Τοποθέτηση κυκλοφορητή ζεστού νερού χρήσης / ανακυκλοφορία

Σε μια συνηθισμένη εγκατάσταση το ζεστό νερό πηγαίνει από το μπόιλερ στις βρύσες με έναν σωλήνα. Όταν δεν το χρησιμοποιείτε, το νερό μέσα στον σωλήνα κρυώνει. Η ανακυκλοφορία προσθέτει έναν δεύτερο σωλήνα επιστροφής, που φέρνει το νερό από την πιο απομακρυσμένη βρύση πίσω στο μπόιλερ. Ο κυκλοφορητής πάνω σε αυτή την επιστροφή κινεί το νερό αργά και συνεχώς, ώστε οι σωλήνες να μένουν ζεστοί.

Αξίζει κυρίως όταν:

• Τα μπάνια ή η κουζίνα βρίσκονται μακριά από το λεβητοστάσιο ή το μπόιλερ
• Το σπίτι είναι μονοκατοικία ή μεζονέτα με περισσότερους ορόφους ή περισσότερα μπάνια
• Αφήνετε συχνά το νερό να τρέχει στον νεροχύτη μέχρι να ζεσταθεί
• Γίνεται ανακαίνιση των υδραυλικών και η προσθήκη σωλήνα επιστροφής είναι εύκολη

Σε ένα μικρό διαμέρισμα με κοντές σωληνώσεις το όφελος συνήθως είναι μικρό. Αν η πολυκατοικία έχει κεντρική παραγωγή ζεστού νερού, την ανακυκλοφορία τη χειρίζεται συνήθως ο διαχειριστής. Μην πειράζετε τις κοινόχρηστες κατακόρυφες στήλες χωρίς να μιλήσετε πρώτα μαζί του.

Σε νέο σπίτι η ανακυκλοφορία σχεδιάζεται μαζί με τις υπόλοιπες σωληνώσεις. Σε υπάρχον σπίτι ο υδραυλικός πρέπει πρώτα να δει αν μπορεί να περάσει σωλήνας επιστροφής και από πού. Η συνηθισμένη σειρά εργασιών είναι η εξής:

1. Έλεγχος της υπάρχουσας εγκατάστασης: διαδρομή, διατομές, κατάσταση σωλήνων και αν το μπόιλερ έχει στόμιο για ανακυκλοφορία.
2. Σχεδιασμός της διαδρομής επιστροφής και της θέσης του κυκλοφορητή, συνήθως στο λεβητοστάσιο δίπλα στο μπόιλερ.
3. Κλείσιμο της παροχής νερού, άδειασμα του τμήματος που θα δουλευτεί και διακοπή της θέρμανσης του νερού.
4. Τοποθέτηση του σωλήνα επιστροφής και σύνδεσή του στις τελευταίες βρύσες ή στο τέλος του δικτύου ζεστού νερού.
5. Τοποθέτηση του κυκλοφορητή με βάνες απομόνωσης και από τις δύο πλευρές και με βαλβίδα αντεπιστροφής. Σε μεγάλα δίκτυα μπαίνουν και βάνες εξισορρόπησης.
6. Μόνωση τόσο του σωλήνα ζεστού νερού όσο και του σωλήνα επιστροφής.
7. Γέμισμα του δικτύου, εξαέρωση και δοκιμή στεγανότητας υπό πίεση.
8. Ηλεκτρική σύνδεση του κυκλοφορητή και ρύθμιση του αυτοματισμού.
9. Δοκιμή με πραγματική χρήση νερού σε όλα τα μπάνια και στην κουζίνα.

Η απλή αντικατάσταση ενός κυκλοφορητή με καινούργιο γίνεται συνήθως σε λίγες ώρες. Η προσθήκη σωλήνα επιστροφής σε ανακαίνιση μπορεί να πάρει μία ολόκληρη μέρα ή και περισσότερο, ανάλογα με το πόσο σκάψιμο και πόση αποκατάσταση χρειάζεται.

Κάτι που πολλοί δεν γνωρίζουν: ο κυκλοφορητής για ζεστό νερό χρήσης δεν είναι ίδιος με τον κυκλοφορητή της θέρμανσης. Στην ανακυκλοφορία κυκλοφορεί πόσιμο νερό με οξυγόνο, γι' αυτό το σώμα του κυκλοφορητή πρέπει να είναι από υλικό κατάλληλο για πόσιμο νερό, συνήθως ορείχαλκο ή ανοξείδωτο. Ένας μαντεμένιος κυκλοφορητής θέρμανσης σε τέτοιο κύκλωμα θα σκούριαζε γρήγορα.

Όσον αφορά την ισχύ, για μια μονοκατοικία συνήθως αρκεί ένας μικρός, οικονομικός κυκλοφορητής. Ένας υπερβολικά δυνατός δεν δίνει περισσότερη άνεση. Δίνει περισσότερο θόρυβο, μεγαλύτερες απώλειες θερμότητας και ταχύτερη φθορά των σωλήνων.

Οι τρόποι ελέγχου είναι οι εξής:

• Χρονικός έλεγχος: ο κυκλοφορητής λειτουργεί π.χ. πρωί και βράδυ, όταν το σπίτι χρησιμοποιεί περισσότερο νερό
• Θερμοκρασιακός έλεγχος: ο κυκλοφορητής ξεκινά όταν το νερό στην επιστροφή πέσει κάτω από μια ρυθμισμένη θερμοκρασία
• Συνδυασμός χρόνου και θερμοκρασίας, που στην πράξη δουλεύει πολύ ισορροπημένα
• Εκκίνηση κατ' απαίτηση με μπουτόν ή μέσω έξυπνου σπιτιού

Γιατί να μην αφήσετε απλώς τον κυκλοφορητή να δουλεύει συνέχεια; Επειδή τότε όλο το κύκλωμα χάνει διαρκώς θερμότητα και ο λέβητας, η αντλία θερμότητας ή η ηλεκτρική αντίσταση πρέπει να ξαναζεσταίνουν το νερό χωρίς λόγο. Ένας καλός αυτοματισμός κρατά την άνεση και περιορίζει πολύ την άσκοπη λειτουργία.

Σε κλειστό σύστημα με βαλβίδα αντεπιστροφής, στο μπόιλερ χρειάζεται βαλβίδα ασφαλείας και συχνά δοχείο διαστολής κατάλληλο για πόσιμο νερό. Αυτό απορροφά τη διαστολή του νερού όταν ζεσταίνεται και προστατεύει τους σωλήνες και τα εξαρτήματα.

Ο όγκος της δουλειάς εξαρτάται κυρίως από το αν ο σωλήνας επιστροφής απλώς προστίθεται σε έτοιμο δίκτυο ή αν πρέπει να περάσει από την αρχή.

• Τη διευκολύνουν ένα μπόιλερ με στόμιο ανακυκλοφορίας, σωλήνες προσβάσιμοι στο λεβητοστάσιο και σωληνώσεις που περνούν από ψευδοροφή ή φρεάτιο
• Τη δυσκολεύουν σωλήνες μέσα σε τοίχους και δάπεδα, όπου πρέπει να ανοιχτούν αυλάκια και μετά να αποκατασταθεί ο σοβάς ή τα πλακάκια
• Περισσότερη δουλειά σημαίνει και ένα σπίτι με πολλούς κλάδους, που πρέπει να εξισορροπηθούν με βάνες
• Σε παλιούς γαλβανιζέ σωλήνες μπορεί να φανεί ότι είναι φραγμένοι από άλατα και ότι ένα μέρος του δικτύου πρέπει να αλλάξει

Η μόνιμη σύνδεση του κυκλοφορητή στην ηλεκτρική εγκατάσταση ή στον πίνακα του λέβητα πρέπει να γίνει από αδειούχο ηλεκτρολόγο. Αν η εργασία αγγίζει λέβητα αερίου, σε αυτόν μπορεί να δουλέψει μόνο πιστοποιημένος τεχνικός αερίου. Αν μυρίσετε ποτέ αέριο, βγείτε από το σπίτι και καλέστε το 112.

Στην πράξη αυτά τα λάθη επαναλαμβάνονται συχνά:

• Βαλβίδα αντεπιστροφής που λείπει ή έχει μπει ανάποδα, οπότε το νερό κυκλοφορεί αντίθετα και αναμειγνύεται
• Κυκλοφορητής θέρμανσης αντί για κυκλοφορητή πόσιμου νερού
• Αμόνωτος σωλήνας επιστροφής, που ουσιαστικά ζεσταίνει τους τοίχους
• Κυκλοφορητής χωρίς αυτοματισμό, που δουλεύει όλο το εικοσιτετράωρο
• Κυκλοφορητής σε σημείο όπου δεν φτάνει κανείς για συντήρηση
• Πολύ χαμηλή θερμοκρασία νερού στο κύκλωμα, που αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης λεγιονέλλας

Για το τελευταίο: το χλιαρό νερό που κυκλοφορεί συνεχώς είναι ιδανικό περιβάλλον για βακτήρια. Γι' αυτό συνιστάται η θερμοκρασία του ζεστού νερού στο κύκλωμα να μένει περίπου στους 55 °C ή λίγο πάνω, και κατά διαστήματα, αν το επιτρέπει η πηγή θέρμανσης, να γίνεται υπερθέρμανση. Τις ακριβείς τιμές τις ρυθμίζετε σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή του μπόιλερ και τα σχετικά πρότυπα ΕΛΟΤ EN.

Όταν παραλαμβάνετε τη δουλειά, ελέγξτε:

• Αν το ζεστό νερό φτάνει σχεδόν αμέσως στην πιο απομακρυσμένη βρύση
• Αν ο κυκλοφορητής δουλεύει αθόρυβα, χωρίς βουητό και κραδασμούς
• Αν οι συνδέσεις είναι στεγνές και αν έγινε δοκιμή πίεσης
• Αν ο κυκλοφορητής έχει βάνες απομόνωσης και στις δύο πλευρές και βαλβίδα αντεπιστροφής
• Αν είναι μονωμένοι και ο σωλήνας ζεστού νερού και η επιστροφή
• Αν ο αυτοματισμός έχει ρυθμιστεί σύμφωνα με το καθημερινό σας πρόγραμμα και αν ξέρετε να τον αλλάζετε μόνοι σας
• Αν η θερμοκρασία του νερού στο κύκλωμα δεν είναι άσκοπα χαμηλή
• Αν πήρατε οδηγίες του κυκλοφορητή, εγγύηση και περιγραφή της σύνδεσης