Montage verdeler vloerverwarming

Een verdeler bestaat uit twee horizontale balken boven elkaar. In de ene stroomt het warme water vanaf de warmtebron binnen (aanvoer), in de andere komt het afgekoelde water uit de vloer terug (retour). Elke groep is met het ene uiteinde op de aanvoer en met het andere op de retour aangesloten.

• Flowmeters laten zien hoeveel water er door een groep stroomt en daarmee stel je die hoeveelheid ook in
• Ventielen voor thermische motoren maken het mogelijk om later ruimtethermostaten aan te sluiten en elke kamer apart te regelen
• Ontluchtings- en aftapkranen gebruik je voor vullen, doorspoelen en ontluchten
• Kogelkranen sluiten de verdeler af van de rest van de installatie als er iets gerepareerd moet worden

Waarom komt er soms nog een pomp met mengventiel bij? Vloerverwarming werkt met veel koeler water dan radiatoren. Levert de warmtebron een hoge temperatuur, bijvoorbeeld een cv-ketel die ook radiatoren verwarmt, dan komt er een mengunit voor de verdeler. Bij een warmtepomp of een goed ingestelde HR-ketel op lage temperatuur is die vaak niet nodig. Dat beoordeelt de installateur aan de hand van het ontwerp.

Eerst kiest de installateur een verdeler met het juiste aantal aansluitingen. Dat hangt af van het aantal groepen, hun lengte en het vermogen van de warmtebron. Denk je erover om later nog een ruimte toe te voegen, dan is één extra vrije aansluiting verstandig.

1. Verdelerkast inbouwen in de wand of opbouw plaatsen, of een technische nis voorbereiden.
2. Verdeler waterpas op de beugels zetten, hoger dan de leidingen in de vloer, zodat ontluchten makkelijker gaat.
3. Aanvoer en retour van de warmtebron aansluiten, inclusief afsluiters en eventueel een mengunit.
4. De groepen aansluiten met knelkoppelingen die passen bij het type buis.
5. Elke aansluiting labelen met de naam van de ruimte en de lengte van de groep.
6. De groepen één voor één vullen en doorspoelen tot er water zonder lucht uitkomt.
7. De installatie afpersen en de drukproef vastleggen in een verslag.
8. De flowmeters instellen en bij de eerste keer stoken de temperaturen controleren.

Waar hoort de verdeler te hangen? Bij voorkeur zo centraal mogelijk ten opzichte van de verwarmde vloer, zodat de groepen ongeveer even lang zijn en de aanvoerleidingen niet door andere ruimtes hoeven. Hij moet ook bereikbaar blijven: de kast hoort niet achter een keukenblok of een ingebouwde kast te verdwijnen.

Afpersen en de dekvloer storten

Het afpersen gebeurt altijd voordat de dekvloer gestort wordt, zolang de leidingen nog zichtbaar zijn. De testdruk en hoe lang die moet staan, bepaalt de fabrikant van het systeem; de werkwijze sluit aan bij NEN-EN 1264. Tijdens het storten blijven de leidingen onder druk, zodat een eventuele beschadiging direct opvalt. De dekvloer zet de leidingen vast en zorgt dat de warmte gelijkmatig in de vloer komt. Pas als de dekvloer voldoende is uitgehard, mag je voor het eerst stoken. Bij een zandcement dekvloer duurt dat meestal een aantal weken, bij een anhydrietvloer vaak korter. Daarna wordt de temperatuur volgens het opstookprotocol van de fabrikant stap voor stap verhoogd.

Alleen de verdeler ophangen is niet genoeg. Water kiest altijd de makkelijkste weg, dus een korte groep in de badkamer zou zonder instelling de warmte "stelen" van een lange groep in de woonkamer. Daarom wordt de installatie waterzijdig ingeregeld: de installateur stelt per groep op de flowmeter precies zoveel water in als nodig is, op basis van de lengte en het warmteverlies van de ruimte. Die waarden horen in het ontwerp te staan. Is er geen ontwerp, dan rekent de installateur ze uit of gebruikt hij de tabellen van de fabrikant.

Een goed ingeregelde installatie verwarmt gelijkmatig, maakt minder geluid en de pomp hoeft niet onnodig hard te werken. Ook is hij dan klaar voor ruimtethermostaten. De thermische motoren op de ventielen openen en sluiten de groepen dan zelf, afhankelijk van de temperatuur in de kamer. Het elektrisch aansluiten van de motoren en de regelunit laat je doen door een erkend elektricien.

Het eenvoudigst is de montage in nieuwbouw, waar de aanvoerleidingen klaarliggen, de kast op de goede hoogte zit en de groepen nog niet in de dekvloer liggen. Meer werk geven:

• Veel groepen of erg lange groepen
• Een mengunit met pomp die erbij moet
• Vervanging van een oude verdeler waarvan de maten niet kloppen, zodat koppelingen of leidingen aangepast moeten worden
• Oude groepen zonder labels, waarbij eerst uitgezocht moet worden welke groep waarheen loopt
• Weinig ruimte, of een kast die nog in de muur uitgehakt moet worden
• Vervuilde oude groepen die grondig doorgespoeld moeten worden

• De verdeler zit zo weggewerkt dat je er bij onderhoud niet bij kunt
• De groepen zijn niet gelabeld en na een paar jaar weet niemand meer welke bij welke kamer hoort
• Alle flowmeters staan volledig open, dus er is helemaal niet ingeregeld
• Alle groepen worden tegelijk gevuld, waardoor er lucht in achterblijft
• De dekvloer wordt gestort zonder drukproef of zonder druk op de leidingen
• De vloerverwarming hangt rechtstreeks op de hoge ketelwatertemperatuur, zonder menging

Vaak zoekt een bewoner de fout in de ketel, terwijl het probleem al is opgelost door de flowmeters goed in te stellen en de groepen te ontluchten.

Oude verdelers hebben vaak geen flowmeters en geen aansluiting voor thermische motoren. Een verbouwing is daarom een goed moment om een nieuwe te plaatsen, zeker als je overstapt op een andere warmtebron of de indeling van de woning verandert. Zijn de groepen in de vloer dicht en niet vervuild, dan kan de nieuwe verdeler er meestal op worden aangesloten zonder dat de vloer open moet.

Stap je over op een warmtepomp, dan kom je mogelijk in aanmerking voor subsidie via de ISDE. Bekijk de actuele voorwaarden bij RVO voordat je begint. Wordt tegelijk de cv-ketel vervangen, laat het af- en aankoppelen van een gasketel dan over aan een erkende installateur. Ruik je gas, ga dan naar buiten en bel het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom: 0800 9009. Bij direct gevaar bel je 112.

In een appartement ligt het anders. Hangt je woning aan een collectieve verwarming, overleg dan vooraf met de VvE. Vloerverwarming die zonder afstemming op het gezamenlijke systeem wordt aangesloten, kan de verwarming bij de buren uit balans brengen.

• De verdeler zit stevig vast, hangt waterpas en is goed bereikbaar
• Elke aansluiting is duidelijk gelabeld met de ruimte
• Alle koppelingen zijn droog en er druppelt niets
• Je hebt een verslag van de drukproef
• De flowmeters zijn ingesteld volgens het ontwerp en je hebt de waarden op papier
• De groepen zijn ontlucht en worden tijdens het stoken allemaal warm
• De afsluiters gaan makkelijk open en dicht
• Bij een nieuwe dekvloer heb je een verslag van het opstoken
• De installateur heeft je laten zien hoe je een groep ontlucht en de verdeler afsluit