Demontage gas- of elektrische cv-ketel

Bij een gasketel en een elektrische ketel gaat het grotendeels hetzelfde. Het verschil zit vooral in waarvan de ketel wordt losgekoppeld en wie dat mag doen. De installateur werkt meestal in deze volgorde:

1. Hij zet de ketel uit, haalt de stekker eruit of schakelt de groep uit en controleert of er echt geen spanning meer op staat.
2. Bij een gasketel draait hij de gaskraan naar de ketel dicht en controleert hij de hoofdkraan bij de meter.
3. Hij sluit de kranen van de cv-leidingen en laat het water uit de ketel lopen, of uit de hele installatie.
4. Bij een combiketel koppelt hij ook de koudwatertoevoer en de warmwaterleiding los.
5. Hij maakt de cv-leidingen los en markeert de aanvoer en retour, zodat de nieuwe ketel goed wordt aangesloten.
6. Hij koppelt de thermostaat, sensoren en andere regelingen los.
7. Bij een gasketel demonteert hij de rookgasafvoer en de luchttoevoer.
8. Hij haalt de ketel van de ophangbeugel of van de vloer en draagt hem naar buiten, een grote ketel soms in delen.
9. Hij sluit de leidingen af met doppen en controleert bij de gasleiding of die gasdicht is.

Komt de nieuwe ketel niet meteen, dan moet alles veilig achterblijven: gasleiding afgedopt, kabel veilig afgemonteerd en cv-leidingen dicht.

Werk aan een gasinstallatie hoort uitsluitend bij een erkende installateur. Dat is geen formaliteit. Als een leiding verkeerd wordt losgemaakt, kan er gas ontsnappen met kans op een explosie. Een slecht afgesloten rookgasafvoer kan ervoor zorgen dat rookgassen en koolmonoxide de woning in komen.

Na het dichtdraaien maakt de installateur de gasleiding los, dopt de leiding af en test of alles dicht is. Vraag om een korte schriftelijke vastlegging van die test. Dat is handig bij de montage van de nieuwe ketel en als je later wilt laten zien dat het netjes is gedaan.

Woon je in een appartement, overleg dan vooraf met de VvE. Dat is vooral belangrijk als de ketel is aangesloten op een gezamenlijk rookgasafvoerkanaal of als het gas tijdelijk in meer woningen dicht moet. Ga je helemaal geen gas meer gebruiken, vraag dan bij je energieleverancier en de netbeheerder na hoe je het contract stopzet en wat er met de gasmeter en de aansluiting gebeurt.

Ruik je gas, gebruik dan geen lichtschakelaars en geen open vuur, zet ramen en deuren open, ga naar buiten en bel het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom: 0800 9009. Is er direct gevaar, bel dan 112.

Een elektrische cv-ketel vraagt veel vermogen en zit vaak op een eigen groep in de meterkast, soms op krachtstroom. Laat het loskoppelen over aan een erkend elektricien. Die zoekt de juiste groep op, schakelt hem uit, meet of de kabel spanningsloos is en monteert de kabel veilig af of koppelt hem los in de groepenkast.

Laat bij de demontage meteen de groep en de voedingskabel bekijken. Komt er een ander toestel voor in de plaats, bijvoorbeeld een warmtepomp, dan kan de elektricien direct beoordelen of de bestaande aansluiting en groep daarvoor geschikt zijn. Voor de overstap naar een warmtepomp bestaat vaak subsidie, zoals de ISDE. Kijk vooraf bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland wat de actuele voorwaarden zijn.

Waar mensen vaak niet aan denken: met de ketel verandert ook je stroomverbruik. Kijk daarom na de verandering even of je termijnbedrag bij je energieleverancier nog klopt.

Geen demontage is hetzelfde. Hoeveel werk het is, hangt sterk af van de situatie. Makkelijker gaat het bij:

• Afsluitkranen onder de ketel, zodat niet de hele installatie leeg hoeft
• Goede bereikbaarheid en een vrije route naar buiten
• Een eenvoudige aansluiting met één cv-groep
• Een hangende ketel op zolder of in een kast op een woonverdieping

Meer tijd en zorg kost het bij:

• Een oude, zware staande ketel van gietijzer, die vaak in delen uit elkaar moet
• Een ketel op een krappe zolder met een steile vlizotrap of in een kelder
• Een installatie met meerdere groepen, een boiler en een ingewikkelde regeling
• Vastgeroeste koppelingen of ontbrekende afsluitkranen
• Een oude rookgasafvoer die van asbestcement kan zijn

Vermoed je asbest, ga dan zelf niet slopen of zagen. Laat het onderzoeken en verwijderen door een gecertificeerd asbestsaneringsbedrijf.

• De gasleiding wordt losgemaakt zonder afdoppen en zonder dichtheidstest
• Aanvoer en retour worden niet gemarkeerd en bij de nieuwe ketel verwisseld
• Water met antivries wordt door de gootsteen gespoeld in plaats van apart ingeleverd
• De doorvoer naar het dak of de gevel blijft open of wordt slecht afgedicht
• De oude ketel belandt bij het grofvuil in plaats van bij de milieustraat of een oud-ijzerhandel

Vaak komt pas bij de demontage aan het licht dat er lekkende koppelingen, vervuilde leidingen of versleten kranen zijn. Laat dat meteen oplossen nu de installatie toch leeg is, en niet pas als de nieuwe ketel draait.

Een oude ketel hoort niet bij het gewone afval. Er zitten metalen, elektronica en andere onderdelen in die gerecycled moeten worden. Metaal kan naar een oud-ijzerhandel, de elektronica valt onder elektrisch afval. Je kunt de ketel ook naar de milieustraat van je gemeente brengen. Daar hoor je onder welke voorwaarden ze hem aannemen.

Het makkelijkst is om met de installateur af te spreken dat hij de ketel meeneemt en afvoert. Vraag bij een grotere verbouwing om een bewijs van afgifte. Als eigenaar ben jij er uiteindelijk verantwoordelijk voor dat het toestel goed wordt afgevoerd.

• De gasleiding is afgedopt en je hebt de dichtheidstest zwart op wit
• De voedingskabel is veilig afgemonteerd of losgekoppeld in de groepenkast en de groep is gemarkeerd
• De cv-leidingen zijn dicht, afgedopt of duidelijk gemarkeerd voor de nieuwe ketel
• Er druppelt niets onder de leidingen en de vloer is droog
• De doorvoer voor de rookgasafvoer is afgesloten of klaar voor de nieuwe afvoer
• De oude ketel is weggehaald en je weet waar hij is ingeleverd
• De ruimte is opgeruimd en klaar voor het nieuwe toestel