Çit çerçevesi montajı

Çerçeve ancak altındaki direkler kadar düz olur. Bu yüzden işin büyük kısmı, ilk çerçeve yerden kaldırılmadan önce yapılır.

• Hattın belirlenmesi. Kazıklar ve gerilmiş bir ip, çitin nereden geçeceğini gösterir. Direkler arası mesafe genellikle 2 ila 3 metre olur, ama kesin aralığı çerçevelerin genişliği belirler.
• Direklerin dikilmesi. Çukurlar don etkisinin ulaşmadığı derinliğe kadar kazılır. Bu derinlik bölgeye göre değişir: ılıman kıyı bölgelerinde daha sığ, İç ve Doğu Anadolu gibi soğuk bölgelerde daha derin olması gerekir. Çukurun tabanı sıkıştırılır, çoğu zaman altına çakıl serilir ve direkler tam dik konumda betona gömülür.
• Betonun sertleşmesi. Beton sertleşene kadar direklere yük bindirilmez. Ne kadar beklemek gerektiğini beton karışımının üreticisi belirtir. Direkler için satılan hızlı priz alan karışımlar daha kısa sürede hazır olur, normal betonda ise birkaç gün beklemek gerekir.
• Çerçevelerin sabitlenmesi. Çerçeveler direklere bağlantı aparatları ve cıvatalarla, çelikte bazen kaynakla bağlanır. İşe köşe ya da uç direkten başlanır, her parça takılır takılmaz su terazisi ve iple kontrol edilir.
• Son sıkma ve dolgu. Tüm çerçeveler yerine oturunca bağlantılar sıkılır. Dolgu çerçevenin parçası değilse bu aşamada takılır.

Neden her çerçeve ayrı ayrı kontrol edilir? İlk bölmedeki küçük bir sapma sonraki bütün bölmelere taşınır. Hattın sonunda bu sapma gözle görülür bir boşluk ya da yapıda gerilim olarak ortaya çıkar.

Galvanizli çelik çerçeve en çok yük taşıyan seçenektir. Rüzgâr alan ya da güvenlik amacı taşıyan çitlerde tercih edilir. Galvaniz kaplama, çoğu zaman üzerine uygulanan elektrostatik toz boyayla birlikte, çeliği pastan korur. Kesme ya da delme sırasında bu koruma bozulur, o noktaya hemen soğuk galvaniz boya sürmek gerekir.

Alüminyum çerçeve daha hafiftir ve doğası gereği paslanmaz, bu yüzden neredeyse hiç bakım istemez. Çelik kadar rijit değildir. Bu nedenle daha çok dekoratif ve az yük alan çitlerde, örneğin yeni yapılmış evlerin sokak cephesinde kullanılır.

Ahşap dolgulu çerçeve bahçede doğal bir görüntü verir. Taşıyıcı görevi metal çerçeve üstlenir, ahşap görünümü sağlar. Ancak ahşabın düzenli olarak boyanması ve nemden korunması gerekir, yoksa çabuk yıpranır.

Ölçüye özel çerçeveler eğimli arazide, düzensiz parselde ya da standart dışı yüksekliklerde mantıklıdır. Hazır parçalar böyle yerlerde uzun süre uğraşarak uyarlanır, ölçü alınarak üretilen çerçeve ise ilk seferde yerine oturur.

Düz, ulaşılması kolay, yumuşak topraklı bir arazi ve aynı genişlikte sistem çerçeveler montajı hızlandırır. Şu durumlar ise işi uzatır ve maliyeti artırır:

• çerçevelerin kademeli dizilmesini ya da eğimli üretilmesini gerektiren yamaç arazi,
• taşlı veya killi toprak, ya da yüksek yeraltı suyu,
• standart dışı ölçüler, köşeler ve kırılan hatlar,
• yerinde yapılan kaynak ve ardından bağlantıların pasa karşı korunması,
• daha fazla kişi ya da makine gerektiren ağır, dolu dolgulu çerçeveler,
• önce sökülmesi ve temelleri kırılması gereken eski bir çit.

Kazıdan önce çit hattının altından elektrik, su, doğalgaz ya da telefon ve internet hattı geçip geçmediğini öğrenmek önemlidir. Bu bilgiyi bölgenizdeki elektrik dağıtım şirketi, su idaresi ve doğalgaz dağıtım şirketi verebilir. Kazı sırasında bir doğalgaz borusuna zarar verirseniz ya da gaz kokusu alırsanız, hemen alandan uzaklaşın ve 187 Doğalgaz Acil hattını arayın. Başka bir tehlike varsa 112'yi arayın.

Direkleriniz zaten sağlam biçimde betona gömülmüşse ve çerçeveler aparatlarla cıvatalanıyorsa montajı kendiniz de yapabilirsiniz. Bir yardımcıya, su terazisine, ipe, şarjlı vidalamaya ve anahtar takımına ihtiyacınız olacak. Kaynak gereken işleri bir kaynakçıya bırakın.

1. Direklerin altındaki betonun üreticinin belirttiği şekilde yeterince sertleştiğini kontrol etmek.
2. Çit boyunca, çerçevelerin üst kenarı hizasında bir ip germek.
3. Direklerin dikliğini su terazisiyle kontrol etmek ve aralarındaki mesafeyi ölçmek.
4. Bağlantı aparatlarını ipe göre direklere aynı yükseklikte takmak.
5. İlk çerçeveyi uç direğe yerleştirmek ve cıvataları şimdilik hafifçe sıkmak.
6. Çerçeveyi su terazisiyle yatay ve dikey olarak kontrol etmek, gerekirse düzeltmek.
7. Diğer çerçeveleri aynı şekilde takmak ve hattı iple sürekli kontrol etmek.
8. Bütün çerçeveler yerine oturunca tüm cıvataları tam olarak sıkmak.
9. Her kesime, delik açılan yere ve çizilen noktaya soğuk galvaniz boya sürmek.
10. Dolgu çerçevenin parçası değilse dolguyu takmak, tel örgüyü dalgalanmadan eşit şekilde germek.

• Eşit olmayan direk aralıkları. Çerçeve yerine oturmaz ya da yapıya gerilim biner.
• Sığ temeller. Don derinliğinin üstünde kalan direkleri don zamanla yukarı iter ve yatırır.
• Taze betona yük bindirmek. Direk oynar ve bir daha düzeltilemez.
• Kontrolü sona bırakmak. Hatalar üst üste biner ve bütün hattın düzeltilmesi gerekir.
• Korunmayan kesimler ve delikler. Pas tam da galvanizin zarar gördüğü yerden başlar.
• Ucuz bağlantı elemanları. Galvanizsiz cıvatalar paslanır, bağlantılar gevşer.

• direkler dik duruyor ve itildiğinde oynamıyor,
• çerçevelerin üst kenarı tek bir hat oluşturuyor, eğimli arazide kademeler düzenli,
• çerçeve ile direk arasındaki boşluklar baştan sona aynı,
• bütün cıvatalar sıkılmış ve eksik cıvata yok,
• kesimler, delikler ve kaynaklar pasa karşı korunmuş,
• dolgu sağlam şekilde tutturulmuş ve tel örgü dalgalanmıyor,
• direklerin çevresindeki beton çatlamamış ve su direkten uzağa akıyor,
• çevre temizlenmiş, kazı toprağı anlaşmaya göre götürülmüş ya da yayılmış.