Αλλαγή θερμοστατικής βαλβίδας

Μια βαλβίδα σπάνια χαλάει από τη μια μέρα στην άλλη. Συνήθως δείχνει κάποιο από αυτά τα σημάδια:

• το καλοριφέρ καίει στο φουλ, ακόμη κι όταν η κεφαλή είναι στο ελάχιστο,
• το καλοριφέρ μένει κρύο, ενώ τα υπόλοιπα στο σπίτι ζεσταίνονται,
• όσο κι αν γυρίσετε την κεφαλή, η θερμοκρασία του σώματος δεν αλλάζει,
• γύρω από τη βαλβίδα εμφανίζεται υγρασία, σταγόνες ή πράσινες και σκουριασμένες επικαθίσεις,
• πρόκειται για παλιό χειροκίνητο διακόπτη χωρίς θερμοστατική λειτουργία.

Γιατί κάποιο καλοριφέρ δεν ζεσταίνεται καθόλου στην αρχή του χειμώνα; Πολλές φορές απλώς κόλλησε το καλοκαίρι ο πείρος της βαλβίδας, το μικρό στέλεχος που πιέζει η κεφαλή. Αν βγάλετε την κεφαλή, μπορείτε να πατήσετε τον πείρο προσεκτικά μερικές φορές, ώστε να ξεκολλήσει. Αν δεν κουνιέται ή βγαίνει νερό δίπλα του, ο μηχανισμός της βαλβίδας έχει φθαρεί. Αν το πρόβλημα λύνεται με μια άλλη, λειτουργική κεφαλή, η βαλβίδα είναι εντάξει και αρκεί να αλλάξει μόνο η κεφαλή.

Για ένα καλοριφέρ η αλλαγή είναι σύντομη δουλειά. Ο υδραυλικός συνήθως δουλεύει έτσι:

1. Ελέγχει το καλοριφέρ, τις σωληνώσεις και τα σπειρώματα και κρίνει αν αρκεί η κεφαλή, ο μηχανισμός της βαλβίδας ή αν πρέπει να αλλάξει όλο το σώμα της βαλβίδας.
2. Απομονώνει το καλοριφέρ. Σε μονοκατοικία συχνά αρκεί να κλείσει το ρακόρ επιστροφής, αλλιώς αδειάζει μερικώς η εγκατάσταση. Σε πολυκατοικία με κεντρική θέρμανση μπορεί να χρειαστεί να αδειάσει η στήλη που τροφοδοτεί το διαμέρισμα.
3. Ξεβιδώνει την παλιά βαλβίδα χωρίς να καταστρέψει το σπείρωμα του καλοριφέρ ή τον σωλήνα. Σε παλιές εγκαταστάσεις καθαρίζει σκουριές και ακαθαρσίες.
4. Τοποθετεί τη νέα βαλβίδα με σωστή στεγάνωση στο σπείρωμα. Το βελάκι στο σώμα της πρέπει να δείχνει προς την κατεύθυνση ροής του νερού.
5. Ρυθμίζει την προρύθμιση, αν η βαλβίδα τη διαθέτει, και τοποθετεί συμβατή κεφαλή.
6. Γεμίζει την εγκατάσταση, ανεβάζει την πίεση, εξαερώνει το καλοριφέρ και ελέγχει τη στεγανότητα σε όλες τις συνδέσεις.
7. Επιβεβαιώνει ότι το καλοριφέρ αντιδρά όταν γυρίζει η κεφαλή.

Σε πολυκατοικία με κεντρική θέρμανση η αλλαγή γίνεται συνήθως εκτός χειμερινής περιόδου, όταν ο λέβητας είναι σβηστός και η στήλη μπορεί να αδειάσει εύκολα. Μέσα στον χειμώνα σημαίνει ότι μένουν χωρίς θέρμανση και άλλα διαμερίσματα, και η δουλειά γίνεται πιο περίπλοκη για όλους.

Η βαλβίδα επιλέγεται με βάση το πώς συνδέεται το καλοριφέρ, όχι με βάση την εμφάνιση.

• γωνιακή βαλβίδα, όταν ο σωλήνας βγαίνει από τον τοίχο ή το δάπεδο και στρίβει προς το καλοριφέρ,
• ευθεία βαλβίδα, όταν ο σωλήνας μπαίνει ίσια στο πλάι του καλοριφέρ,
• αξονική ή τριών αξόνων βαλβίδα, όταν θέλετε να στρέψετε την κεφαλή εκεί που έχει χώρο και δεν κρύβεται πίσω από έπιπλα,
• μηχανισμός βαλβίδας σε πάνελ με κάτω σύνδεση, όπου η βαλβίδα είναι ενσωματωμένη στο σώμα του καλοριφέρ: εκεί δεν αλλάζει όλη η βαλβίδα, μόνο ο μηχανισμός.

Στις πολυκατοικίες με κεντρική θέρμανση έχει σημασία η προρύθμιση. Είναι μια μικρή ρύθμιση πάνω στη βαλβίδα που περιορίζει τη μέγιστη ροή νερού. Όταν η εγκατάσταση έχει ζυγοσταθμιστεί, κάθε καλοριφέρ έχει τη δική του τιμή. Αν η νέα βαλβίδα μπει με διαφορετική, το καλοριφέρ μπορεί να «κλέβει» θερμότητα από τους γείτονες ή, αντίθετα, να ζεσταίνει λίγο. Καλό είναι να ζητήσετε την αρχική τιμή από τον διαχειριστή ή από τον τεχνικό που συντηρεί την κεντρική θέρμανση.

Οι κεφαλές είναι μηχανικές, με υγρό ή κερί στο εσωτερικό, ή ηλεκτρονικές. Μια ηλεκτρονική ή «έξυπνη» κεφαλή μπορεί να θερμαίνει με ωριαίο πρόγραμμα, για παράδειγμα περισσότερο πρωί και βράδυ και λιγότερο τη μέρα. Οι περισσότερες συνηθισμένες βαλβίδες έχουν σπείρωμα κεφαλής M30 x 1,5, ενώ για άλλους τύπους κυκλοφορούν αντάπτορες. Αν σκέφτεστε έξυπνη ρύθμιση, ελέγξτε τη συμβατότητα πριν αγοράσετε βαλβίδα, ώστε αργότερα να αλλάξετε μόνο την κεφαλή. Αν η αλλαγή γίνεται στο πλαίσιο ευρύτερης ενεργειακής αναβάθμισης, για παράδειγμα μέσω του Εξοικονομώ, ενημερωθείτε για τους τρέχοντες όρους του προγράμματος.

Ο κόπος, άρα και ο χρόνος του υδραυλικού, εξαρτάται κυρίως από την κατάσταση της εγκατάστασης:

• βοηθά ένα ρακόρ επιστροφής που κλείνει, γιατί επιτρέπει να απομονωθεί ένα καλοριφέρ χωρίς άδειασμα,
• βοηθά επίσης η εύκολη πρόσβαση στη βαλβίδα και τα καθαρά, χωρίς σκουριά σπειρώματα,
• δυσκολεύει μια παλιά, «κολλημένη» ή διαβρωμένη βαλβίδα που δεν ξεβιδώνει χωρίς κίνδυνο για τον σωλήνα,
• δυσκολεύει η ανάγκη να αδειάσει μέρος ή όλη η εγκατάσταση, ιδίως σε πολυκατοικία,
• χρόνο προσθέτει και η μη τυποποιημένη απόσταση ή διάσταση σύνδεσης, όπου πρέπει να προσαρμοστεί ο σωλήνας,
• αν αλλάζουν πολλές βαλβίδες μαζί, αξίζει να συνδυαστεί η δουλειά με εξαέρωση και έλεγχο όλης της θέρμανσης.

Την αλλαγή του σώματος της βαλβίδας αφήστε τη στον υδραυλικό. Η εγκατάσταση είναι υπό πίεση και ένα λάθος μπορεί να πλημμυρίσει το σπίτι σας και τον από κάτω. Την κεφαλή όμως μπορείτε να την αλλάξετε μόνοι σας, γιατί δεν βγαίνει νερό.

1. Γυρίστε την παλιά κεφαλή στον μεγαλύτερο αριθμό, ώστε να μην πιέζει τον πείρο.
2. Ξεβιδώστε το παξιμάδι ή απελευθερώστε το κλιπ και βγάλτε την κεφαλή.
3. Ελέγξτε ότι ο πείρος της βαλβίδας κινείται ελεύθερα και ότι δεν βγαίνει νερό γύρω του.
4. Βεβαιωθείτε ότι η νέα κεφαλή ταιριάζει στη βαλβίδα και, αν χρειάζεται, βάλτε αντάπτορα.
5. Τοποθετήστε τη νέα κεφαλή στη θέση «τέρμα ανοιχτό» και σφίξτε το παξιμάδι με το χέρι.
6. Ρυθμίστε τον αριθμό που θέλετε και μετά από μερικές ώρες ελέγξτε ότι το καλοριφέρ ανταποκρίνεται.

Αν ο πείρος δεν κουνιέται ή βγαίνει νερό δίπλα του, καλέστε υδραυλικό.

• βαλβίδα τοποθετημένη αντίθετα στη ροή του νερού, οπότε το καλοριφέρ βουίζει ή ρυθμίζεται άσχημα,
• ξεχασμένη ή λάθος προρύθμιση σε πολυκατοικία,
• υπερβολικό σφίξιμο που χαλά το σπείρωμα του καλοριφέρ,
• κεφαλή σε κάθετη θέση ακριβώς πάνω από το καλοριφέρ, όπου τη ζεσταίνει ο θερμός αέρας που ανεβαίνει,
• κεφαλή κρυμμένη πίσω από κουρτίνα, κάλυμμα καλοριφέρ ή έπιπλο, οπότε μετρά λάθος θερμοκρασία,
• ασύμβατη κεφαλή που δεν μπορεί να κλείσει εντελώς τη βαλβίδα.

• οι συνδέσεις της βαλβίδας και του ρακόρ είναι στεγνές και μετά από αρκετές ώρες λειτουργίας,
• το βελάκι στη βαλβίδα δείχνει προς την κατεύθυνση ροής του νερού,
• το καλοριφέρ ζεσταίνεται όταν ανεβάζετε την κεφαλή και κρυώνει σταδιακά στο ελάχιστο,
• η κεφαλή είναι οριζόντια, προσβάσιμη και δεν καλύπτεται,
• η προρύθμιση αντιστοιχεί στην τιμή που δόθηκε από τον διαχειριστή ή τον τεχνικό της θέρμανσης,
• το καλοριφέρ είναι εξαερωμένο και η πίεση της εγκατάστασης βρίσκεται στο εύρος που ορίζει ο κατασκευαστής του λέβητα,
• ο υδραυλικός σας ενημέρωσε για τον τύπο της βαλβίδας και της κεφαλής, για μελλοντικό σέρβις.