Doğalgaz yoğuşmalı kombi montajı

Montajdan anlaşılan, tek bir yoğuşmalı kombinin yerine takılması ve su tesisatına bağlanması için tesisatçının yaptığı iştir. Bu kombi çoğunlukla daireye ya da müstakil eve konan duvar tipi bir cihazdır. İş genellikle şunları içerir:

• montaj plakasının veya bağlantı şablonunun duvara sabitlenmesi ve kombinin terazisinde asılması,
• kalorifer gidiş ve dönüş hattının, kombi tipi cihazda ayrıca soğuk su girişinin ve sıcak su çıkışının bağlanması,
• kesme vanalarının, dönüş hattına filtrenin ve gerekiyorsa manyetik tortu ayırıcının takılması,
• emniyet ventilinin gidere bağlanması,
• yoğuşma suyunun sifon üzerinden kapalı gidere bağlanması,
• projeye göre kombiden duvar, pencere ya da çatı çıkışına veya bacaya kadar atık gaz borusunun (baca setinin) montajı,
• sistemin doldurulması, havasının alınması ve basınç testinin yapılması,
• ilk çalıştırma ile temel ayarlar sırasında yardımcı olunması.

Montaja genellikle dahil olmayanlar: kombinin kendisi, malzeme olarak baca seti ve uzatmaları, baca astarı, sıcak su boyleri, oda termostatı ve kontrol sistemi, eski kombinin sökülmesi ve inşaat işleri. Kombinin doğalgaz bağlantısını, bölgedeki gaz dağıtım şirketinin yetkilendirdiği sertifikalı firma yapar. Bu ayrı bir iştir ve doğalgaz kombisi bağlantısı sayfasında anlatılır. Kombinin prize ya da sabit hatla elektrik bağlantısı ve termostat bağlantısı üreticinin kılavuzuna göre yapılır.

İlk çalıştırmayı çoğu markada üreticinin yetkili servisi yapar. Servis, yanmayı gaz türüne göre ayarlar, değerleri kontrol eder ve garantiyi başlatır. Garanti süresi fatura tarihinden değil, ilk çalıştırmanın yapıldığı günden başlar. Yetkili servis, gaz dağıtım şirketinin verdiği gaz uygunluk belgesini görmeden cihazı çalıştırmaz. Şartlar sağlandığında ilk çalıştırma büyük markalarda genellikle ücretsizdir. Sipariş vermeden önce, firmanın teklifinde gaz şirketi onay sürecinin takibinin ve ilk çalıştırma randevusunun olup olmadığını sorun.

En sık karşılaşılan durum, ömrünü doldurmuş bir kombinin değiştirilmesidir. Eski kombi çalışmaz hale gelir, yedek parçası bulunmaz ya da ev sahibi daire tadilatı sırasında değiştirmeye karar verir. Yeni binada yoğuşmalı kombi, sıva ve şap bittikten sonra, kalorifer ve su hatları tamamlandığında ve baca çıkışı hazır olduğunda takılır.

Değişim sırasında sadece kombiyi değil, sistemin tamamını düşünmek faydalıdır. Yoğuşmalı kombi, dönüş hattından yeterince soğuk su geldiğinde tam verimle yoğuşur. Eski peteklerle ve yüksek su sıcaklığıyla çalışan bir sistemde daha az yoğuşur ve tasarruf, broşürde vaat edilenden düşük kalır. Düşük su sıcaklığı, dış hava sensörlü kontrol ve dengelenmiş bir tesisat verimi artırır. Binaya mantolama yapılması düşünülüyorsa yeni kombinin kapasitesi buna göre seçilmelidir.

Usta gelmeden önce şunlar netleşmiş olmalıdır:

• Kombi ve kapasite seçimi. Kapasite, ısı kaybına ve sıcak su ihtiyacına göre seçilir. Eski kombi çoğu zaman gereğinden büyüktür.
• Atık gaz çıkışının çözümü. Duvardan veya pencereden koaksiyel çıkış mı, çatıdan çıkış mı, yoksa mevcut bacaya yoğuşmaya dayanıklı astar mı kullanılacağı. Bacalı kombiden yoğuşmalıya geçişte genellikle yeni bir doğalgaz projesi çizilir ve gaz dağıtım şirketinin onayı alınır.
• Yoğuşma gideri. Kombinin yakınında mutfak, banyo ya da balkon gideri olması gerekir. Gider yoksa yoğuşma pompası kullanılır.
• Elektrik. Kılavuza uygun priz veya sabit hat, kolay ulaşılabilir bir kesme imkanıyla.
• Erişim ve yer. Üretici, servis için kombinin duvarlardan ve tavandan belirli mesafede durmasını ister. Kombi dolabına konacaksa bu mesafeler baştan hesaba katılmalıdır.

Eski kombinin sökülmesi ve hazırlık

Kombi değiştiriliyorsa önce gaz kapatılır, tesisatın tamamı ya da bir kısmı boşaltılır, eski kombi sökülür ve indirilir. Bu ayrı bir kalemdir ve doğalgaz ve elektrikli kombi sökümü sayfasında anlatılır. Bu sırada tesisattaki suyun durumuna bakmak faydalıdır. Çamurlu, siyah su, yeni kombi asılmadan önce tesisatın yıkanması gerektiğini gösterir.

Tesisatın yıkanması

Yoğuşmalı kombilerin eşanjörü dar kanallı ve hassastır. Yıllar içinde biriken çamur, manyetit ve tortu bu kanalları daha ilk sezonda tıkayabilir. Bu yüzden üreticiler değişimde eski tesisatın yıkanmasını ve dönüş hattına filtre takılmasını ister. Uygulamada petekler doldur boşalt yöntemiyle ya da makine ile yıkanır. Montaj ucuz olsun diye yıkamanın atlandığı, bir yıl sonra da üreticinin kabul etmediği bir arıza şikayetinin gündeme geldiği sık görülür.

Kombinin asılması

Montaj plakası veya bağlantı şablonu duvara sabitlenir. Duvar kombiyi taşıyabilecek durumda olmalıdır. Alçıpan duvarlarda taşıyıcı bir altyapı kullanılır. Kombi, kılavuzdaki mesafelere uyularak terazisinde asılır. Daire tadilatında kombinin eski yerinde kalıp kalmayacağı sık tartışılır. Yer değiştirmek yeni su, kalorifer ve gaz hattı, yeni bir baca çözümü ve genellikle yeni proje onayı anlamına gelir.

Su tesisatı bağlantısı

Kombi, kalorifer gidiş ve dönüş hattına, kombi tipi cihazda ayrıca soğuk ve sıcak suya bağlanır. Bağlantılara kesme vanaları takılır, böylece servis sırasında tüm tesisat boşaltılmadan kombi devreden çıkarılabilir. Dönüş hattına filtre ya da manyetik tortu ayırıcı konur. Emniyet ventili gidere bağlanır ki aşırı basınçta su yere akmasın. Tesisatta ayrı bir sıcak su boyleri varsa, üreticinin şemasına göre üç yollu vana üzerinden bağlanır.

Yoğuşma suyunun tahliyesi

Kombiden yoğuşma suyu akar, müstakil evde normal kullanımda günde birkaç litreyi rahatlıkla bulabilir. Bu su hafif asidiktir. Eğimli bir hortum veya boruyla, sifon ya da serbest akış ağzı üzerinden kapalı gidere verilir, böylece gider kokusu kombiye ulaşmaz. Hat dondan korunmalıdır. Kombi açık balkonda, ısıtılmayan bir garajda ya da teknik odada duruyorsa ve yoğuşma suyu donarsa, kombi durur ve arıza verir. Büyük kapasiteli cihazlarda ya da altyapı işletmesinin istemesi halinde nötralizasyon kutusu eklenir.

Atık gaz çıkışı

Yoğuşmalı kombi hemen her zaman kapalı yanma odalı, yani hermetik yapıdadır. Yanma havasını bir fan emer ve atık gazı dışarı iter. En yaygın çözüm koaksiyel borudur: iç borudan atık gaz çıkar, dış borudan hava girer. Atık gaz borunun içinde de yoğuşur. Bu yüzden yatay bölümler kombiye doğru eğimli olmalıdır ki yoğuşma suyu dışarı değil kombiye geri aksın. Malzeme yoğuşmalı cihazlar için uygun olmalıdır, genellikle polipropilen ya da paslanmaz çelik kullanılır. Ek yerlerinde conta bulunur ve boru, ekleri açılmayacak şekilde sabitlenir.

Atık gaz mevcut bir bacaya verilecekse neredeyse her zaman yeni bir baca astarı çekilir. Eski cihazlardan kalan alüminyum borular yoğuşmalı kombiye uygun değildir, asidik yoğuşma suyu onları aşındırır. Paslanmaz bir astar ancak yoğuşmalı kullanım için uygun olduğu kanıtlanabiliyorsa bırakılabilir. Bu yüzden bacalar çoğu zaman plastik astarla yenilenir. Eski bacalı kombilerin bağlı olduğu apartman ortak bacasına yoğuşmalı kombi doğrudan bağlanmaz.

Doldurma, test ve çalıştırma

Tesisat doldurulur, havası alınır ve basınç testi yapılır. Tüm bağlantılar, emniyet ventili ve yoğuşma gideri kontrol edilir, sifona su doldurulur. Kombiyi yetkili servis ancak gaz bağlantısı ve sızdırmazlık testi yapıldıktan, gaz dağıtım şirketi kontrolü tamamlayıp gaz uygunluk belgesini verdikten sonra çalıştırır. Servis yanmayı, ısıtma için azami kapasiteyi ve dış hava sensörü varsa ısıtma eğrisini ayarlar, ev sahibine kullanımı gösterir. Kontrol ayarlarının ince ayarı bazen ayrı bir iş olarak yapılır, bkz. kombi ayarı ve regülasyonu.

Kombi tipi cihaz (anlık sıcak su)

Cihaz hem kalorifer suyunu ısıtır hem de kullanım sıcak suyunu anlık olarak hazırlar. Kompakttır ve dairelerde en yaygın çözümdür. Birden fazla banyoda ya da duş ile mutfak bataryası aynı anda açıldığında sıcak su debisi yetmeyebilir.

Boylerli sistem tipi cihaz

Cihaz yalnızca kaloriferi ısıtır, kullanım sıcak suyu ayrı bir boylerde hazırlanır. Sıcak su tüketimi yüksek evlere uygundur. Daha fazla yer kaplar ve boyler bağlantısı nedeniyle montajı daha kapsamlıdır.

Baca çıkışı türleri

• Duvardan veya pencereden koaksiyel çıkış. Apartman dairelerinde, kombi balkonda ya da mutfakta durduğunda en sık kullanılan çözümdür. Teknik olarak basittir, ancak cephede pencerelere ve komşu yapılara olan mesafelere uyulmalı, apartmanda yönetimle de konuşulmalıdır.
• Çatıdan koaksiyel çıkış. Müstakil evlerde, kombi çatı katında ya da çatının hemen altında durduğunda yaygındır.
• Astarlı bacaya bağlantı. Hava, astar ile baca arasındaki boşluktan ya da ayrı bir borudan alınır. Duvardan çıkışın mümkün olmadığı eski müstakil evlerde kullanılır.
• Apartmanda ortak baca. Kombiler ortak bir bacaya bağlıysa değişikliğe bina için hazırlanan proje ve gaz dağıtım şirketinin onayı karar verir. Tek bir daire için ortak baca yapısında kendi başına değişiklik yapılmaz.

Piyasadaki güncel satış listelerine göre daire ve ev için yaygın 24 kW civarındaki duvar tipi yoğuşmalı kombiler, marka ve donanıma göre yaklaşık 25.000 ile 70.000 TL arasında satılmaktadır. Baca uzatması, astar ya da yeni bir çıkış, uzunluğa ve çözüme göre ayrıca maliyet ekler.

• Yeni kombinin eski alüminyum boruya veya bacaya bağlanması. Kombinin inceleme yapılmadan eski bacaya bağlandığı görülür. Yoğuşma suyu boruyu zamanla çürütür, atık gaz ya da yoğuşma suyu duvarın içine sızar.
• Yıkama ve filtre olmadan montaj. Eski tesisatın çamuru eşanjörü tıkar ve kombi, çoğu zaman daha ilk kışta düzgün çalışmaz hale gelir.
• Sifonsuz ya da donmaya açık yoğuşma hattı. Banyoda veya mutfakta gider kokusu, açık balkonda donmuş hortum ve arızaya geçen kombi.
• Kombiye doğru eğimi olmayan baca. Yoğuşma suyu baca ucundan cepheye damlar, kışın altında buz sarkıtları oluşur.
• Gereğinden büyük kombi. Sık açılıp kapanır, daha çabuk yıpranır ve daha az yoğuşur.
• Yüksek su sıcaklığı. Kombi sürekli 75 ile 80 °C'de çalıştırılırsa az yoğuşur ve eski kombiye göre tasarruf küçük kalır.
• Gidere bağlanmamış emniyet ventili. İlk aşırı basınçta su yere ya da dolabın içine akar.
• Mesafe bırakılmadan kapalı dolaba konan kombi. Servis teknisyeni kombiye ulaşamaz, üretici garanti konusunda itiraz edebilir.

Kombinin su tesisatı bağlantısını tesisatçı yapar. Doğalgaz iç tesisatı ve kombinin gaz bağlantısı ise yalnızca bölgedeki gaz dağıtım şirketinin yetkilendirdiği sertifikalı firmalar tarafından yapılabilir. Proje gerektiğinde bunu yetkili mühendis çizer ve onay için gaz dağıtım şirketine sunar. Montajdan sonra gaz dağıtım şirketinin mühendisi tesisatı ve projeye uygunluğu yerinde kontrol eder, sorun yoksa gaz uygunluk belgesi verilir. Gaz tesisatının ve cihazların düzenli kontrolü hakkında daha fazla bilgiyi doğal gaz tesisatı ve cihazlarının periyodik kontrolü sayfasında bulabilirsiniz.

Apartmanda atık gaz çıkışı cepheye taşınacaksa veya yeri değişecekse, önceden apartman yönetimiyle ve kat malikleriyle görüşün. Daha büyük değişikliklerde ek bir izin gerekip gerekmediğini yerel belediyeye ve gaz dağıtım şirketine danışın.

İş bitiminde firmadan gaz uygunluk belgesini, varsa onaylı projeyi, ilk çalıştırma kaydını ve garanti belgesini isteyin. Bu belgelere hem garanti başvurusunda hem de dairenin veya evin ileride satışında ihtiyacınız olacaktır.

• kombi düz asılmış, sağlam sabitlenmiş ve etrafında kılavuza uygun servis boşluğu var,
• bağlantılarda kesme vanaları, dönüş hattında filtre veya tortu ayırıcı var,
• emniyet ventili gidere bağlı,
• yoğuşma hortumu eğimli, sifondan geçiyor, kırılmamış ve dona açık değil,
• bacanın yatay bölümü kombiye doğru eğimli ve baca ucu sağlam oturmuş,
• duvar veya çatı geçişi yalıtılmış ve su almıyor,
• doldurulduktan sonra tesisat basıncı üreticinin verdiği değerde ve birkaç gün içinde belirgin şekilde düşmüyor,
• bağlantılardan damlama yok ve kombi ısıtma sırasında birkaç dakikada bir açılıp kapanmıyor,
• gaz uygunluk belgesi, ilk çalıştırma kaydı ve garanti belgesi elinizde.

İlk haftalarda manometredeki basıncı takip edin. Yavaş düşüş, su kaçağına ya da tesisatta hâlâ alınması gereken havaya işaret eder. Baca ucundan cepheye yoğuşma suyu damladığını görüyorsanız bacanın eğimi doğru değildir.

Doğalgaz yoğuşmalı kombi montajının güncel işçilik fiyatını NUMIQ fiyat listesinin ısıtma tesisatı işleri bölümünde bulabilirsiniz. Fiyat adet başına verilir ve küçük sarf malzemeleri dahil tesisatçı işçiliğini kapsar. Kombinin kendisi, baca seti, baca astarı ve diğer ana malzemeler fiyata dahil değildir. İşçilik fiyatları bölgeye ve şehre göre değişir.

Toplam tutarı en çok etkileyenler:

• kombinin eski yerinde kalması ya da taşınıp yeni hat gerektirmesi,
• tesisatın durumu ve yıkama ihtiyacı,
• baca çözümü, uzunluğu ve bacaya astar çekme gerekliliği,
• yoğuşma suyu için giderin uzaklığı ve yüksekliği, gerekiyorsa yoğuşma pompası,
• boyler ya da birden fazla ısıtma devresinin bağlanması,
• eski kombinin sökümü, gaz bağlantısı, proje onayı ve gaz şirketi kontrolü gibi ilgili işler.