Montage van een maatwerk hekframe

Systeemhekken hebben vaste breedtes en hoogtes. Op een vlak, rechthoekig perceel werkt dat prima. Het wordt lastig als de erfgrens niet recht loopt of de grond over een paar meter flink zakt. Dan ontstaan er driehoekige gaten onder het hek, moeten panelen met moeite worden ingekort en ziet het geheel er al snel uit als een noodoplossing.

Een frame op maat is vooral zinvol in deze situaties:

• Je perceel heeft een onregelmatige vorm of een geknikte erfgrens
• Het hek loopt over een helling of over ongelijke grond
• Tussen bestaande palen of muurtjes zitten verschillende afstanden
• Je wilt een metalen frame combineren met hout, panelen of betonelementen
• Het hek moet passen bij het ontwerp van je huis, bijvoorbeeld met verborgen verbindingen of strakke lijnen

Het voordeel is dat je zelf de hoogte, de breedte van de velden, de vulling en de bevestiging bepaalt. Een frame dat precies tussen de palen past, wordt gelijkmatig belast. De verbindingen gaan daardoor minder snel los dan bij delen die op hun plek zijn geduwd.

Bij een maatwerk frame wordt elke stap afgestemd op jouw tuin, maar de volgorde is altijd hetzelfde:

1. Inmeten. De werkelijke afstanden tussen de palen, de hoogteverschillen en de hoeken worden opgemeten. Is je erfgrens ingewikkeld of twijfel je waar die precies ligt, laat dan een landmeter de lijn uitzetten voordat er iets wordt gemaakt.
2. Palen controleren. De palen moeten loodrecht staan, op de juiste hoogte zitten en in beton staan dat voldoende is uitgehard. Meestal wordt het frame pas na een paar dagen gemonteerd. De precieze wachttijd staat op de verpakking van de betonmortel.
3. Frame maken of aanpassen. De frames worden gemaakt op basis van de inmeting. Sommige details worden pas ter plekke op maat gezaagd en gelast.
4. Plaatsen en uitlijnen. Het frame wordt aan de palen vastgezet met bouten, klemmen of door te lassen. Tussendoor wordt steeds gecontroleerd of het waterpas staat, op de juiste hoogte zit en netjes aansluit op de velden ernaast.
5. Verbindingen behandelen. Elke plek waar is gezaagd of gelast, moet worden schoongemaakt en beschermd. Bij verzinkt staal gebruik je zinkverf, bij een gecoat frame een reparatielak in dezelfde kleur.
6. Voorbereiden voor de vulling. De vulling moet zonder spanning in het frame vallen. Wordt die er met kracht in gedrukt, dan trekt het frame na verloop van tijd scheef.

De meeste frames zijn van staal. Staal is sterk en laat zich goed zagen en lassen, dus schuine of geknikte vormen zijn goed te maken. Zonder bescherming roest het wel, en in het vochtige Nederlandse klimaat gaat dat snel. Een goede afwerking is daarom belangrijk: thermisch verzinken, poedercoaten of een combinatie van beide. Een goed behandeld stalen frame gaat vele jaren mee zonder veel onderhoud.

Aluminium is lichter en roest van nature niet. Het past goed bij moderne hekken met lamellen of panelen en is handig als je de palen niet zwaar wilt belasten. Ter plekke is aluminium wel lastiger aan te passen. Bij aluminium moet de inmeting dus extra nauwkeurig zijn.

De vulling bepaalt hoe het hek eruitziet en hoeveel privacy je hebt. Je kunt kiezen uit gaas of metalen panelen, houten of composiet lamellen, of een combinatie. Denk bij hoge, dichte vullingen aan de wind. Een dicht vlak werkt als een zeil, en zeker in open gebieden en langs de kust krijgt een hek het flink te verduren. De palen en de fundering moeten daarop berekend zijn.

Op een helling zijn er twee manieren. Bij een getrapte plaatsing blijven de frames horizontaal en staat elk veld een stukje lager dan het vorige. Dat ziet er strak uit, maar onder de velden ontstaan trapvormige openingen. Die vul je op met een gemetseld muurtje of met onderplaten.

Bij een meelopende plaatsing worden de frames als parallellogram gemaakt, met dezelfde helling als de grond. De lijn van het hek wordt rustiger en de ruimte onder het hek blijft overal even groot. Het maken is wel lastiger, omdat elk veld een andere hoek kan hebben.

Waarom krijgen de palen op een helling zoveel aandacht? De grond schuift daar langzaam en het water stroomt langs de fundering weg. De poeren moeten daarom tot onder de vorstgrens reiken, in Nederland meestal zo'n 60 tot 80 centimeter. Bij zware hekken of slappe grond, zoals klei of veen, wordt dieper gefundeerd of kiest men een doorlopende fundering. In veel Nederlandse tuinen klinkt de grond na verloop van tijd in, en daar moet de fundering tegen kunnen.

Hoeveel werk de montage is, en dus ook wat het kost, hangt vooral af van:

• De vorm van het veld: een rechthoek is eenvoudig, schuine en geknikte velden vragen meer meetwerk en aanpassingen
• De helling van de grond en het aantal hoogtesprongen
• Hoe nauwkeurig de palen staan: scheve of ongelijk geplaatste palen betekenen dat elk frame apart moet worden aangepast
• Hoeveel er ter plekke gelast en bijgewerkt moet worden
• De bereikbaarheid: een smalle strook langs de buren, een tuin zonder doorgang of dichte struiken maken het werk trager
• Het gewicht van de frames en de vulling: voor zware delen zijn meer mensen of hulpmiddelen nodig

Goede voorbereiding scheelt het meest. Staan de palen precies volgens tekening, dan kunnen de frames vooraf in de werkplaats worden gemaakt en hoeven ze ter plekke alleen nog te worden vastgezet. Overleg bij een hek op de erfgrens vooraf met je buren, dat voorkomt verrassingen tijdens het werk.

• De frames worden gemaakt volgens de tekening en niet volgens de palen zoals die echt staan
• Er wordt gemonteerd op vers beton, waardoor de palen bij het aandraaien verschuiven
• De poeren zijn te ondiep en het hek zakt na de eerste winter scheef
• Laspunten en zaagsneden op verzinkt staal blijven onbehandeld en gaan na een paar jaar roesten
• Op een helling worden getrapte en meelopende velden zonder duidelijke logica door elkaar gebruikt
• Een dichte vulling op een hoog hek zonder te controleren of de constructie de wind aankan

In de praktijk zie je vaak dat een probleem niet direct opvalt. Het hek ziet er goed uit, maar na een jaar zitten er losse verbindingen of roestplekken rond de lassen.

• Alle frames staan waterpas of in dezelfde helling, zonder zichtbare sprongen
• De naden tussen frame en palen zijn overal even breed
• De ruimte onder het hek is gelijkmatig en zoals afgesproken
• De palen staan loodrecht en bewegen niet als je ertegen duwt
• De boutverbindingen zitten vast en de lassen zijn volledig gesloten
• Alle zaagsneden en lassen zijn behandeld met zinkverf of reparatielak
• De vulling zit zonder spanning in het frame en buigt het niet door
• Het hek staat op jouw kant van de uitgezette erfgrens
• Je hebt een schriftelijke garantie en onderhoudsinstructies voor de afwerking