1,8 m'ye kadar tel örgü çit montajı

1,4 m'ye kadar tel örgü çoğunlukla bahçelerin, yazlıkların ve bağ evlerinin çevresinde ya da iki komşu arsa arasında kullanılır. Köpeği ve hayvanların çoğunu durdurur, hafif görünür ve manzarayı kapatmaz. Daha basit bir iştir, eli işe yatkın biri kendisi de yapabilir.

1,8 m'ye kadar tel örgü müstakil evlerin çevresinde sık görülür. Bir yetişkin bunu öylece atlayamaz, yine de çit ışığı ve havayı geçirir. Yüzey büyüdükçe rüzgârın etkisi de artar, bu yüzden özellikle köşe ve uç direklerinin daha özenli kurulması gerekir.

3 m üzeri tel örgü daha çok fabrika ve depo alanlarında, spor sahalarında, çiftliklerde ve hayvan barınaklarında kullanılır. Burada artık sıradan bir bahçe çiti söz konusu değildir: rüzgâr bu yüzeye bir yelkene bastırır gibi bastırır. Daha kalın direkler, daha derin temeller, daha fazla sıra gergi teli ve çoğu zaman üstte dikenli veya jiletli tel için eğik bir kol kullanılır. Böyle bir çitin tasarımını ve kurulumunu bir uzmana bırakmak gerekir.

• Galvanizli tel örgü daha sade bir seçenektir, görünüşün değil işlevin önemli olduğu yerlere uyar. Nemli ortamda zamanla pas lekeleri görülebilir.
• PVC kaplı tel örgü galvanizli telin üzerinde, genellikle yeşil renkte bir plastik kaplama taşır. Neme ve darbelere daha iyi dayanır, bahçede daha doğal durur. Evin çevresindeki kalıcı çitlerde daha sık tercih edilir.
• Kaynaklı ya da kalın telli kare örgü yüksek çitlerde, telin daha büyük gerilmeye dayanması gereken yerlerde kullanılır.

Örgünün yanında ara direkler, daha sağlam köşe ve uç direkleri, payandalar, gergi teli, gergi aparatları, bağ teli veya klipsler ve direkleri sabitlemek için beton gerekir. Küçük bağlantı malzemelerinden tasarruf etmeye değmez: çit ilk önce tam bu noktalardan gevşer.

İşe başlamadan arsanın sınırını kesin olarak bilmek gerekir. Sınırın tam nereden geçtiğinden emin değilseniz, çitin komşunun arsasına taşmaması için bir harita mühendisine sınır noktalarını yerinde işaretletmek iyi olur. Ardından hat kazık ve iple işaretlenir, kapının ve köşelerin yeri belirlenir.

Direkler genellikle 2 ile 2,5 m arayla yerleştirilir, rüzgârlı yerlerde veya yüksek çitte biraz daha sık konur. Normal bir çit için çukurlar yaklaşık 60 ile 80 cm derinlikte açılır, mümkünse don derinliğinin altına inilir. Doğu Anadolu gibi kışı sert geçen bölgelerde toprak daha derine kadar donar, bunu hesaba katmak gerekir. 3 m üzeri çitte temeller zemine ve projeye göre çoğu zaman 80 ile 120 cm derinliğe kadar iner ve daha geniş yapılır.

İlk önce köşe ve uç direkleri payandalarıyla birlikte betonlanır, çünkü bütün örgü bunların üzerinde gerilir. Bu direklerin arasına ip çekilir ve ara direkler bu ipe göre dikilir, her biri su terazisiyle kontrol edilir. Beton prizini almadan direklere germe yükü bindirilmez. Üreticiler bunun için genellikle birkaç gün beklemeyi önerir.

Normal bir çitte gergi teli üç sıra halinde çekilir: altta, ortada ve üstte. Yüksek çitler daha fazla sıra ister. Örgü çit boyunca açılır, uç direğe tutturulur ve ani çekişler yapmadan, yavaş yavaş diğer uca doğru gerilir. Son olarak her direğe ve gergi tellerine bağlanır.

En rahat çalışılan yer; düz, toprağı yumuşak, ulaşımı kolay ve eski çiti olmayan bir arsadır. İşi uzatan ve dolayısıyla pahalılaştıran durumlar ise şunlardır:

• Çukur kazmayı zorlaştıran taşlı veya killi toprak
• Çitin basamaklı yapılmasını ya da örgünün araziye uydurulmasını gerektiren eğimli arazi
• Eski çitin sökülmesi ve eski beton temellerin kırılıp çıkarılması
• Çok sayıda köşe, kapı ve kısa bölüm, çünkü her uç bir payanda ister
• Alttan kazmayı önleyen beton plakalar, dikenli tel veya jiletli tel kolu
• İskele veya platformdan çalışmayı gerektiren 3 m üzeri yükseklik

Yaban domuzunun bahçelere zarar verdiği bölgelerde örgünün alt kenarının toprağa gömülmesi ya da alçak bir beton duvar üzerine oturtulması sık görülür. Bu da işi biraz uzatır.

• Sığ temel. Direk ilk kıştan veya sert bir rüzgârdan sonra sallanmaya başlar ve bütün bölümü peşinden çeker.
• Köşelerde payanda olmaması. Gerilen örgü köşe direğini zamanla içeri doğru çeker.
• Taze betona germe yapmak. Direk eğilir ve bir daha düzelmez.
• Direkler arasının fazla açık olması. Örgü iki direk arasında sarkar.
• Düzensiz veya aşırı germe. Gevşek örgü dalgalanır, aşırı gerilen örgü ise direkleri büker.
• Eğri hat. Uzun bir çitte başlangıçtaki küçük bir sapma bile sonunda belirgin şekilde görünür.

1,4 m veya 1,8 m'ye kadar olan alçak bir çiti, yanınızda bir yardımcı ve birkaç gün zamanınız varsa kendiniz kurabilirsiniz. 3 m üzeri çiti bir firmaya bırakın: bu hem yüksekte yapılan bir iştir hem de taşıma gücünün hesaplanması gereken bir yapıdır.

1. Arsa sınırını doğrulamak ve hattı kazık ve iple işaretlemek.
2. Direklerin yerlerini yaklaşık 2 ile 2,5 m arayla, köşeleri ve kapıyı işaretlemek.
3. Aynı derinlikte, genellikle 60 ile 80 cm arasında çukurlar kazmak.
4. Köşe ve uç direklerini payandalarıyla birlikte betonlamak ve su terazisiyle kontrol etmek.
5. Uç direkler arasına ip çekmek ve ara direkleri bu ipe göre betonlamak.
6. Betonun üreticinin önerdiği süre boyunca prizini almasını beklemek.
7. Üç sıra gergi telini çekip germek.
8. Örgüyü açmak, uç direğe tutturmak ve yavaş yavaş germek.
9. Örgüyü her direğe ve gergi tellerine düzenli aralıklarla bağlamak.
10. Hattı ve gerginliği kontrol etmek, sivri tel uçlarını içe kıvırmak.

• Direkler dik ve tek bir hat üzerinde duruyor, itildiğinde hiçbiri oynamıyor
• Köşe ve uç direklerinde payanda var
• Beton temeller bütün, boşluksuz ve çevresinde su birikmiyor
• Gergi telleri gergin ve gergi aparatlarına sıkıca bağlı
• Örgü düz, dalgasız ve sarkmasız, tüm boyunca aynı yükseklikte
• Örgü her direğe ve gergi tellerine bağlanmış
• Örgünün ve direklerin kaplaması zarar görmemiş
• Sivri tel uçları kıvrılmış ve çit çevresi temizlenmiş