Spuszczenie wody z instalacji grzewczej

Wiele osób pyta, czy wodę z c.o. trzeba spuszczać co roku po sezonie grzewczym. Odpowiedź brzmi: nie. Woda, która krąży w instalacji od lat, ma już mało tlenu, a kamień dawno się z niej wytrącił. Dla rur i kotła jest więc łagodniejsza niż świeża woda z wodociągu. Przy każdym napełnieniu do układu trafia nowy tlen i nowy kamień, a to sprzyja korozji i osadom. Niepotrzebne spuszczanie wody raczej szkodzi niż pomaga.

Spuszczenie wody ma sens przede wszystkim w takich sytuacjach:

• wymiana lub przeniesienie grzejnika, którego nie da się odciąć zaworami,
• naprawa lub wymiana rur, zaworów, pompy obiegowej czy kotła,
• płukanie zamulonej instalacji, na przykład przy wymianie starego kotła na nowy, także przy modernizacji w ramach programów takich jak Czyste Powietrze,
• zimowy postój budynku, który nie będzie ogrzewany i w którym woda może zamarznąć.

Przy wymianie jednego grzejnika często nie trzeba opróżniać całego domu. Jeśli grzejnik ma zawór termostatyczny i odcinający zawór powrotny, hydraulik go zamyka i spuszcza wodę tylko z tego jednego grzejnika.

Grzejniki w domu jednorodzinnym

Wodę spuszcza się przez zawór spustowy w najniższym punkcie instalacji. Zwykle jest przy kotle, w kotłowni, w piwnicy albo pod najniżej położonym grzejnikiem. Na zawór zakłada się wąż poprowadzony do kanalizacji lub na zewnątrz, a następnie otwiera się odpowietrzniki na grzejnikach, od najwyższej kondygnacji w dół. Przez nie wchodzi powietrze i woda może swobodnie spływać. Jeśli kocioł ma automatyczne uzupełnianie wody, trzeba je najpierw zamknąć, inaczej układ będzie się cały czas dopełniał.

W starszych domach z kotłem na paliwo stałe często spotyka się układ otwarty z naczyniem wzbiorczym na strychu. Zanim cokolwiek się spuści, kocioł musi być całkowicie wygaszony i wystudzony. Kocioł z rozpalonym paliwem i pustym płaszczem wodnym to poważne zagrożenie.

Ogrzewanie podłogowe

Podłogówka ma długie pętle rur ułożone poziomo w wylewce. Grawitacja nie wypchnie z nich całej wody. Jeśli podłogówkę trzeba opróżnić z powodu mrozu, hydraulik przedmuchuje poszczególne pętle na rozdzielaczu sprężonym powietrzem albo je przepłukuje. W pozostałych przypadkach pętle zwykle po prostu zamyka się na rozdzielaczu i zostawia pełne.

Mieszkanie w bloku lub kamienicy

Jeśli mieszkasz w bloku z wielkiej płyty albo w kamienicy podłączonej do wspólnej kotłowni lub sieci ciepłowniczej, sam wody nie spuszczasz. Piony należą do instalacji wspólnej, więc ich opróżnienie i napełnienie organizuje zarządca, wspólnota mieszkaniowa lub spółdzielnia. Bez uzgodnienia z nimi możesz zostawić bez ciepła cały pion albo całą klatkę. Przed wymianą grzejnika najpierw skontaktuj się z administracją.

Szybko i sprawnie idzie to przy przejrzystej instalacji z łatwo dostępnym zaworem spustowym, sprawnymi zaworami i jedną kondygnacją. Więcej czasu zajmują takie sytuacje:

• dużo grzejników albo kilka kondygnacji,
• połączenie grzejników z ogrzewaniem podłogowym,
• zapieczone lub nieszczelne zawory, które mogą się zepsuć przy otwieraniu,
• brak zaworu spustowego, gdy trzeba odkręcać śrubunek przy grzejniku,
• mocno zamulona woda, która zatyka zawory i wymaga płukania,
• płyn niezamarzający (glikol) w instalacji, którego nie wolno wylać do kanalizacji, tylko trzeba go zebrać i oddać do utylizacji.

Prostą instalację grzejnikową zręczny amator opróżni sam. Nie ruszaj przy tym przyłącza gazowego ani elektryki kotła: to zadanie dla instalatora gazowego lub elektryka z uprawnieniami SEP. Jeśli poczujesz gaz, opuść budynek i zadzwoń pod 992 lub 112. Jeśli nie wiesz, gdzie jest najniższy punkt instalacji albo do czego służy który zawór, zadzwoń po hydraulika.

1. Wyłączyć kocioł sterownikiem lub bezpiecznikiem (kocioł na paliwo stałe całkowicie wygasić) i odczekać, aż grzejniki będą letnie w dotyku.
2. Zamknąć automatyczne uzupełnianie albo zawór dopływu zimnej wody do instalacji.
3. Przygotować wąż, wiadra, szmaty i kluczyk do odpowietrzników.
4. Założyć wąż na zawór spustowy w najniższym punkcie i poprowadzić jego koniec do kanalizacji lub na zewnątrz, niżej niż zawór.
5. Otworzyć zawór spustowy.
6. Kolejno otwierać odpowietrzniki na grzejnikach, zaczynając od najwyższej kondygnacji.
7. Poczekać, aż woda przestanie płynąć, i sprawdzić grzejniki w najniższych miejscach, gdzie mogła zostać woda.
8. Przy zimowym postoju poluzować też śrubunki najniższych grzejników i zostawić układ otwarty, żeby nigdzie nie została woda.
9. Przed napełnianiem zamknąć wszystkie zawory i odpowietrzniki, sprawdzić ciśnienie w naczyniu przeponowym zgodnie z instrukcją kotła.
10. Napełniać powoli, najlepiej wodą uzdatnioną zgodnie z zaleceniem producenta kotła, i na bieżąco odpowietrzać grzejniki od najniższego do najwyższego.
11. Uzupełnić ciśnienie do wartości podanej przez producenta, w domu jednorodzinnym zwykle około 1 do 1,5 bar na zimno.
12. Włączyć kocioł, nagrzać instalację, ponownie odpowietrzyć i sprawdzić ciśnienie.

• Spuszczanie gorącej wody. Gorąca woda pod ciśnieniem może poparzyć, a do tego niszczy uszczelki i podłogi.
• Niezamknięte uzupełnianie. Woda cały czas leci, a ty się dziwisz, dlaczego instalacja nie chce się opróżnić.
• Woda w najniższych punktach. Przy zimowym postoju wystarczy trochę wody w grzejniku lub w kolanku rury, żeby mróz go rozsadził.
• Siłowanie się ze starymi zaworami. Zapieczony zawór łatwo się ukręca. Lepiej mieć pod ręką część zamienną albo hydraulika.
• Słabe odpowietrzenie. W instalacji bulgocze, grzejniki grzeją tylko u góry, a pompa pracuje w złych warunkach.
• Złe ciśnienie. Przy za niskim kocioł zgłasza błąd, przy za wysokim puszcza zawór bezpieczeństwa.

Po napełnieniu i włączeniu ogrzewania warto obserwować instalację przez kilka godzin, a w kolejnych dniach jeszcze raz sprawdzić ciśnienie. Powietrze uwalnia się stopniowo, dlatego często trzeba odpowietrzyć grzejniki drugi raz.

• ciśnienie na manometrze mieści się w zakresie podanym przez producenta kotła i nie spada po nagrzaniu,
• kocioł nie zgłasza błędów, a pompa pracuje cicho,
• wszystkie grzejniki grzeją równo na całej powierzchni,
• w instalacji nic nie bulgocze ani nie syczy,
• połączenia, zawory i zawór spustowy są suche,
• zawór bezpieczeństwa nie kapie,
• przy podłogówce wszystkie pętle na rozdzielaczu są otwarte, a przepływomierze pokazują przepływ,
• przy wymienionych częściach masz od hydraulika informację, co wymienił i do jakiego ciśnienia napełnił instalację.