Petek havası alma ve kombi basıncını tamamlama

Hava sudan hafif olduğu için tesisatın en yüksek noktalarında, yani peteklerin üst kısmında ve evin en üst katında toplanır. Tipik belirtiler şunlardır:

• petek sadece alttan ısınıyor ya da kombi çalıştığı halde hiç ısınmıyor,
• şırıltı ve fokurdama sesi petekten ya da borulardan geliyor, özellikle kalorifer açıldıktan hemen sonra,
• manometrede basınç düşük ya da kombi ekranında düşük basınç arızası görünüyor,
• oda, termostatta ayarladığınız sıcaklığa ulaşmıyor.

Peki basınç neden düşer? Hava alırken havayla birlikte biraz su da çıkar. Contalarda ve vanalarda da küçük kayıplar olur. Ama birkaç haftada bir su eklemek zorunda kalıyorsanız, tesisatta bir kaçak var ya da genleşme tankı görevini yapmıyor demektir. Bu durumda su eklemeye devam etmek sorunu çözmez, bir tesisatçı ya da kombi servisi çağırmak gerekir.

Tesisatçı ya da deneyimli bir ev sahibi işi iki adımda yapar: önce havayı alır, sonra basıncı tamamlar. Ters sırayla yapmanın anlamı yoktur, çünkü hava alındıktan sonra basınç yine düşer.

Hava almadan önce kombi ve sirkülasyon pompası kapatılır, sistem bir süre bekletilir. Böylece hava yukarı çıkar ve su biraz soğur. Ardından her peteğin üst köşesinde, yan tarafta bulunan küçük hava alma vanası (pürjör) biraz açılır. Bu vana genellikle petek anahtarıyla, bazı modellerde düz tornavidayla açılır. Hava tısladığı sürece vana açık kalır. Kabarcıksız, kesintisiz su gelmeye başladığında kapatılır. Çok katlı bir evde alt kattan başlanıp yukarı doğru gidilir, çünkü en çok hava en üstteki peteklerde toplanır.

Basınç tamamlamak, doldurma musluğundan sisteme su eklemek demektir. Bu musluk çoğu kombide cihazın altında ya da hemen yanındaki boruda bulunur, bazı modellerde şebeke suyuna bağlanan esnek bir hortumdur. Su yavaşça verilir ve bu sırada manometre izlenir. Daire tipi bir kombide, sistem soğukken basınç genellikle yaklaşık 1 ile 2 bar arasında tutulur. Kesin değer kombinin kullanım kılavuzunda yazar. Dubleks ya da yüksek katlı müstakil bir evde, suyun en üstteki peteklere ulaşması için biraz daha yüksek basınç gerekebilir.

Bireysel kombisi olan bir dairede ya da müstakil evde bu işi kendiniz yapabilirsiniz. Kombinin içine dokunmazsınız, sadece kullanıcı için konmuş vanaları açıp kapatırsınız. Apartmanınız merkezi sistemle ısınıyorsa sizin dairenizde doldurma musluğu yoktur, basınç kazan dairesinden ayarlanır. Böyle bir durumda petekleriniz ısınmıyorsa apartman yönetimine ya da kaloriferciye haber verin.

1. Kombiyi ve pompayı kapatmak, petekler en azından ılık hale gelene kadar beklemek.
2. Kombinin manometresine bakmak ve gösterdiği basıncı not etmek.
3. Hava alma vanasının altına bir bez koymak ya da küçük bir kap tutmak.
4. Vanayı anahtarla yavaşça çeyrek ile yarım tur arası açmak, daha fazla açmamak.
5. Havanın tıslayarak çıkmasını beklemek, kabarcıksız su gelene kadar vanayı açık tutmak.
6. Vanayı kapatmak, sadece hafifçe sıkmak, zorlamamak.
7. Diğer peteklerde de aynı şekilde ilerlemek, alt kattan üst kata doğru.
8. Manometreyi yeniden kontrol etmek.
9. Basınç üreticinin belirttiği değerin altına düştüyse doldurma musluğunu yavaşça açmak ve ibreyi izlemek.
10. Basınç önerilen değere ulaşınca doldurma musluğunu sıkıca kapatmak. Hortumlu modellerde hortumu kombinin kılavuzuna göre ayırmak.
11. Kombiyi çalıştırmak, yarım saat ile bir saat sonra peteklerin her yerinin ısınıp ısınmadığına bakmak.
12. Sistem ısındıktan sonra basınca bir kez daha bakmak, gerekirse hava alma işlemini tekrarlamak.

Gaz kokusu alırsanız hiçbir elektrik düğmesini açıp kapatmayın, pencereleri açın, ortamı terk edin ve 187 Doğalgaz Acil hattını, gerekirse 112'yi arayın. Kombinin kendisi, brülörü ya da baca bağlantısı üzerindeki her türlü iş yalnızca yetkili servis teknisyeninin işidir.

Kolay bir örnek: yeni sayılır bir tesisat, rahat ulaşılan petekler, sorunsuz çalışan vanalar, doldurma musluğu ve okunaklı manometresi olan bir kombi. Bu durumda işi kısa sürede bir ev sahibi de halleder. Aşağıdaki durumlar daha fazla zaman ve deneyim ister:

• çok sayıda petek ve birden fazla kat: bütün evi dolaşmak, bazen hava almayı birkaç kez tekrarlamak gerekir,
• sıkışmış ya da paslanmış hava alma vanaları: açılmazlar ya da açıldıktan sonra sızdırırlar ve değiştirilmeleri gerekir,
• mobilya arkasında ya da kapak altında kalan petekler: vanaya ulaşmak zordur,
• tortu bağlamış eski tesisat: vanadan koyu renkli su gelir ve petek hava alındıktan sonra da ısınmaz,
• basıncın sürekli düşmesi: arkasında bir su kaçağı ya da arızalı genleşme tankı vardır,
• yerden ısıtmayla birlikte kullanılan sistemler: devrelerin havası kollektörden alınır ve işlem daha karmaşıktır.

Bu tür durumlarda iş sadece hava almakla bitmez, sorunun kaynağını bulmak gerekir. Tesisatçı genleşme tankını, pompayı ve termostatik vanaları kontrol eder, tesisatın temizlenmesi (petek yıkama) gerekip gerekmediğine karar verir.

• kombi çalışırken hava almak: su sıcaktır ve pompa havayı tesisat içinde dolaştırır, bu yüzden havanın tamamı çıkmaz,
• vanayı fazla açmak: küçük vana tamamen yerinden çıkabilir, su duvara ve yere fışkırır,
• vanayı erken kapatmak: vana ilk su sıçradığında değil, kabarcıksız temiz su geldiğinde kapatılmalıdır,
• basıncı unutmak: hava alındıktan sonra basınç düşük kalır ve kombi bir süre sonra arızaya geçer,
• basıncı fazla yükseltmek: çok yüksek basınç emniyet ventilini açar, bu ventil yaygın kombilerde genellikle 3 bar civarında devreye girer ve su damlatmaya başlar,
• doldurma musluğunu tam kapatmamak: su yavaş yavaş girmeye devam eder ve basınç kendiliğinden yükselir,
• nedenini aramadan sık sık su eklemek: her yeni su, pas ve kireç oluşumunu hızlandıran oksijen ve mineral getirir.

Hava alma ve basınç tamamlama bittikten sonra sistemin ısınmasını bekleyin ve şu noktaları gözden geçirin:

• tüm petekler, üst kısımları dahil, her yerinden eşit ısınıyor,
• peteklerden ve borulardan şırıltı ya da fokurdama sesi gelmiyor,
• soğuk sistemde basınç kombi üreticisinin belirttiği aralıkta,
• ısınınca basınç biraz yükseliyor ama emniyet ventilinin sınırına yaklaşmıyor,
• hava alma vanaları kuru ve damlatmıyor,
• doldurma musluğu kapalı, kılavuz gerektiriyorsa hortum ayrılmış,
• kombi ekranında arıza kodu yok,
• birkaç günlük kullanımdan sonra basınç belirgin şekilde düşmemiş.