraad op ruime hoogte en een uitlegger die naar je eigen terrein wijst, geven in zulke situaties minder risico.

• De uitlegger komt op zwakke of losse palen, die gaan hellen zodra het draad gespannen wordt
• De uitleggers verschillen in hoogte of hoek, waardoor het draad niet recht loopt en het hek slordig oogt
• Het draad is te slap gespannen en hangt door, of juist zo strak dat het de uitleggers en hoekpalen verbuigt
• De verankering aan de eind- en hoekpalen ontbreekt, terwijl daar de grootste trekkracht zit
• Er wordt niet-verzinkt bevestigingsmateriaal gebruikt, dat snel gaat roesten
• Bij een gemetselde kolom wordt te dicht bij de rand geboord, waardoor het anker een stuk metselwerk uitbreekt
• De uitlegger wijst zonder afspraak over het terrein van de buren

Loop bij de oplevering het hele hek langs en controleer:

• Alle uitleggers zitten op dezelfde hoogte en hebben dezelfde hoek en richting
• Een uitlegger beweegt of kraakt niet als je er met een gehandschoende hand stevig tegen duwt
• Bouten en klembeugels zitten vast en zijn verzinkt
• De palen zijn na het spannen niet gaan hellen, vooral niet in de hoeken en aan de uiteinden
• Het draad is gelijkmatig gespannen en hangt tussen de palen niet door
• Scherpe draadeinden zijn omgebogen of afgedekt en niets steekt uit waar mensen lopen
• Het draad hangt niet boven de buren of de stoep, tenzij dat zo is afgesproken
• Rond het hek liggen geen stukjes draad of ander scherp afval meer