Εγκατάσταση κλιματιστικού: κόστος 2026 και τι περιλαμβάνει

Η τυπική εγκατάσταση ενός κλιματιστικού split είναι ένα συγκεκριμένο πακέτο εργασιών. Περιλαμβάνει την τοποθέτηση και τη θέση σε λειτουργία της εσωτερικής και της εξωτερικής μονάδας, μία τρύπα στον τοίχο, χαλκοσωλήνες ψυκτικού και ηλεκτρική σύνδεση έως 3 μέτρα, αποχέτευση των νερών συμπύκνωσης με φυσική κλίση προς την εξωτερική μονάδα, βάση στήριξης στον τοίχο, διακοσμητικά κανάλια με τα εξαρτήματά τους, ενημέρωση για τη χρήση και φύλλο εγκατάστασης. Την πλήρη λίστα και τις τρέχουσες τιμές θα τις βρείτε πιο πάνω, στον τιμοκατάλογο.

Επιπλέον χρεώνονται τρεις κατηγορίες εργασιών:

• Μεγαλύτερη διαδρομή σωλήνων. Κάθε μέτρο πάνω από τα βασικά 3 μέτρα χρεώνεται ανάλογα με την ισχύ της μονάδας, γιατί τα μεγαλύτερα μηχανήματα θέλουν σωλήνες μεγαλύτερης διατομής.
• Οικοδομικές εργασίες. Άνοιγμα αυλακιού και κλείσιμο με σοβά, δεύτερη τρύπα ή καροτιέρα μέσα από μπετό ή από τοίχο με θερμοπρόσοψη.
• Δύσκολες συνθήκες. Τοποθέτηση σε ταράτσα ή στέγη, κάτω από παράθυρο ή σε ύψος πάνω από 3 μέτρα, όπου χρειάζεται σκαλωσιά ή καλαθοφόρο. Το ύψος της επιβάρυνσης ορίζεται στην αυτοψία, ανάλογα με τη δυσκολία.

Γι' αυτό έχει νόημα η προσφορά να είναι αναλυτική ανά εργασία και όχι μία συνολική τιμή «όλα μέσα». Μια τέτοια προσφορά μπορείτε να την ελέγξετε και ο τεχνικός μπορεί να την τεκμηριώσει, γιατί κάθε μέτρο και κάθε τρύπα έχει τη δική της θέση.

Split σημαίνει μία εσωτερική και μία εξωτερική μονάδα. Είναι η πιο οικονομική λύση, αξιόπιστη και απλή στο σέρβις. Το multi-split συνδέει σε μία εξωτερική μονάδα δύο ή περισσότερες εσωτερικές, στα διαμερίσματα συνήθως δύο ή τρεις. Κερδίζετε χώρο στην πρόσοψη ή στο μπαλκόνι, όμως οι διαδρομές είναι μεγαλύτερες, οι συνδέσεις περισσότερες και μια βλάβη στην εξωτερική μονάδα αφήνει χωρίς κλιματισμό όλα τα δωμάτια μαζί. Για δύο γειτονικά δωμάτια η διαφορά συνήθως είναι μικρή, για τρία δωμάτια το multi-split αρχίζει να έχει νόημα.

Αν ψάχνετε κλιματιστικό για διαμέρισμα με τοποθέτηση, υπολογίζετε πάντα δύο σκέλη: το μηχάνημα, ανάλογα με τη μάρκα και τα BTU, και την εγκατάσταση σύμφωνα με τον τιμοκατάλογο. Τις προσφορές «κλιματιστικό με τοποθέτηση σε μία τιμή» ζητήστε να σας τις αναλύσουν. Συχνά κρύβουν διαδρομή μόνο 2 μέτρων, φτηνή μόνωση ή παράλειψη του κενού. Αν σκέφτεστε να εντάξετε το κλιματιστικό σε κάποιο πρόγραμμα επιδότησης όπως το «Εξοικονομώ», ελέγξτε στους τρέχοντες όρους του προγράμματος ποια ενεργειακή κλάση και ποια παραστατικά ζητούνται, πριν αγοράσετε.

Διαμέρισμα σε πολυκατοικία. Η διαδρομή είναι συνήθως μικρή και η εξωτερική μονάδα μπαίνει στο μπαλκόνι ή στην πρόσοψη, ακριβώς πίσω από την εσωτερική. Η πρόσοψη και οι εξωτερικοί τοίχοι είναι κοινόχρηστα στοιχεία, γι' αυτό καλό είναι να συνεννοηθείτε με τον διαχειριστή και τους γείτονες για τη θέση της εξωτερικής μονάδας πριν κλείσετε την εγκατάσταση. Σε κολόνες, δοκάρια και τοιχία από οπλισμένο σκυρόδεμα δεν ανοίγονται αυλάκια ή μεγάλες τρύπες χωρίς τη γνώμη πολιτικού μηχανικού, γιατί πρόκειται για τον φέροντα οργανισμό του κτιρίου. Στην πράξη οι σωλήνες περνούν μέσα σε κανάλι ή από τρύπα ακριβώς πίσω από την εσωτερική μονάδα, συνήθως στον τοίχο από τούβλο.

Μονοκατοικία. Εδώ η διαδρομή είναι συνήθως μεγαλύτερη, συχνά μέσα από θερμοπρόσοψη, και η εξωτερική μονάδα στέκεται στο έδαφος ή σε βάση δίπλα στη βεράντα. Σε τοίχο με θερμοπρόσοψη η διέλευση πρέπει να σφραγιστεί έτσι ώστε να μη δημιουργηθεί θερμογέφυρα και να μη μπαίνει νερό πίσω από τη μόνωση. Τα νερά συμπύκνωσης μπορούν να οδηγηθούν σε απορροφητικό φρεάτιο ή στην αποχέτευση ομβρίων. Όταν τα δωμάτια βρίσκονται σε διαφορετικούς ορόφους, χρησιμοποιείται πιο συχνά multi-split ή δύο ανεξάρτητα split.

Οι περισσότεροι ρωτούν για τα BTU μαζί με την τιμή, και σωστά, γιατί μια μικρή μονάδα δουλεύει συνέχεια στο φουλ, ενώ μια υπερβολικά μεγάλη ανοιγοκλείνει συχνά, όταν η ανάγκη για ψύξη πέσει κάτω από τη χαμηλότερη ισχύ που μπορεί να ρυθμίσει. Για προσανατολισμό: 9.000 BTU αντιστοιχούν περίπου σε 2,5 kW, 12.000 BTU σε περίπου 3,5 kW, 18.000 BTU σε περίπου 5 kW και 24.000 BTU σε περίπου 7 kW. Ο ενδεικτικός πίνακας επιλογής ανά εμβαδόν στη σελίδα ισχύει για συνηθισμένο ύψος ταβανιού και μέση μόνωση. Μεγάλα νότια ή δυτικά τζάμια, ρετιρέ κάτω από ταράτσα χωρίς μόνωση ή γραφείο με πολλά άτομα ανεβάζουν την ισχύ κατά ένα σκαλί. Την ακριβή επιλογή πρέπει να την κάνει ο τεχνικός στην αυτοψία.

Οι σωλήνες συνδέονται στις μονάδες με εκχείλωση (φλάντζωμα), ενώ τυχόν ενώσεις στη διαδρομή γίνονται με σκληρή συγκόλληση. Όλο το κύκλωμα δουλεύει σε υψηλές πιέσεις και πρέπει να μείνει απόλυτα στεγανό σε όλη τη ζωή του μηχανήματος. Στις καινούργιες μονάδες χρησιμοποιείται κυρίως το ψυκτικό R32 και στα νεότερα μοντέλα και το R290. Από την 1η Ιανουαρίου 2025 απαγορεύεται στην ΕΕ η διάθεση στην αγορά νέων μονοδιαιρούμενων (single-split) συστημάτων με λιγότερο από 3 kg ψυκτικού που έχει GWP 750 και πάνω, άρα και με R410A.

• Πάχος τοιχώματος 0,8 mm. Για τις συνηθισμένες διατομές 1/4", 3/8" και 1/2" αυτό είναι το τυπικό πάχος ψυκτικού χαλκοσωλήνα κατά ΕΛΟΤ EN 12735-1, υπολογισμένο για τις πιέσεις των σύγχρονων ψυκτικών.
• Καθαρότητα χαλκού 99,9 %. Ο ψυκτικός χαλκός ποιότητας Cu-DHP είναι ανοπτημένος (μαλακός), στεγνός εσωτερικά και τάπα από το εργοστάσιο, ώστε να μη μπει υγρασία ή βρωμιά.
• Μόνωση κλειστής κυψέλης. Εμποδίζει τη συμπύκνωση υγρασίας πάνω στον κρύο σωλήνα. Έξω πρέπει να αντέχει στην ηλιακή ακτινοβολία, αλλιώς με τον ελληνικό ήλιο θρυμματίζεται μέσα σε δύο ή τρεις σεζόν.

Γιατί όχι χαλκοσωλήνας υδραυλικών από το κατάστημα; Όχι επειδή είναι λεπτός, κατά ΕΛΟΤ EN 1057 έχει συχνά και 1 mm. Το πρόβλημα είναι ότι συνήθως είναι σκληρός και λυγίζει δύσκολα, εσωτερικά δεν είναι στεγνός ούτε σφραγισμένος, και οι μετρικές διαστάσεις του δεν ταιριάζουν στα παξιμάδια εκχείλωσης, που είναι σε ίντσες. Η υγρασία και οι βρωμιές στο κύκλωμα περνούν στο λάδι και είναι η πιο συνηθισμένη αιτία για κόλλημα του συμπιεστή.

Ο χαλκός λυγίζεται με κουρμπαδόρο ή ελατήριο, σε σωστές ακτίνες. Ένα τσάκισμα κάτω από τη μόνωση δεν φαίνεται, όμως η στενεμένη διατομή αυξάνει τον θόρυβο, την καταπόνηση του συμπιεστή και την κατανάλωση. Εξίσου βλάπτει και η πολύ κοντή διαδρομή. Οι κατασκευαστές ορίζουν ελάχιστο μήκος σωλήνωσης, γιατί η διαδρομή απορροφά τους κραδασμούς και βοηθά να κατανέμεται σωστά το λάδι στο κύκλωμα.

Όταν ψύχει, η εσωτερική μονάδα αφαιρεί υγρασία από τον αέρα, και αυτό το νερό πρέπει κάπου να φύγει. Στην πολυκατοικία τα νερά του κλιματιστικού είναι η πιο συνηθισμένη αιτία για διαφωνίες με τους γείτονες και για ζημιές στον τοίχο.

• Κλίση τουλάχιστον 1 %. Δηλαδή ένα εκατοστό σε κάθε μέτρο, σε όλο το μήκος και χωρίς αντίθετη κλίση.
• Χωρίς περιττές καμπύλες. Κάθε ανύψωση μαζεύει βρωμιά και σιγά σιγά το λάστιχο βουλώνει.
• Μονωμένο λάστιχο. Σε αμόνωτο λάστιχο μέσα στο αυλάκι συμπυκνώνεται η υγρασία του αέρα και πηγαίνει κατευθείαν στον τοίχο.

Αν η κλίση δεν είναι σωστή, το νερό βρίσκει δρόμο εκεί που δεν πρέπει, σχεδόν πάντα στον τοίχο κάτω από την εσωτερική μονάδα, και μετά χρειάζεται ξανά σοβάς και ελαιοχρωματιστής. Η σύνδεση στην αποχέτευση του σπιτιού είναι καθαρή λύση, αλλά μόνο μέσα από κατάλληλη οσμοπαγίδα, κατά προτίμηση σιφώνι με ξηρή βαλβίδα, που δεν αφήνει να περάσουν οσμές από την αποχέτευση ακόμη κι όταν το νερό στο σιφώνι στεγνώσει τους μήνες που δεν δουλεύει η ψύξη. Αυτή τη σύνδεση την κάνει σωστά ένας υδραυλικός. Η απορροή στην πρόσοψη είναι το πιο απλό, όμως αν το νερό στάζει στο μπαλκόνι του κάτω ή στο πεζοδρόμιο, η διαφωνία είναι σχεδόν σίγουρη. Τον χειμώνα, όταν το κλιματιστικό θερμαίνει, και η εξωτερική μονάδα βγάζει νερό κατά την απόψυξη, που πρέπει επίσης να οδηγηθεί με ασφάλεια, ώστε σε κρύες περιοχές να μη δημιουργείται πάγος.

Η αντλία συμπυκνωμάτων είναι η λύση όπου δεν γίνεται φυσική κλίση. Δουλεύει όμως διακοπτόμενα και σε ήσυχο δωμάτιο ακούγεται. Για υπνοδωμάτιο και παιδικό δωμάτιο προτιμήστε την μόνο όταν πραγματικά δεν υπάρχει άλλη δυνατότητα, και πάντα σε αθόρυβη έκδοση.

Η ηλεκτρική σύνδεση έως 3 μέτρα είναι μέσα στην τυπική εγκατάσταση. Μεγαλύτερη γραμμή, συνήθως ξεχωριστή γραμμή από τον ηλεκτρικό πίνακα, χρεώνεται επιπλέον ανά μέτρο. Ο μικροαυτόματος και η διατομή του καλωδίου επιλέγονται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και τις συνθήκες της εγκατάστασης, για παράδειγμα το μήκος της γραμμής και τον τρόπο τοποθέτησης. Για μονάδες έως 3,5 kW (περίπου 12.000 BTU) συνήθως μπαίνει μικροαυτόματος 10 έως 16 A και καλώδιο NYM 3x1,5 ή 3x2,5 mm². Τα πολύκλωνα καλώδια της διασύνδεσης κλείνουν με ακροδέκτες (τσιμπίδες), αλλιώς με τον καιρό χαλαρώνουν κάτω από τη βίδα και η επαφή υπερθερμαίνεται. Κάθε νέα γραμμή στον πίνακα την κατασκευάζει και την ελέγχει αδειούχος ηλεκτρολόγος, σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ HD 384, μαζί με τη σωστή γείωση και την προστασία από διαρροή.

Τα κλιματιστικά με R32 ή R410A περιέχουν φθοριούχα αέρια θερμοκηπίου. Τις εργασίες στο ψυκτικό κύκλωμα, δηλαδή εκχείλωση, κενό και άνοιγμα των βανών, επιτρέπεται να τις κάνει μόνο τεχνικός ψυκτικός με ισχύον πιστοποιητικό για τα φθοριούχα αέρια (F-gas), όπως προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Ζητήστε να δείτε το πιστοποιητικό, είναι απολύτως συνηθισμένο. Χωρίς απόδειξη ότι η εγκατάσταση έγινε από επαγγελματία, οι κατασκευαστές συνήθως δεν αναγνωρίζουν την εγγύηση. Μόνοι σας μπορείτε να προετοιμάσετε το αυλάκι ή τη βάση, η ηλεκτρική γραμμή είναι δουλειά του ηλεκτρολόγου, ενώ η σύνδεση του κυκλώματος και η θέση σε λειτουργία ανήκουν στον πιστοποιημένο ψυκτικό, που καταγράφει τις τιμές στο φύλλο εγκατάστασης.

Κατά την παράδοση αξίζει να ελέγξετε:

• ότι έγινε δοκιμή πίεσης και κενό και ότι οι τιμές γράφτηκαν στο φύλλο εγκατάστασης,
• ότι οι σωλήνες είναι μονωμένοι σε όλο το μήκος και έξω προστατευμένοι από τον ήλιο,
• ότι το νερό συμπύκνωσης τρέχει ελεύθερα, κάτι που φαίνεται αν ρίξετε λίγο νερό στη λεκάνη της εσωτερικής μονάδας,
• ότι η τρύπα στον τοίχο είναι σφραγισμένη και, σε θερμοπρόσοψη, στεγανή,
• ότι η εξωτερική μονάδα στέκεται σταθερά, με αντικραδασμικά και χωρίς θορύβους,
• ότι πήρατε οδηγίες χρήσης, στοιχεία εγγύησης και το όνομα του πιστοποιημένου τεχνικού.