Cv-installatie vullen

Helemaal vullen is nodig als het systeem leeg was of als een deel is afgetapt. Dat gebeurt vooral in deze situaties:

• De eerste keer opstarten in een nieuwbouwwoning of na een complete renovatie
• Het vervangen of verplaatsen van een radiator, thermostaatkraan, pomp of cv-ketel
• Het doorspoelen van het systeem om slib en roest te verwijderen
• Het repareren van een lek waarvoor het water eruit moest

Veel vaker hoef je alleen bij te vullen. In een gesloten systeem kan de druk langzaam zakken, bijvoorbeeld na het ontluchten van radiatoren, omdat er dan met de lucht ook wat water ontsnapt. Moet je vaak bijvullen, bijvoorbeeld om de paar weken? Dan lekt er ergens water of werkt het expansievat niet goed. Alleen bijvullen lost dat niet op.

Woon je in een appartement met blokverwarming? Dan vul je het systeem meestal niet vanuit je eigen woning. Het onderhoud van de gezamenlijke installatie regelt de VvE met een vaste installateur.

Een installateur werkt meestal in deze volgorde:

1. Controleren of alle koppelingen vastzitten en de aftapkranen dicht zijn. Bij een nieuwe installatie eerst een drukproef doen om te zien of alles dicht is.
2. Bij oudere leidingen of na montagewerk het systeem doorspoelen, zodat er geen vijlsel, kit of slib in achterblijft.
3. De ketel uitzetten en alleen een koud systeem vullen.
4. De kranen van de radiatoren openzetten, zodat het water alle groepen bereikt.
5. Langzaam vullen via de vulkraan en ondertussen de manometer in de gaten houden.
6. De radiatoren ontluchten, van de laagste verdieping naar de hoogste, en als laatste de ketel en de pomp ontluchten.
7. Bijvullen tot de juiste druk, de verwarming aanzetten en na het opwarmen nog een keer ontluchten.
8. Bij een nieuw of aangepast systeem waterzijdig inregelen, zodat alle kamers gelijkmatig warm worden.

Lucht komt pas geleidelijk uit het water vrij. Het is dus normaal dat je de radiatoren een paar dagen na het vullen opnieuw moet ontluchten en de druk iets moet aanvullen.

In een eengezinswoning ligt de druk van een koud systeem meestal ergens tussen ongeveer 1 en 2 bar. De precieze waarde hangt af van de hoogte van het huis, de plek van de ketel en de instelling van het expansievat. Houd daarom de handleiding van je ketel aan of vraag het je installateur. Als het water opwarmt, stijgt de druk een beetje, want warm water zet uit. Het overstortventiel op de ketel gaat meestal open bij 3 bar. Komt de druk tijdens het stoken in de buurt van die waarde, dan zit er te veel water in het systeem of werkt het expansievat niet goed.

Waarom is dat expansievat zo belangrijk? Het vangt het water op dat uitzet als het warm wordt. Verliest het vat de gasdruk aan de binnenkant, dan schiet de druk bij het opwarmen omhoog en zakt hij weer flink als het systeem afkoelt. De druk in het vat controleer je bij een leeg of drukloos systeem, het liefst tijdens het jaarlijkse onderhoud.

Meestal vul je met gewoon leidingwater. In gebieden met hard water en bij een groot systeem kan behandeld, onthard of gedemineraliseerd water verstandig zijn, zodat er geen kalk in de ketel neerslaat. Sommige ketelfabrikanten schrijven de waterkwaliteit voor. Dat geldt ook bij een warmtepomp of hybride systeem. Antivries gebruik je alleen als het ontwerp daar rekening mee houdt en de fabrikant van ketel of warmtepomp en pomp het toestaat.

Snel en eenvoudig gaat het bij een klein, overzichtelijk systeem in een appartement of een woning met weinig radiatoren, met een vulkraan bij de ketel en ontluchtingsnippels die goed werken. Meer tijd kost het bij:

• Een woning met meerdere verdiepingen en groepen, of een combinatie van radiatoren en vloerverwarming
• Oude leidingen die eerst doorgespoeld moeten worden
• Vastzittende of lekkende kranen die vervangen moeten worden
• Radiatoren en ontluchtingspunten die moeilijk bereikbaar zijn, zoals achter een ombouw
• Waterbehandeling of waterzijdig inregelen dat erbij moet

Bijvullen kun je in een eigen woning prima zelf, als de vulkraan en de manometer goed bereikbaar zijn. Kom niet aan het gasgedeelte van de ketel, het overstortventiel of het expansievat, dat is werk voor een installateur. Ruik je gas, ga dan direct naar buiten en bel het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom: 0800 9009. Bij direct gevaar bel je 112.

1. De ketel uitzetten en wachten tot het systeem is afgekoeld.
2. In de handleiding opzoeken welke druk de fabrikant adviseert.
3. Heeft de ketel geen ingebouwde vulkraan, de vulslang eerst met water vullen zodat er geen lucht in zit, en daarna aansluiten op de vulkraan.
4. De kraan langzaam opendraaien en de manometer in de gaten houden.
5. De kraan dichtdraaien zodra de juiste druk is bereikt en de slang loskoppelen.
6. De radiatoren ontluchten met een ontluchtingssleuteltje, tot er water zonder belletjes uitkomt.
7. De druk opnieuw controleren en zo nodig nog wat bijvullen.
8. De ketel aanzetten en na het opwarmen nagaan of alle radiatoren warm worden.

• Te snel vullen, waardoor er lucht in het systeem komt
• Vullen terwijl de ketel aanstaat of het systeem nog heet is
• Bijvullen boven de geadviseerde druk, waarna het overstortventiel gaat druppelen als het systeem opwarmt
• Het ontluchten overslaan, waardoor radiatoren alleen onderin warm worden en het systeem borrelt
• Een klein lek over het hoofd zien dat pas in de winter opvalt
• Steeds bijvullen zonder uit te zoeken waarom de druk zakt

In de praktijk komt het vaak voor dat mensen jarenlang bijvullen zonder te weten dat het expansievat bijna geen druk meer heeft. Vers water brengt bovendien zuurstof en mineralen mee, en die versnellen roest en aanslag in het systeem.

Loop bij de oplevering deze punten na:

• De druk van het koude systeem past bij het advies van de ketelfabrikant
• Na het opwarmen stijgt de druk maar een beetje en het overstortventiel druppelt niet
• Alle radiatoren worden over het hele oppervlak warm, ook op de bovenste verdieping
• Je hoort geen borrelen of ruisen in de leidingen
• Koppelingen, kranen en de omgeving van de ketel zijn droog
• De ketel geeft geen storing en slaat niet opvallend vaak aan
• De installateur heeft je verteld welke druk je moet aanhouden en hoe je bijvult
• Na een paar dagen is de druk nog steeds goed