Çit üstü dikenli tel kolu montajı

Kol, birkaç sıra teli çitin üst kenarının üzerinde tutar, genellikle de eğik olarak, çoğu zaman yaklaşık 45 derece. Neden eğik? Çitin üst kenarına tutunan kişi teli tam başının üstünde ya da yüzünün önünde bulur ve kendini rahatça öbür tarafa atamaz. Yani kol hem çiti yükseltir hem de tırmanırken hareketi zorlaştırır.

Çitin kendisi sağlam ama yetersizse anlamlıdır. Direkler eğikse, paslanmışsa ya da toprakta sallanıyorsa kol sorunu çözmez. Gerilen tel direklere ek yük bindirir, bu yüzden önce çitin onarılması gerekir.

Kollar hem şekil hem de bağlantı şekli bakımından farklıdır. Seçimde en çok direğin profili ve korumanın hangi yöne bakacağı belirleyicidir.

• Düz kol dikey olarak yukarı devam eder, çiti sadece yükseltir. Hiçbir şeyin sınır dışına taşmaması gereken yerlerde uygundur
• Tek kollu eğik model dışa ya da içe eğiktir ve çevre çitlerinde en yaygın çözümdür
• Y tipi çift kol her iki yönden korur. Daha çok içeriden dışarı çıkılmasının da engellenmesi gereken sahalarda kullanılır
• Geçmeli kol direk kapağının yerine direğin üstüne oturtulur, kelepçeli kol yuvarlak direğin etrafına sarılır, vidalı kol ise kutu profile ya da örme ayağa bağlanır

Beton çit direklerinin bir kısmı üstü hazır kıvrık olarak üretilir. Böyle direklerde ayrıca kol gerekmez, tel doğrudan direğin tepesindeki deliklerden geçirilir.

Tel tarafında iki seçenek vardır. Dikenli tel normal güvenlik için yeterlidir ve çalışması daha kolaydır. Jiletli tel, çoğu zaman spiral şeklinde, keskin bıçaklara sahiptir ve aşılması daha zordur. Ancak elle tutması risklidir, çocukların geçtiği kaldırım kenarından çok sanayi sahalarına uygundur.

Kol ve bağlantı elemanları sıcak daldırma galvanizli olmalı, isterseniz üstüne çitin renginde elektrostatik toz boya da yapılabilir. Galvanizsiz vidalar birkaç kış sonra paslanmaya ve gevşemeye başlar.

Mevcut bir çitte montaj, çoğu zaman hazırlıktan daha kısa sürer. Usta genellikle şöyle ilerler:

1. Tüm çiti dolaşıp direkleri kontrol etmek: toprakta sağlamlık, şakül, pas ve üst kısmın durumu.
2. Gevşek ya da hasarlı direkleri onarmak veya değiştirmek, panel çitlerde panel bağlantılarını sıkmak.
3. Direk profiline göre kol tipini seçmek ve eğimin hangi yöne bakacağına karar vermek.
4. Direklerin tepesi boyunca ip germek ve tek bir montaj yüksekliği belirlemek.
5. Kolları takmak: geçirmek, kelepçeyle sıkmak ya da vidalamak. Örme veya beton ayaklarda delik açıp uygun dübel kullanmak, çoğu zaman kimyasal dübel.
6. Bütün kolların aynı açıda ve yönde olup olmadığını ara ara kontrol etmek, bağlantıları sona bırakmadan hemen sıkmak.
7. Taşıyıcı telleri çekmek, uç ve köşe direklerine bağlamak, gerdirme aparatlarıyla germek.
8. Dikenli ya da jiletli teli taşıyıcı tellere ve kollara bağlama teliyle ya da üreticinin belirttiği şekilde sabitlemek.
9. Gerginliği ve bağlantıların sağlamlığını kontrol etmek, telin keskin uçlarını bükmek ya da kapatmak.

Bu iş, elde keskin malzemeyle, merdiven üzerinde ve çit kenarının yukarısında yapılır. Bu yüzden burada kendin yap rehberi değil, ustanın izlediği yol anlatılıyor. Kalın eldiven, göz koruması ve teli tutan ikinci bir kişi olmadan yaralanmalar çok kolay olur.

En az zahmetli iş, direkleri sağlam ve aralıkları düzenli olan yeni bir panel çittir, özellikle üretici o profile uygun kolu da sunuyorsa. Montaj hızlı ilerler ve sonuç düzgün olur.

İşi uzatan başlıca durumlar şunlardır:

• Paslı ya da eğri direkli, önce güçlendirilmesi gereken eski tel örgü çit
• Eğimli veya engebeli arazi, kol yüksekliğinin bölüm bölüm ayarlanması gerekir
• Delinip dübellenecek örme ayaklar, özellikle boşluklu briket ya da tuğla ise
• Çok sayıda köşe, dönüş ve kapı, buralarda tel bitirilip yeniden gerilir
• Dikenli tel yerine jiletli tel, daha yavaş ve dikkatli çalışmak gerekir
• Zor erişim, örneğin çitin bir tarafında sık bir çalı çit ya da dik bir yamaç varsa

Çit tam sınırdaysa dışa eğik kol komşu tarafına ya da kaldırımın üzerine taşar. Uygulamada bu ya komşuyla anlaşarak ya düz kolla ya da içe eğimle çözülür. Apartman bahçesinin çiti ortak alandır, bu konuyu önceden apartman yönetimi ve kat malikleriyle konuşmak yerinde olur.

Çitin önünden kimlerin geçtiğini de düşünün. Bir çocuğun uzanabileceği yükseklikteki ya da kamuya açık bir kaldırımın üzerindeki jiletli tel birini yaralayabilir ve mülk sahibinin başını derde sokabilir.

• Kolun, tel gerildikçe eğilmeye başlayan zayıf ya da gevşek direklere takılması
• Kolların farklı yükseklikte ya da açıda olması, telin düz gitmemesi ve çitin dağınık görünmesi
• Telin fazla gevşek gerilip sarkması ya da fazla gerilip kolları ve köşe direklerini bükmesi
• En büyük çekme kuvvetinin toplandığı uç ve köşe direklerinde sabitlemenin yapılmaması
• Kısa sürede paslanan galvanizsiz bağlantı elemanı kullanılması
• Örme ayakta kenara çok yakın delik açılması ve dübelin duvardan parça koparması
• Kol eğiminin anlaşma olmadan başkasının arsasına doğru yönlendirilmesi

Teslim alırken çiti baştan sona yürüyün ve şunlara bakın:

• Bütün kollar aynı yükseklikte, aynı eğimde ve aynı yöne bakıyor
• Eldivenli elle kuvvetlice itildiğinde kol oynamıyor ve gıcırdamıyor
• Vidalar ve kelepçeler sıkılmış ve galvanizli
• Tel gerildikten sonra direkler, özellikle köşelerde ve uçlarda, eğilmemiş
• Tel eşit gerilmiş ve direkler arasında sarkmıyor
• Telin keskin uçları bükülmüş ya da kapatılmış, insanların geçtiği alana hiçbir şey uzanmıyor
• Anlaşılmadıysa tel komşu arsanın ya da kaldırımın üzerine taşmıyor
• Çit çevresinde tel artığı ya da başka keskin atık kalmamış