Eski çitin sökülmesi

İşin belli bir sırası vardır ve bu sıraya uymak işinizi kolaylaştırır. Çit en hafif parçalardan en ağır parçalara doğru sökülür. Böylece hiçbir bölüm kontrolsüz devrilmez, tekrar kullanılabilecek malzeme de sağlam kalır.

1. Yerinde inceleme. Usta çitin neyden yapıldığına, direklerin nasıl sabitlendiğine, alt duvar olup olmadığına ve makineyle yaklaşılıp yaklaşılamayacağına bakar.
2. Çevrenin hazırlanması. Saksılar, bahçe mobilyaları ve sarmaşıklar kaldırılır, yürüme yolu ile çim korunur. Çit sokağa bakıyorsa çalışma alanının çevresi şeritle kapatılır.
3. Dolgu kısımları. İlk olarak tel örgü, gergi telleri, ahşap çıtalar veya metal paneller sökülür.
4. Direkler ve yatay taşıyıcılar. Anlaşmaya göre direkler beton ayağıyla birlikte çekilir ya da zemin hizasından kesilir.
5. Temel ve alt duvar. Beton elle, kırıcıyla veya mini ekskavatörle kırılır.
6. Ayırma ve taşıma. Metal, ahşap ve moloz ayrı ayrı istiflenir ve götürülmeye hazırlanır.

Başlamadan önce beton ayakların toprakta kalıp kalmayacağına ya da tamamen çıkarılıp çıkarılmayacağına karar verin. Toprakta kalan beton parçaları, yeni direkler için çukur kazarken sonradan sorun çıkarır.

Tel örgü çit

En kolay durum budur. Önce gergi telleri gevşetilir, sonra tel örgü rulo hâlinde sarılır. Zor kısım genellikle direklerdir, çünkü çoğu zaman betona gömülüdür.

Ahşap çit

Eski ahşap çit kolay sökülür, çünkü birleşim yerleri çoğu zaman çürümüştür. Ancak bu yüzden tahtalar kırılır ve epey atık çıkar. Boyalı veya emprenyeli ahşabı bahçede yakmayın, yanarken sağlığa zararlı duman çıkar.

Metal çit ve panel çitler

Vidalı paneller sökülebilir, bazen yeniden kullanılabilir. Kaynaklı ferforje çitler ve paslanmış cıvatalar ise avuç taşlamayla kesilmek zorundadır. Bu iş daha uzun sürer ve kıvılcımlara karşı dikkat ister.

Beton çit, bahçe duvarı ve karma çitler

En çok emeği beton ister. Hazır beton paneller direklerin arasından kaydırılarak çıkarılabilir, ama alt duvarın, briket bahçe duvarının veya beton ayakların kırılması gerekir. Örneğin alt kısmı beton, üst kısmı metal olan karma çitlerde her malzeme ayrı ayrı sökülür.

İşin zorluğu, dolayısıyla maliyeti, en çok toprakta ne kadar beton olduğuna ve molozun ne kadar uzağa taşınacağına bağlıdır. İşi uzatan durumlar şunlardır:

• büyük beton ayaklar, kesintisiz alt duvar veya bahçe duvarı,
• kesilmesi gereken kaynaklı ve paslı birleşimler,
• eğimli arazi, evin yanında dar bir geçit ya da mini ekskavatörün giremediği bir bahçe,
• içinden çalıların ve köklerin geçtiği, otlarla sarılmış bir çit,
• parçaların yeniden kullanılmak üzere sağlam sökülmesi isteği,
• çok miktarda atık ve uzaktaki bir atık kabul noktası.

Rahat ulaşılabilen bir alan, kesintisiz alt duvarı olmayan bir çit ve neyin kalıp neyin gideceği konusunda net bir anlaşma ise işi kolaylaştırır. Uzun bir hatta iş daha akıcı ilerler, çünkü makine yalnızca bir kez getirilir.

Sınır hattı ve komşu. Çitin kime ait olduğunu netleştirin. Çit sınırın üzerindeyse ya da ortak kullanılıyorsa, işe başlamadan önce komşunuzla yazılı olarak anlaşın. Sınırın tam olarak nereden geçtiğini bilmiyorsanız, bir harita mühendisine noktaları yerinde gösterttirmek sonradan çıkabilecek tartışmaları önler. Apartman bahçesinin çitiyse karar kat maliklerinindir, önce apartman yönetimiyle konuşun.

Yeraltındaki hatlar. Çitlerin yanından sıkça elektrik kabloları, doğalgaz bağlantıları, su ve kanalizasyon boruları geçer. Temeli kırmadan önce bu hatların yerini ilgili kurumlardan öğrenin. Bir elektrik kablosuna rastlarsanız ona dokunmayın ve elektrik dağıtım şirketinin arıza hattını (186) arayın. Gaz kokusu alırsanız hemen oradan uzaklaşın, ateş yakmayın, elektrikli alet çalıştırmayın ve 187 doğalgaz acil hattını ya da 112'yi arayın.

Asbest. Bazı eski çitlerde dolgu olarak asbestli çimento levhalar kullanılmıştır. Bunları kesmeyin, kırmayın. Asbestli malzemenin sökümü, bu konuda yetkin ve uzman bir firmanın işidir.

Küçük beton ayaklı hafif bir çiti kendiniz de sökebilirsiniz. Büyük beton bahçe duvarlarını, yol kenarındaki çitleri ve altından hat geçme ihtimali olan her yeri ise ustalara bırakın.

1. Komşuyla anlaşmak, ortak çitse anlaşmayı yazılı hâle getirmek.
2. Çit boyunca yeraltındaki hatların yerini öğrenmek.
3. Eldiven, gözlük, sağlam ayakkabı, yan keski, levye, testere ve kürek hazırlamak.
4. Çalışmayı engelleyen bitkileri ve eşyaları kaldırmak.
5. Bağlama tellerini kesmek, gergi tellerini gevşetmek ve tel örgüyü yavaş yavaş sarmak.
6. Ahşap çitte çıtaları sökmek veya levyeyle ayırmak, çivileri çıkarmak.
7. Direğin çevresindeki toprağı beton ayağa kadar kazmak.
8. Direği sallayarak beton ayağıyla birlikte çekmek, gerekirse ayağı balyozla kırmak.
9. Çukurları toprakla doldurmak ve sıkıştırmak.
10. Metali, ahşabı ve molozu ayırmak, hurdacıya veya atık kabul noktasına götürmek.

Metal parçalar hurdacıya verilebilir, beton inşaat molozu sayılır, ahşap ise durumuna göre ya atığa gider ya da yeniden kullanılır. Moloz ve inşaat atığının nereye bırakılacağı belediyeden belediyeye değişir, bu yüzden bulunduğunuz belediyenin temizlik işlerinden bilgi alın. Teklifte atığın götürülmesinin dahil olup olmadığını mutlaka kontrol edin.

İşi teslim alırken şunlara bakın:

• anlaşılan bölümdeki tüm dolgu kısımları, direkler ve taşıyıcılar sökülmüş mü,
• beton ayaklar anlaşılan derinlikte çıkarılmış ya da zemin hizasından kesilmiş mi,
• çukurlar doldurulmuş, sıkıştırılmış ve zemin kabaca düzeltilmiş mi,
• toprakta tel parçası, çivi veya keskin metal artığı kalmış mı,
• yürüme yolu, bordürler, çim ya da komşunun bahçesi zarar görmüş mü,
• atık götürülmüş ve kullanılabilir malzeme anlaştığınız yere konmuş mu.