1,8 m'ye kadar beton çit montajı

1,8 m'ye kadar bir çit kaldırımdan bakan birinin görüşünü keser ve arsanın sınırını net biçimde belli eder. Bunu yaparken kale duvarı gibi ağır bir görüntü de oluşturmaz. Müstakil evlerde, yazlıklarda ve site içindeki bahçe sınırlarında sık görülür. Türkiye'de birçok yerde bahçe duvarı hâlâ briket veya bims ile örülür, üzeri sıvanıp boyanır ya da üstüne tel çit takılır. Prefabrik beton panel ise daha hızlı kurulur ve boya ister.

Peki daha yüksek bir çit gerekirse ne olur? Yol kenarında, gürültülü bir caddede ya da komşu arsa daha yüksekte kaldığında insanlar 2 m'nin üzerine çıkmak isteyebilir. Çit yükseldikçe rüzgârın çarptığı yüzey büyür. Bu yüzden daha kalın ve donatılı dikmeler, daha derin ve geniş temeller gerekir, ağır panellerde de çoğu zaman vinç kullanılır. 1,8 m'de bu yükler henüz makul seviyededir. İyi bir zeminde standart dikmeler ve olağan temel derinliği genellikle yeterlidir.

Paneller görünüş açısından da farklılık gösterir: düz yüzeyli, taş, tuğla veya ahşap desenli olabilir. Dekoratif yüzey montaj yöntemini değiştirmez. Ancak taşırken ve yerleştirirken daha dikkatli olmak gerekir, yoksa kenarlar kolayca kırılır.

İşe başlamadan önce çitin tam olarak nereden geçeceğini netleştirmeniz gerekir. Çit kendi parselinizin içinde durmalıdır. Sınırdan emin değilseniz bir harita mühendisine aplikasyon yaptırmak sonradan çıkabilecek tartışmaları önler. Komşularınıza önceden haber vermek de akıllıca olur. Apartman veya site bahçesinde çalışılacaksa önce yönetimle ve kat malikleriyle konuşun.

1. Çit hattını parsel sınırına göre işaretlemek, kazıklar çakıp ip germek.
2. Dikmelerin yerini, kullanılan sistemin panel boyuna göre tam olarak ölçmek.
3. Temel çukurlarını kazmak, eski çitin kalıntılarını ve temelini sökmek.
4. Dikmeleri betona oturtmak, iki yönde su terazisiyle hizalamak ve sabitlemek.
5. Köşelerde ve çitin uçlarında üreticinin önerdiği payandaları veya güçlendirmeyi eklemek.
6. Betonun yeterli dayanıma ulaşması için beklemek.
7. Panelleri dikmelerin kanallarına alttan yukarı doğru yerleştirmek, her sırada düzlemi kontrol etmek.
8. Dikme başlıklarını takmak, dikmelerin çevresini doldurup sıkıştırmak ve zemini düzeltmek.

Beton döküldükten hemen sonra panel takılabilir mi? Hayır. Taze beton panelin ağırlığını ve yandan gelen baskıyı henüz taşıyamaz. Dikme yerinden oynayabilir ve bütün bölüm eğri kalır. Ne kadar bekleneceğine sistemin üreticisi ve hava koşulları karar verir. Soğuk havada beton daha yavaş sertleşir. Yaz sıcağında ise betonun çabuk kurumaması için sulanması gerekebilir.

Temeller en azından don derinliğine kadar inmelidir. Türkiye'de bu derinlik bölgeden bölgeye çok değişir. Ege ve Akdeniz kıyılarında oldukça sığdır, İç ve Doğu Anadolu'nun soğuk bölgelerinde ise belirgin şekilde daha derindir. Kendi bölgenizdeki değeri yerel ustalara veya bir inşaat mühendisine sorun. Killi, sürekli nemli ya da dolgu zeminlerde kazı işinin daha kapsamlı olacağını, bazen drenaj da gerekeceğini hesaba katın.

Temeller için genellikle uygun dayanımda beton kullanılır, örneğin TS EN 206'ya göre C16/20 veya daha yüksek bir sınıf. Beton iyi karıştırılmalı ve sıkıştırılmalıdır. Dikmeler çitin yüksekliğine uygun olmalıdır. Daha yüksek bir sistemin dikmesiyle alçak çit kurmak sorun çıkarmaz, tersi ise sorun çıkarır.

Panelleri seçerken dona dayanıklı olup olmadıklarına ve yüzeylerinin iyi işlenip işlenmediğine bakın. Gözenekli, kötü işlenmiş bir panel birkaç kışın ardından kabuk atmaya ve çatlamaya başlayabilir. Bu risk özellikle soğuk ve yağışlı bölgelerde yüksektir.

• Düz ve kolay ulaşılan arsa işi hızlandırır, malzeme doğrudan çit hattının yanına indirilebilir.
• Eğimli arazide panellerin basamaklı yerleştirilmesi, daha hassas ölçüm ve daha fazla kesme veya düzeltme gerekir.
• Taşlı ya da nemli zemin kazıyı zorlaştırır ve çoğu zaman daha derin temel veya drenaj ister.
• Eski çit veya duvar önce sökülmeli ve temeli çıkarılmalıdır, aksi hâlde yeni temellere engel olur.
• Zor erişim (dar giriş, evin arkasındaki bahçe) malzemenin elle taşınması anlamına gelir.
• Bahçe kapısı ve araç kapısı ayrı boyutlandırılmış kolonlar ister, bunların baştan planlanması gerekir.

• Sığ temel: don temeli kaldırır ve çit birkaç kış sonra yana yatar.
• Hatalı dikme aralığı: panel kanala oturmaz ya da arada boşluk kalır.
• Şakülünde olmayan dikme: hata uzun bir hatta birikir ve çit dalgalı görünür.
• Aceleyle panel takmak: beton yeterince sertleşmeden yük binince dikmeler oynar.
• Güçlendirilmemiş köşeler: yükün en fazla olduğu yerde çit zamanla açılır.
• Suyun ihmal edilmesi: dikme diplerinde su birikirse beton dondan zarar görür ve zemin yumuşar.

• Dikmeler dik duruyor, iki yönde su terazisiyle kontrol edildi
• Çit gerili iple bakıldığında dalgalanmadan tek bir hat boyunca ilerliyor
• Paneller kanallara boşluksuz ve kot farkı olmadan oturuyor
• Hiçbir panelde kırık kenar, çatlak veya kabarmış yüzey yok
• Köşeler ve çit uçları güçlendirilmiş, itildiğinde oynamıyor
• Dikme başlıkları takılmış ve sağlam
• Dikmelerin çevresi doldurulmuş, sıkıştırılmış ve su çitten uzağa akıyor
• Çit, parsel sınırına göre kararlaştırılan yerde duruyor