Kalorifer sistemine su doldurma

Sistemin tamamen doldurulması, tesisat boşken ya da bir kısmı boşaltıldığında gerekir. Bu durum genelde şu hallerde ortaya çıkar:

• yeni binada ya da kapsamlı bir yenilemeden sonra ısıtmanın ilk kez çalıştırılması,
• petek, termostatik vana, pompa veya kombinin değiştirilmesi ya da yerinin değiştirilmesi,
• tesisatın çamur ve pastan arındırılması için temizlenmesi,
• suyun boşaltılmasını gerektiren bir kaçak onarımı.

Daha sık yapılan iş ise yalnızca su takviyesidir. Kapalı bir sistemde basınç yavaş yavaş düşebilir. Örneğin peteklerin havası alınırken havayla birlikte biraz su da çıkar. Her birkaç haftada bir su eklemeniz gerekiyorsa sorun başka yerdedir: ya bir yerden su kaçıyor ya da genleşme tankı görevini yapmıyor. Bu durumda sadece su eklemek sorunu çözmez.

Merkezi sistemle ısınan apartmanlarda tesisat daireden doldurulmaz. Kolonlar kazan dairesinden doldurulur ve bu işi binanın tesisatından sorumlu kişiler yapar. Dairenizde petek değiştirmeyi düşünüyorsanız kolonun ne zaman boşaltılıp doldurulacağını önceden apartman yönetimiyle konuşun.

Tesisatçı genelde şu sırayla ilerler:

1. Bütün bağlantıların sıkıldığını ve boşaltma musluklarının kapalı olduğunu kontrol etmek. Yeni tesisatta sızdırmazlık için basınç testi yapmak.
2. Eski tesisatta ya da montajdan sonra sistemi yıkamak, böylece içeride talaş, macun veya çamur kalmamasını sağlamak.
3. Kombiyi kapatmak ve yalnızca soğuk sisteme su doldurmak.
4. Suyun bütün devrelere ulaşması için peteklerin vanalarını açmak.
5. Doldurma musluğundan suyu yavaşça vermek ve manometreyi sürekli izlemek.
6. Peteklerin havasını en alt kattan en üst kata doğru almak, en sonda kombinin ve pompanın havasını almak.
7. Suyu hedef basınca kadar tamamlamak, ısıtmayı çalıştırmak ve sistem ısındıktan sonra hava almayı tekrarlamak.
8. Yeni ya da değiştirilmiş tesisatta bütün odaların eşit ısınması için hidrolik dengeleme yapmak.

Hava sistemden zamanla çıkar. Bu yüzden doldurmadan sonraki birkaç gün peteklerin havasını tekrar almanız ve basıncı biraz tamamlamanız normaldir.

Bir müstakil evde ya da dairede soğuk sistemin basıncı genelde 1 ile 1,5 bar arasında olur. Tam değeri binanın yüksekliği ve genleşme tankının ayarı belirler. Bu yüzden kombinizin kullanım kılavuzuna ya da tesisatçının önerisine bakın. Sistem ısınınca basınç biraz yükselir, çünkü sıcak su genleşir. Kombideki emniyet ventili genellikle 3 barda açılır. Isıtma sırasında basınç bu değere yaklaşıyorsa ya sistem fazla doldurulmuştur ya da genleşme tankı düzgün çalışmıyordur.

Genleşme tankı neden bu kadar önemli? Isınan suyun genleşen kısmını içine alır. İçindeki hava basıncını kaybederse, sistem ısındığında basınç hızla yükselir, soğuyunca da düşer. Tankın basıncı sistem boşken kontrol edilir. Bunun için en uygun zaman yıllık kombi bakımıdır.

Doldurmada çoğunlukla şebeke suyu kullanılır. Türkiye'nin birçok bölgesinde su serttir ve kireç yapar. Hacmi büyük bir tesisatta yumuşatılmış ya da arıtılmış su kullanmak, kombinin eşanjöründe kireç birikmesini önler. Bazı kombi üreticileri suyun kalitesini kılavuzda açıkça belirtir. Antifriz ise yalnızca tesisatın tasarımı buna göre yapıldıysa ve kombi ile pompa üreticisi buna izin veriyorsa kullanılmalıdır.

Kombinin altında doldurma musluğu olan, hava alma pürjörleri çalışan küçük ve sade bir sistem kolay ve hızlı doldurulur. Bu tür sistemler daire ya da tek katlı evlerde sık görülür. Şu durumlar işi uzatır:

• birden fazla devresi olan iki katlı ev ya da petek ile yerden ısıtmanın birlikte kullanıldığı sistem,
• önce yıkanması gereken eski tesisat,
• değiştirilmesi gereken sıkışmış veya su kaçıran vanalar,
• ulaşılması zor petekler ve hava alma noktaları,
• su arıtma ya da hidrolik dengeleme ihtiyacı.

Doldurma musluğuna ve manometreye kolayca ulaşabiliyorsanız kombiye su takviyesini kendiniz yapabilirsiniz. Kombinin gazla ilgili kısmına, emniyet ventiline ve genleşme tankına dokunmayın. Bunlar yetkili servisin işidir. Gaz kokusu alırsanız hiçbir elektrik düğmesine dokunmadan ortamı terk edin ve 187'yi arayın.

1. Kombiyi kapatmak ve sistemin soğumasını beklemek.
2. Üreticinin önerdiği basıncı kullanım kılavuzundan öğrenmek.
3. Kombide dahili doldurma musluğu yoksa hortumun içinde hava kalmaması için hortumu suyla doldurmak ve doldurma vanasına bağlamak.
4. Musluğu yavaşça açmak ve manometreyi izlemek.
5. Hedef basınca ulaşınca musluğu kapatmak ve varsa hortumu sökmek.
6. Peteklerin havasını hava alma anahtarıyla, kabarcıksız su gelene kadar almak.
7. Basıncı yeniden kontrol etmek ve gerekirse tamamlamak.
8. Kombiyi açmak ve ısındıktan sonra bütün peteklerin ısındığını kontrol etmek.

• sistemin içine hava girmesine yol açan aceleyle doldurma,
• kombi çalışırken ya da sıcak sisteme su verme,
• önerilen basıncın üzerine çıkma ve bu yüzden ısınınca emniyet ventilinin damlatması,
• hava almayı atlama, bunun sonucunda peteklerin sadece altının ısınması ve tesisatta fokurtu sesi,
• ancak kışın ortaya çıkan küçük bir kaçağı gözden kaçırma,
• basıncın neden düştüğünü araştırmadan sürekli su ekleme.

Uygulamada sık görülen bir durum şudur: Kullanıcı yıllarca kombiye su ekler ama genleşme tankının basıncının neredeyse bittiğini bilmez. Üstelik her seferinde eklenen taze su oksijen ve mineral getirir. Bu da paslanmayı ve tortu oluşumunu hızlandırır.

İşi teslim alırken şunlara bakın:

• soğuk sistemdeki basınç kombi üreticisinin önerisine uygun,
• sistem ısınınca basınç yalnızca biraz yükseliyor ve emniyet ventili damlatmıyor,
• bütün petekler, en üst kattakiler de dahil, her yerinden ısınıyor,
• tesisattan fokurtu ya da hışırtı sesi gelmiyor,
• bağlantılar, vanalar ve kombinin çevresi kuru,
• kombi arıza vermiyor ve alışılmadık sıklıkta devreye girmiyor,
• tesisatçı size hangi basıncın korunması gerektiğini ve nasıl su ekleneceğini anlattı,
• birkaç gün sonra basınç hâlâ normal.