Montaż rozdzielacza ogrzewania podłogowego

Rozdzielacz to dwie poziome belki, jedna nad drugą. Do jednej płynie ciepła woda ze źródła ciepła (zasilanie), do drugiej wraca schłodzona woda z podłogi (powrót). Do każdej belki podłącza się jeden koniec danej pętli.

• przepływomierze pokazują, ile wody płynie przez pętlę, i służą do jej regulacji,
• zawory pod siłowniki termoelektryczne pozwalają później podłączyć termostaty pokojowe i sterować każdym pomieszczeniem osobno,
• zawory odpowietrzające i spustowe służą do napełniania, płukania i odpowietrzania,
• zawory kulowe odcinające oddzielają rozdzielacz od reszty instalacji, gdy trzeba coś naprawić.

Dlaczego czasem dochodzi jeszcze pompa i zawór mieszający? Podłogówka potrzebuje dużo chłodniejszej wody niż grzejniki. Jeśli źródło ciepła daje wysoką temperaturę, na przykład starszy kocioł, który grzeje też grzejniki, przed rozdzielaczem montuje się układ mieszający. Przy pompie ciepła albo kotle kondensacyjnym pracującym na niskich parametrach często nie jest potrzebny. Decyzję powinien podjąć instalator na podstawie projektu instalacji.

Najpierw dobiera się rozdzielacz z odpowiednią liczbą wyjść. Liczy się liczba pętli, ich długość i moc źródła ciepła. Warto zostawić jedno wolne wyjście, jeśli w przyszłości może dojść kolejne pomieszczenie.

1. Przygotować szafkę podtynkową lub natynkową, ewentualnie wnękę techniczną.
2. Zamocować rozdzielacz na wspornikach poziomo i wyżej niż pętle w podłodze, co ułatwi odpowietrzanie.
3. Podłączyć zasilanie i powrót ze źródła ciepła razem z zaworami odcinającymi i ewentualnym układem mieszającym.
4. Podłączyć poszczególne pętle złączkami zaciskowymi przeznaczonymi do danego rodzaju rury.
5. Opisać każde wyjście nazwą pomieszczenia i długością pętli.
6. Napełniać i płukać pętle po kolei, jedną po drugiej, aż woda będzie wypływać bez powietrza.
7. Wykonać próbę ciśnieniową i spisać protokół.
8. Ustawić przepływy i przy pierwszym grzaniu sprawdzić temperatury.

Gdzie powinien wisieć rozdzielacz? Najlepiej możliwie blisko środka ogrzewanej powierzchni, żeby pętle miały podobną długość, a rury doprowadzające nie musiały biec przez inne pomieszczenia. Jednocześnie musi być dostępny: szafka nie powinna skończyć za zabudową kuchenną ani za szafą wnękową.

Próba ciśnieniowa i zalanie rur wylewką

Próbę ciśnieniową robi się zawsze przed wylaniem jastrychu, gdy rury są jeszcze widoczne. Ciśnienie próbne i czas trwania podaje producent systemu, a sposób postępowania opiera się na normie PN-EN 1264. Podczas wylewania rury pozostają pod ciśnieniem, żeby ewentualne uszkodzenie od razu wyszło na jaw. Wylewka unieruchamia rury i sprawia, że ciepło rozchodzi się w podłodze równomiernie. Pierwsze grzanie przychodzi dopiero po dojrzeniu jastrychu: przy cementowym zwykle po kilku tygodniach, przy anhydrytowym wcześniej. Temperaturę podnosi się potem stopniowo, zgodnie z instrukcją producenta.

Samo zamontowanie rozdzielacza nie wystarczy. Woda zawsze wybiera najłatwiejszą drogę, więc krótka pętla w łazience bez regulacji „podkradłaby” ciepło długiej pętli w salonie. Dlatego wykonuje się równoważenie hydrauliczne: instalator ustawia na przepływomierzach każdej pętli dokładnie tyle wody, ile potrzebuje ona przy swojej długości i stratach ciepła pomieszczenia. Wartości powinny być w projekcie. Jeśli projektu nie ma, korzysta się z obliczeń albo tabel producenta.

Dobrze zrównoważona instalacja grzeje równo, pracuje ciszej, a pompa nie męczy się niepotrzebnie. Jest też gotowa na termostaty pokojowe. Siłowniki na zaworach same otwierają i zamykają pętle zależnie od temperatury w pokoju. Podłączenie elektryczne siłowników i listwy sterującej musi wykonać elektryk z uprawnieniami SEP.

Najprościej jest w nowym domu, gdzie rury doprowadzające są gotowe, szafka osadzona na właściwej wysokości, a pętle jeszcze niezalane. Więcej pracy wymaga:

• duża liczba pętli albo bardzo długie pętle,
• konieczność montażu układu mieszającego z pompą,
• wymiana starego rozdzielacza, gdy wymiary się nie zgadzają i trzeba przerabiać złączki lub podejścia,
• nieopisane stare pętle, przy których najpierw trzeba ustalić, dokąd która prowadzi,
• ciasne miejsce albo szafka, pod którą trzeba dopiero wykuć wnękę w ścianie,
• zamulone stare pętle, które trzeba dokładnie przepłukać.

• rozdzielacz jest schowany tak, że serwisant nie ma do niego dostępu,
• pętle nie są opisane i po latach nikt nie wie, która należy do którego pokoju,
• wszystkie przepływomierze zostają otwarte na maksimum, czyli równoważenia w ogóle nie zrobiono,
• pętle napełnia się wszystkie naraz i zostaje w nich powietrze,
• wylewkę leje się bez próby ciśnieniowej albo bez ciśnienia w rurach,
• podłogówka jest podłączona prosto do wysokiej temperatury z kotła, bez mieszania.

Dość często zdarza się, że właściciel szuka usterki w kotle, a wystarczy dobrze ustawić przepływy i odpowietrzyć pętle.

Stare rozdzielacze często nie mają przepływomierzy ani możliwości podłączenia siłowników. Remont to więc dobra okazja, żeby założyć nowy, zwłaszcza gdy zmienia się źródło ciepła albo układ pomieszczeń. Jeśli pętle w podłodze są szczelne i niezamulone, nowy rozdzielacz zwykle da się podłączyć bez kucia posadzki.

Jeśli przy okazji wymieniany jest kocioł gazowy, jego odłączenie i podłączenie może wykonać tylko osoba z uprawnieniami gazowymi. Gdy poczujesz zapach gazu, nie włączaj światła ani urządzeń, wyjdź z budynku i zadzwoń pod 992 lub 112. Jeżeli wymiana źródła ciepła, np. na pompę ciepła, jest finansowana z programu dotacyjnego takiego jak Czyste Powietrze, warto przed pracami sprawdzić w aktualnych zasadach programu, jakie dokumenty z montażu będą potrzebne.

• rozdzielacz jest solidnie zamocowany, wypoziomowany i łatwo dostępny,
• każde wyjście jest czytelnie opisane nazwą pomieszczenia,
• połączenia są suche i nigdzie nie kapie,
• masz protokół z próby ciśnieniowej,
• przepływomierze są ustawione według projektu, a wartości masz zapisane,
• pętle są odpowietrzone i przy grzaniu wszystkie są ciepłe,
• zawory odcinające dają się lekko zamknąć i otworzyć,
• przy nowej wylewce masz protokół ze stopniowego wygrzewania,
• instalator pokazał ci, jak odpowietrzyć pętlę i odciąć rozdzielacz.