Montaż gazowego kotła kondensacyjnego

Montaż oznacza pracę instalatora przy osadzeniu i hydraulicznym podłączeniu jednego kotła kondensacyjnego, najczęściej wiszącego, w mieszkaniu lub domu jednorodzinnym. Zwykle chodzi o następujące czynności:

• zamocowanie listwy montażowej lub ramy przyłączeniowej na ścianie i zawieszenie kotła w poziomie,
• podłączenie zasilania i powrotu instalacji c.o., a przy kotle dwufunkcyjnym także zimnej wody i wyjścia ciepłej wody użytkowej,
• montaż zaworów odcinających, filtra na powrocie i ewentualnie separatora zanieczyszczeń z magnesem,
• wyprowadzenie zaworu bezpieczeństwa do odpływu,
• odprowadzenie skroplin przez syfon do kanalizacji,
• montaż systemu powietrzno-spalinowego od kotła do komina albo przejścia przez ścianę lub dach zgodnie z projektem,
• napełnienie, odpowietrzenie i próbę ciśnieniową instalacji grzewczej,
• współpracę przy pierwszym uruchomieniu i podstawowych ustawieniach.

Montaż zwykle nie obejmuje: samego kotła, materiału systemu spalinowego, wkładu kominowego, zasobnika c.w.u., sterowania, demontażu starego kotła ani prac budowlanych. Podłączenie kotła do instalacji gazowej wykonuje instalator gazowy z ważnym świadectwem kwalifikacyjnym i jest to osobna praca, opisana na stronie montaż i podłączenie kotła gazowego. Podłączenie elektryczne kotła do gniazda lub na stałe oraz podłączenie termostatu wykonuje się zgodnie z instrukcją producenta.

Pierwsze uruchomienie w przypadku większości marek wykonuje autoryzowany serwis producenta. Serwisant ustawia spalanie dla danego rodzaju gazu, sprawdza parametry i wypełnia kartę gwarancyjną. Bez tego producent często nie uznaje gwarancji. Przed zamówieniem warto upewnić się, czy uruchomienie jest w cenie oferty, czy płaci się za nie osobno.

Najczęściej chodzi o wymianę wysłużonego kotła. Stary kocioł przestaje działać, brakuje do niego części zamiennych albo właściciel decyduje się na wymianę przy remoncie mieszkania. W nowym budynku kocioł kondensacyjny montuje się po tynkach i wylewkach, gdy gotowe są instalacje grzewcza i wodna oraz przygotowany jest system odprowadzenia spalin.

Przy wymianie opłaca się myśleć szerzej niż tylko o kotle. Kocioł kondensacyjny w pełni kondensuje dopiero wtedy, gdy wraca do niego odpowiednio chłodna woda z powrotu. Przy starych grzejnikach pracujących na wysokiej temperaturze kondensacja jest słabsza, a oszczędność mniejsza, niż obiecuje folder. Pomaga niższa temperatura zasilania, automatyka pogodowa i wyregulowana instalacja. Jeśli planowane jest docieplenie domu, moc nowego kotła warto dobrać z uwzględnieniem tej inwestycji.

Przed przyjazdem montera powinno być rozstrzygnięte:

• Wybór kotła i jego mocy. Moc dobiera się do strat ciepła budynku i zapotrzebowania na ciepłą wodę. Stary kocioł bywa przewymiarowany.
• Sposób odprowadzenia spalin. Czy zostanie wykorzystany istniejący komin z nowym wkładem, system koncentryczny przez dach, czy inne rozwiązanie. Przy kominie potrzebna jest opinia kominiarska.
• Odprowadzenie skroplin. Kanalizacja w zasięgu kotła, najlepiej z syfonem. Jeśli jej nie ma, stosuje się pompkę kondensatu.
• Zasilanie elektryczne. Gniazdo lub przyłącze stałe zgodnie z instrukcją, z dostępnym wyłącznikiem.
• Dostęp i miejsce. Producent określa minimalne odległości kotła od ścian i sufitu ze względu na serwis.

Demontaż starego kotła i przygotowanie

Jeśli kocioł jest wymieniany, najpierw zamyka się gaz, spuszcza wodę z instalacji lub jej części, a stary kocioł odłącza się i zdejmuje. To osobna pozycja, którą opisujemy na stronie demontaż kotła gazowego lub elektrycznego. Przy tej okazji warto sprawdzić stan wody w instalacji. Czarna woda pełna szlamu to sygnał, że przed zawieszeniem nowego kotła instalację trzeba przepłukać.

Płukanie instalacji

Kotły kondensacyjne mają delikatny wymiennik z wąskimi kanałami. Szlam, magnetyt i osady z lat eksploatacji potrafią go zapchać już w pierwszym sezonie. Dlatego producenci przy wymianie wymagają przepłukania starej instalacji i montażu filtra na powrocie. W praktyce zdarza się, że płukanie pomija się, aby montaż był tańszy, a po roku pojawia się reklamacja, której producent nie uznaje.

Osadzenie kotła

Na ścianie według szablonu mocuje się listwę montażową lub ramę przyłączeniową. Ściana musi utrzymać ciężar kotła. Przy ściance z płyt g-k stosuje się konstrukcję nośną. Kocioł zawiesza się w poziomie, z zachowaniem odległości podanych w instrukcji. Przy remoncie mieszkania często rozważa się, czy kocioł zostaje w dotychczasowym miejscu, czy zostanie przeniesiony. Przeniesienie oznacza nowe przewody wodne, grzewcze i gazowe, a także nowe rozwiązanie odprowadzenia spalin.

Podłączenie hydrauliczne

Kocioł podłącza się do zasilania i powrotu c.o., a przy kotle dwufunkcyjnym także do zimnej i ciepłej wody. Na przyłączach montuje się zawory odcinające, aby przy serwisie można było odłączyć kocioł bez spuszczania całej instalacji. Na powrocie montuje się filtr lub separator zanieczyszczeń z magnesem. Zawór bezpieczeństwa wyprowadza się do odpływu, aby przy nadciśnieniu woda nie wypływała na podłogę. Jeśli w instalacji jest osobny zasobnik c.w.u., podłącza się go przez zawór trójdrogowy według schematu producenta.

Odprowadzenie skroplin

Z kotła wypływają skropliny, przy zwykłej eksploatacji domu jednorodzinnego nawet kilka litrów dziennie. Są lekko kwaśne. Odprowadza się je wężem lub rurką ze spadkiem do kanalizacji, przez syfon lub otwarty przelew, aby do kotła nie przedostawał się zapach. Przewód musi być chroniony przed mrozem. Jeśli kocioł stoi w nieogrzewanym garażu lub kotłowni i skropliny zamarzną, kocioł się zatrzyma i zgłosi błąd. Przy większych kotłach lub na wymaganie zarządcy sieci kanalizacyjnej dodaje się neutralizator skroplin.

Odprowadzenie spalin

Kocioł kondensacyjny niemal zawsze ma zamkniętą komorę spalania. Powietrze zasysa, a spaliny wypycha wentylator. Najczęściej stosuje się system koncentryczny, w którym rurą wewnętrzną płyną spaliny, a zewnętrzną napływa powietrze. Spaliny skraplają się także w przewodzie, dlatego odcinki poziome muszą mieć spadek w stronę kotła, aby skropliny spływały do kotła, a nie na zewnątrz. Materiał musi być przeznaczony do kotłów kondensacyjnych, zwykle jest to polipropylen lub stal kwasoodporna. Połączenia mają uszczelki, a przewód mocuje się tak, aby się nie rozłączał.

Jeśli spaliny prowadzi się do istniejącego komina, prawie zawsze montuje się nowy wkład kominowy. Aluminiowe wkłady po starych kotłach turbo nie nadają się do kotła kondensacyjnego, ponieważ kwaśne skropliny je niszczą. Wkład stalowy można pozostawić tylko wtedy, gdy jest udokumentowane, że jest przeznaczony do pracy kondensacyjnej. Dlatego komin często wyposaża się we wkład z polipropylenu.

Napełnienie, próba i uruchomienie

Instalację napełnia się, odpowietrza i wykonuje próbę ciśnieniową. Sprawdza się wszystkie połączenia, zawór bezpieczeństwa i odprowadzenie skroplin, a syfon zalewa się wodą. Dopiero gdy gotowe jest podłączenie gazu z protokołem próby szczelności, a kominiarz potwierdził prawidłowość podłączenia do przewodu spalinowego, kocioł uruchamia serwisant. Ustawia spalanie, maksymalną moc grzewczą, krzywą grzewczą i pokazuje właścicielowi obsługę. Dopracowanie sterowania wykonuje się czasem jako osobną pracę, patrz regulacja i ustawienie kotła.

Kocioł dwufunkcyjny

Kocioł grzeje wodę do instalacji c.o. i przepływowo także ciepłą wodę użytkową. Jest kompaktowy i najczęściej wybierany do mieszkań. Przy kilku łazienkach lub jednoczesnym korzystaniu z prysznica i baterii kuchennej przepływ ciepłej wody może być niewystarczający.

Kocioł jednofunkcyjny z zasobnikiem

Kocioł grzeje tylko instalację c.o., a ciepłą wodę podgrzewa w osobnym zasobniku. Sprawdza się w domach o większym zużyciu ciepłej wody. Zajmuje więcej miejsca, a montaż jest bardziej pracochłonny o podłączenie zasobnika.

Rodzaje odprowadzenia spalin

• System koncentryczny przez dach. Częsty w domach jednorodzinnych, gdy kocioł wisi na poddaszu lub tuż pod dachem.
• System koncentryczny przez ścianę. Technicznie prosty, ale w Polsce dopuszczalny tylko w ograniczonym zakresie: w wolnostojących domach jednorodzinnych przy kotłach o mocy nominalnej do 21 kW, w pozostałych budynkach mieszkalnych jedynie przy bardzo małych mocach. Trzeba też zachować odległości od okien i sąsiednich budynków.
• Do komina z wkładem. Powietrze jest zasysane szczeliną między wkładem a ścianą komina albo osobną rurą. Przy wymianie kotła w starszym domu to najczęstsze rozwiązanie.
• Wspólny system w budynku wielorodzinnym. Jeśli kotły są podłączone do zbiorczego systemu powietrzno-spalinowego, o każdej zmianie decyduje projekt dla całego budynku i kominiarz. Samodzielnie nic się tam nie zmienia.

Orientacyjnie ceny wiszących kotłów kondensacyjnych o typowej mocy do mieszkania lub domu wynoszą według ofert polskich sklepów instalacyjnych od około 3 500 do 10 000 zł za urządzenie, w zależności od marki i wyposażenia. Wkład kominowy lub nowy system spalinowy to zwykle dodatkowo od około 1 500 do 3 500 zł, zależnie od długości i rozwiązania.

• Nowy kocioł na starym wkładzie aluminiowym. W praktyce zdarza się, że kocioł zostaje podłączony do dotychczasowego komina bez oceny kominiarza. Skropliny stopniowo niszczą wkład, a spaliny lub skropliny przenikają do muru.
• Brak płukania i filtra. Szlam ze starej instalacji zapycha wymiennik i kocioł przestaje prawidłowo pracować, często już pierwszej zimy.
• Skropliny bez syfonu albo narażone na mróz. Zapach z kanalizacji w łazience albo zamarznięty wąż i kocioł w stanie awarii.
• Przewód spalinowy bez spadku w stronę kotła. Skropliny kapią z wylotu na elewację, a zimą tworzą się pod nim sople.
• Kocioł przewymiarowany. Często się włącza i wyłącza, szybciej się zużywa i słabiej kondensuje.
• Wysoka temperatura wody. Jeśli kocioł stale pracuje na 75 do 80 °C, kondensuje niewiele, a oszczędność w porównaniu ze starym kotłem jest niewielka.
• Zawór bezpieczeństwa bez odpływu. Przy pierwszym nadciśnieniu woda ląduje na podłodze lub w szafce.
• Kocioł w zamkniętej zabudowie bez odstępów. Serwisant nie ma dostępu do kotła, a producent może to zakwestionować przy gwarancji.

Podłączenie hydrauliczne kotła wykonuje instalator c.o. Podłączenie do instalacji gazowej może wykonać wyłącznie osoba z ważnym świadectwem kwalifikacyjnym w zakresie urządzeń i instalacji gazowych (grupa G3). Po podłączeniu wykonuje się próbę szczelności instalacji gazowej, a jej wynik potwierdza się protokołem. Instalacja gazowa i przewody kominowe podlegają też okresowym kontrolom, więcej na stronie przegląd i kontrola okresowa instalacji gazowej. Kominiarz z kwalifikacjami mistrza kominiarskiego przed podłączeniem urządzenia ocenia komin lub system spalinowy, a po montażu potwierdza prawidłowość podłączenia w opinii kominiarskiej.

Przy zmianie sposobu odprowadzenia spalin w budynku wielorodzinnym potrzebna jest zgoda wspólnoty lub spółdzielni i zarządcy budynku. Przy większych zmianach, na przykład przeniesieniu kotła lub przebudowie instalacji gazowej, warto sprawdzić w lokalnym urzędzie, czy wymagane jest zgłoszenie lub pozwolenie.

Na koniec warto poprosić wykonawcę o protokół próby szczelności instalacji gazowej, opinię kominiarską, protokół pierwszego uruchomienia i kartę gwarancyjną. Dokumenty te przydadzą się przy reklamacji, przeglądach okresowych i przy sprzedaży mieszkania lub domu. Nowe kotły gazowe nie są obecnie objęte programem Czyste Powietrze ani ulgą termomodernizacyjną, aktualne warunki warto jednak sprawdzić na oficjalnym portalu programu.

• kocioł wisi prosto, jest solidnie zamocowany i ma wokół siebie miejsce na serwis zgodnie z instrukcją,
• na przyłączach są zawory odcinające, na powrocie filtr lub separator zanieczyszczeń,
• zawór bezpieczeństwa jest wyprowadzony do odpływu,
• wąż skroplin ma spadek, przechodzi przez syfon, nie jest załamany ani narażony na mróz,
• poziomy odcinek przewodu spalinowego ma spadek w stronę kotła, a wylot jest stabilnie osadzony,
• przejście przez ścianę lub dach jest uszczelnione i nie przecieka,
• ciśnienie w instalacji po napełnieniu odpowiada wartości podanej przez producenta i po kilku dniach wyraźnie nie spada,
• z przyłączy nic nie kapie, a kocioł podczas grzania nie włącza się i nie wyłącza co kilka minut,
• inwestor ma protokół próby szczelności, opinię kominiarską i protokół uruchomienia.

W pierwszych tygodniach warto obserwować ciśnienie na manometrze. Powolny spadek oznacza wyciek wody albo powietrze w instalacji, które trzeba jeszcze usunąć. Jeśli z wylotu przewodu spalinowego kapią skropliny na elewację, przewód nie ma prawidłowego spadku.

Aktualną cenę robocizny za montaż gazowego kotła kondensacyjnego znajdą Państwo w cenniku NUMIQ w dziale instalacje grzewcze. Cena podawana jest za sztukę i obejmuje pracę instalatora wraz z drobnymi materiałami eksploatacyjnymi, bez samego kotła, systemu spalinowego, wkładu kominowego i innych materiałów zasadniczych. Ceny robocizny różnią się w zależności od regionu i miasta.

Na ostateczną kwotę najbardziej wpływa:

• czy kocioł zostaje w dotychczasowym miejscu, czy jest przenoszony i potrzebne są nowe przewody,
• stan instalacji i konieczność jej płukania,
• sposób odprowadzenia spalin, jego długość i konieczność montażu wkładu kominowego,
• odległość i wysokość podejścia kanalizacyjnego dla skroplin, ewentualnie pompka kondensatu,
• podłączenie zasobnika c.w.u. lub kilku obiegów grzewczych,
• prace towarzyszące, takie jak demontaż starego kotła, podłączenie gazu, próba szczelności, opinia kominiarska i uruchomienie przez serwis producenta.