Τοποθέτηση βαλβίδων καλοριφέρ

Ένα συνηθισμένο καλοριφέρ έχει δύο εξαρτήματα. Στην προσαγωγή, εκεί που μπαίνει το ζεστό νερό, βρίσκεται η ρυθμιστική βαλβίδα, με την οποία ελέγχετε τη θερμοκρασία. Στην επιστροφή υπάρχει το ρακόρ επιστροφής. Με αυτό κλείνετε το σώμα όταν χρειάζεται και ρυθμίζετε τη ροή του.

• θερμοστατική βαλβίδα με κεφαλή: μειώνει μόνη της τη ροή ανάλογα με τη θερμοκρασία του χώρου και σήμερα τη βρίσκετε στα περισσότερα σπίτια και διαμερίσματα,
• χειροκίνητη βαλβίδα: τη ρυθμίζετε γυρίζοντας τη λαβή, ταιριάζει σε βοηθητικούς χώρους ή εκεί που η θερμοκρασία σχεδόν δεν αλλάζει,
• βαλβίδα με προρύθμιση: περιορίζει τη μέγιστη ροή σε κάθε καλοριφέρ χωριστά, κάτι απαραίτητο για την υδραυλική εξισορρόπηση,
• γωνιακή ή ευθεία: η επιλογή εξαρτάται από το αν η σωλήνωση βγαίνει από τον τοίχο ή από το δάπεδο,
• καλοριφέρ με κάτω σύνδεση: έχουν ενσωματωμένο μηχανισμό βαλβίδας και κάτω από το σώμα μπαίνει ειδικό εξάρτημα σύνδεσης.

Το σώμα της βαλβίδας είναι συνήθως ορειχάλκινο, συχνά επινικελωμένο. Πλαστικό βρίσκετε κυρίως στις κεφαλές και στα καπάκια. Κατά την επιλογή, η βαλβίδα πρέπει να ταιριάζει στη σωλήνωση που ήδη υπάρχει και να υπάρχει κατάλληλη κεφαλή για αυτήν.

Δεν σημαίνει κάθε πρόβλημα στη θέρμανση ότι θέλετε καινούργιο καλοριφέρ. Συχνά αρκεί η αλλαγή της βαλβίδας. Σκεφτείτε την όταν:

• γύρω ή κάτω από τη βαλβίδα βλέπετε υγρασία, άλατα ή σημάδια σκουριάς,
• το καλοριφέρ καίει στο φουλ, ακόμη κι όταν η κεφαλή είναι στο ελάχιστο,
• το καλοριφέρ μένει κρύο ενώ τα υπόλοιπα ζεσταίνονται,
• η βαλβίδα σφυρίζει, βουίζει ή χτυπάει,
• η ακίδα κάτω από την κεφαλή έχει κολλήσει και δεν ξεκολλάει.

Βολεύει να συνδυάσετε την αλλαγή με άλλη εργασία: αντικατάσταση καλοριφέρ, βάψιμο από τον ελαιοχρωματιστή, νέα δάπεδα ή θερμοπρόσοψη. Μετά από ενεργειακή αναβάθμιση, για παράδειγμα μέσω προγράμματος τύπου Εξοικονομώ, γίνεται συχνά και υδραυλική εξισορρόπηση όλης της εγκατάστασης. Τότε αλλάζουν οι βαλβίδες σε όλους τους χώρους μαζί.

Κλείσιμο και άδειασμα

Το σώμα της βαλβίδας δεν αλλάζει όσο το δίκτυο έχει πίεση. Σε μονοκατοικία ο υδραυλικός σβήνει τον λέβητα, αφήνει το νερό να κρυώσει και αδειάζει τουλάχιστον το τμήμα όπου θα δουλέψει. Σε πολυκατοικία με κεντρική θέρμανση πρέπει να κλείσει και να αδειάσει η στήλη. Αυτό αφήνει χωρίς θέρμανση και άλλα διαμερίσματα, γι' αυτό η μέρα κανονίζεται από πριν με τον διαχειριστή.

Αφαίρεση της παλιάς βαλβίδας

Η παλιά βαλβίδα λύνεται με κλειδί, χωρίς να στρίψει ο σωλήνας. Τα σπειρώματα και οι επιφάνειες επαφής καθαρίζονται. Αν το σπείρωμα έχει χαλάσει ή έχει διαβρωθεί, πρέπει να επισκευαστεί, αλλιώς η νέα σύνδεση δεν θα στεγανώσει.

Τοποθέτηση της νέας βαλβίδας

Οι βιδωτές συνδέσεις στεγανώνονται με καννάβι και πάστα ή με ταινία κατάλληλη για θέρμανση. Ορισμένες βαλβίδες έχουν ήδη ενσωματωμένη φλάντζα. Η βαλβίδα μπαίνει σύμφωνα με το βελάκι της ροής και σφίγγεται σταθερά αλλά με μέτρο, ώστε να μη σπάσει το παξιμάδι ή η μαστούρα του καλοριφέρ.

Γέμισμα, εξαέρωση και δοκιμή

Το δίκτυο ξαναγεμίζει, κάθε καλοριφέρ εξαερώνεται και ελέγχεται η πίεση. Με δικό σας λέβητα η πίεση συμπληρώνεται στην τιμή που δίνει ο κατασκευαστής του λέβητα. Έπειτα οι συνδέσεις μένουν υπό πίεση και ελέγχονται ξανά με ζεστό νερό.

Κεφαλή και ρύθμιση

Η θερμοστατική κεφαλή μπαίνει στο τέλος, συνήθως στη θέση πλήρους ανοίγματος. Αν η βαλβίδα έχει προρύθμιση, αυτή ορίζεται με βάση τον υπολογισμό εξισορρόπησης ή τη σύσταση του υδραυλικού.

Η αλλαγή είναι απλή σε μονοκατοικία όταν το καλοριφέρ είναι προσβάσιμο, οι σωλήνες είναι σε καλή κατάσταση και η νέα βαλβίδα έχει τις ίδιες διαστάσεις με την παλιά. Τότε γίνεται απλή αντικατάσταση ένα προς ένα.

Τη δουλειά την παρατείνουν και την ακριβαίνουν:

• καλοριφέρ σε στενή εσοχή, πίσω από έπιπλα ή πίσω από επένδυση,
• παλιοί σιδηροσωλήνες που ραγίζουν όταν λύνονται ή έχουν σκουριασμένα σπειρώματα,
• διαφορετική απόσταση ή άλλος τύπος σύνδεσης, που απαιτεί μετατροπή στη σωλήνωση,
• κλείσιμο στήλης σε πολυκατοικία και αναμονή για κατάλληλη μέρα,
• εργασία μέσα στη χειμερινή περίοδο, όταν το δίκτυο πρέπει να αδειάσει και να ξαναξεκινήσει,
• πολλά καλοριφέρ μαζί με ρύθμιση της εξισορρόπησης στο τέλος.

Αντίθετα, όταν αλλάζετε βαλβίδες σε πολλά δωμάτια ταυτόχρονα, η δουλειά ανά βαλβίδα γίνεται πιο αποδοτική, γιατί το άδειασμα και το γέμισμα γίνονται μία φορά.

• κακή στεγάνωση σπειρώματος, με λίγο ή ακατάλληλο υλικό, και η σύνδεση αρχίζει να στάζει μετά από καιρό,
• βαλβίδα ανάποδα από το βελάκι, που βουίζει, χτυπάει και δεν αφήνει τη θερμοστατική ρύθμιση να λειτουργήσει σωστά,
• υπερβολικό σφίξιμο, που καταστρέφει το παξιμάδι ή το σπείρωμα του καλοριφέρ,
• παράλειψη εξαέρωσης, οπότε το καλοριφέρ μένει κρύο από πάνω και το δίκτυο γουργουρίζει,
• αγνόηση της εξισορρόπησης, με αποτέλεσμα τα καλοριφέρ κοντά στον λέβητα να καίνε πολύ και τα μακρινά να μη ζεσταίνονται,
• λάθος θέση κεφαλής, για παράδειγμα πίσω από κουρτίνα ή στραμμένη προς τα πάνω, πάνω από ζεστό σωλήνα, οπότε ο αισθητήρας μετράει άλλη θερμοκρασία από αυτή του δωματίου.

Σε πολυκατοικίες με σύστημα αυτονομίας ή μετρητές κατανάλωσης, ο υδραυλικός πρέπει να διαλέξει βαλβίδα που συνεργάζεται με το σύστημα και να τη ρυθμίσει σε αντιστοιχία με τα υπόλοιπα σώματα.

Την αλλαγή του σώματος της βαλβίδας, ειδικά σε πολυκατοικία, αφήστε τη στον υδραυλικό. Μπορείτε όμως να αλλάξετε μόνοι σας με ασφάλεια τη θερμοστατική κεφαλή, που μπαίνει πάνω στη βαλβίδα χωρίς άδειασμα νερού, και να εξαερώσετε το καλοριφέρ.

1. Βρείτε τον τύπο της βαλβίδας και τη σύνδεσή της και, αν χρειάζεται, αγοράστε κεφαλή με αντάπτορα για τον συγκεκριμένο κατασκευαστή.
2. Γυρίστε την παλιά κεφαλή στη μέγιστη θέση.
3. Λύστε το παξιμάδι ή τον δακτύλιο συγκράτησης και βγάλτε την κεφαλή.
4. Πατήστε την ακίδα της βαλβίδας και ελέγξτε αν επιστρέφει. Αν έχει κολλήσει, κουνήστε τη προσεκτικά μέχρι να ελευθερωθεί.
5. Ρυθμίστε τη νέα κεφαλή στη μέγιστη θέση, τοποθετήστε τη και σφίξτε τη με το χέρι.
6. Βάλτε ένα πανί και ένα δοχείο κάτω από το εξαεριστικό.
7. Ανοίξτε το εξαεριστικό με το κλειδάκι και αφήστε το ανοιχτό μέχρι να τρέξει νερό χωρίς φυσαλίδες.
8. Κλείστε το εξαεριστικό και, αν έχετε δικό σας λέβητα, ελέγξτε την πίεση στο μανόμετρο.
9. Ρυθμίστε την κεφαλή στη θέση που θέλετε και μετά από μερικές ώρες ελέγξτε αν το καλοριφέρ ζεσταίνεται ομοιόμορφα.

Κατά την παράδοση ελέγξτε μαζί με τον υδραυλικό τα εξής:

• οι συνδέσεις μένουν στεγνές με ζεστό νερό και μετά από μερικές ώρες λειτουργίας,
• η βαλβίδα είναι τοποθετημένη σύμφωνα με το βελάκι της ροής,
• το καλοριφέρ ζεσταίνεται σε όλη την επιφάνεια, χωρίς κρύο πάνω μέρος,
• η κεφαλή αντιδρά και, όταν τη γυρίσετε στο ελάχιστο, το καλοριφέρ κρυώνει σταδιακά,
• η κεφαλή δεν καλύπτεται και κοιτάζει προς το δωμάτιο, όχι προς τα πάνω,
• οι τιμές προρύθμισης έχουν καταγραφεί και ξέρετε ποιες είναι,
• η πίεση του δικτύου αντιστοιχεί στην τιμή του κατασκευαστή του λέβητα,
• ο χώρος γύρω από το καλοριφέρ είναι καθαρός και χωρίς σημάδια νερού,
• σε πολυκατοικία, η στήλη έχει ξαναγεμίσει και τα καλοριφέρ των άλλων διαμερισμάτων ζεσταίνονται κανονικά.